Ήμουν προσκεκλημένος στις Λιβανάτες το ΣΚ για να μιλήσω για τον Οδυσσέα Ανδρούτσο στις γιορτές που τον τιμούν, δηλαδή στα «Ανδρούτσεια». Ο Ανδρούτσος ανήκει (ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα) στο...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η δημαγωγική ιστορία έχει αποκρύψει ή διαστρεβλώσει τις επαφές τους με τους Οθωμανούς.

Ο φρικτός θάνατός του χρησιμοποιείται για να τον εξιλεώσει.

Πώς να μιλήσεις, λοιπόν, στους κατοίκους ενός χωριού που λατρεύει τον Ανδρούτσο ως ημίθεο, για όσα συνέβησαν το 1824-25; Ομολογώ ότι είχα αποφασίσει να αποφύγω το θέμα, να μιλήσω για τη Γραβιά και τις εσωτερικές έριδες.

Αλλά έτσι θα εξαπατούσα τους ανθρώπους που με κάλεσαν να μιλήσω – ακόμα κι αν τους ικανοποιούσα πλήρως.

Επιπλέον δεν θα μπορούσα να δω τον εαυτό μου στον καθρέφτη.

Πριν φύγω από την Αθήνα διάβασα το κείμενο του φίλου μου του Şükrü Ilıcak που ήταν ο πρώτος που ανέδειξε τη σχετική αλληλογραφία του Ανδρούτσου με τους Οθωμανούς.

Διότι εδώ δεν πρόκειται για απλά καπάκια. Ο Ανδρούτσος δεν ήταν οποιοσδήποτε.

Η αυτοκρατορία (από τον Κιουταχή μέχρι τον Βεζύρη) διχάστηκε μετά την πρότασή του να αλλάξει στρατόπεδο.

Ο ίδιος ο Σουλτάνος ασχολήθηκε με την περίπτωσή του.

Θυμάμαι, μάλιστα, ότι είχα ακούσει πρώτη φορά για τον Σουκρού από τη Μαρία Ευθυμίου, που μας έλεγε στο μάθημα για τα συγκλονιστικά ευρήματά του σχετικά με τον Ανδρούτσο.

Τι θα έπρεπε να κάνω, λοιπόν; Αποφάσισα να κάνω αυτό που θεωρώ σωστό και να το κάνω όσο πιο σωστά γίνεται.

Αποφάσισα, με δύο λόγια, όχι μόνο να μην κουκουλώσω το θέμα αλλά να αναδείξω το ζήτημα της «προδοσίας». Και να το συζητήσω με ιστοριογραφικούς όρους.

Για να καταλάβετε σας δίνω ένα απόσπασμα από την αρχή της ομιλίας μου: «Κάθε χρόνο θα ακούτε ομιλίες για τον Οδυσσέα Ανδρούτσο.

Θα πρέπει να γνωρίζετε πώς όσοι σας παρουσιάζουν αγιογραφίες ή απλοϊκές ιστοριούλες, σας εξαπατούν.

Όσοι αποκρύπτουν τις σκοτεινές πλευρές της προσωπικότητάς του, σας κοροϊδεύουν.

Όσοι διαστρεβλώνουν την ιστορική αλήθεια και μιλούν με όρους όχι επιστημονικούς αλλά μυθολογίας, σας υποτιμούν.

Σας θεωρούν ανώριμους, σας θεωρούν ανίκανους να αντιληφθείτε το πόσο σύνθετο είναι ένα ιστορικό φαινόμενο όσο αυτό μιας εθνικής επανάστασης και πόσο πολύπλοκος πρέπει να είναι ο χαρακτήρας ενός πρωταγωνιστή της.

Πιθανόν να έχουν αποφύγει να σας πουν κάτι ακόμα που εγώ δεν ντρέπομαι να το ομολογήσω: για μένα ο χαρακτήρας αυτού του ανθρώπου, ο τρόπος σκέψης του, η διαδικασία με την οποία ελάμβανε αποφάσεις παραμένει ανεξιχνίαστος.» Είπα ότι είχα να πω μπροστά σε μια πολύ μεγάλη πλατεία γεμάτη κόσμο: βουλευτές, αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης, ιερείς, στρατιωτικοί, δάσκαλοι, σύλλογοι της περιοχής, πολλοί ηλικιωμένοι, γονείς με μικρά παιδιά.

Όσο μιλούσα δεν συνέβη τίποτα, δεν πετάχτηκε κανείς να διαμαρτυρηθεί, ούτε έγινε κάποιο επεισόδιο.

Αντιθέτως έβλεπα τον κόσμο να με κοιτάει με πολύ μεγάλη προσοχή και ένταση.

Από μικρά παιδιά του δημοτικού μέχρι πολύ ηλικιωμένους.

Τελείωσα, θερμό χειροκρότημα (τυπικό; ευγενικό; γνήσιο; - δεν μπορούσα να καταλάβω). Κάθισα στη θέση μου.

Ο πρώτος που σηκώθηκε και ήρθε να μου μιλήσει ήταν ένας αρχιμανδρίτης.

Με πλησίασε, με συνεχάρη θερμά και μου είπε: «Θα πρέπει να μάθουμε να σεβόμαστε την ιστορική αλήθεια.» Αμέσως μετά, ήρθε ένας βουλευτής της ΝΔ και με συνεχάρη με την ίδια θερμότητα και με περίπου τα ίδια επιδοκιμαστικά λόγια.

Ακολούθησαν πολλοί άλλοι στο ίδιο μοτίβο.

Θα μου πείτε πως όσοι δυσαρεστήθηκαν δεν θα έρχονταν εύκολα να μου μιλήσουν. Πιθανόν.

Εγώ όμως βγάζω άλλο συμπέρασμα: ο κόσμος είναι έτοιμος να ακούσει.

Έχει την ωριμότητα να καταλάβει και τη διάθεση να προβληματιστεί.

Φτάνει να βρεις τον σωστό τρόπο να τον προσεγγίσεις.

Και να μην τον εξαπατήσεις.

Διασκεύασα την ομιλία και την ανέβασα στο Substack. Έλαβα το ίδιο θετικό feedback – κανένα αρνητικό σχόλιο. Θα βρείτε τον σύνδεσμο στα σχόλια.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους