Original Post

Πλήρες Κείμενο:

«Στο σπίτι του, εκεί που κάθεται να γράψει, έχει ένα ξύλινο κλουβί με ένα μάτι μέσα.

Είναι γαλανό και μελαγχολικό, καμωμένο κατά παραγγελία του, από τους τεχνίτες του νοσοκομείου Συγγρού που πλάθουν και μπογιατίζουν γύψινα ομοιώματα παραμορφωμένων προσώπων. »Το είχε δει σε ένα όνειρό του και επεξεργάστηκε όλη τη σκηνή σε ένα πεζό κείμενο.

Σύντομο, λακωνικό και αμφίσημο.

Αυτό είναι άλλωστε, και το σήμα κατατεθέν της γραφής του.

Όπως είχε γράψει στη συλλογή μικρών ιστοριών «Η Κρύπτη» του 1959 «Μη ζητάτε ρολόι, δεν υπάρχει, γιατί όπως σας εξήγησα βρισκόμαστε σε μια βαθιά σπηλιά.

Υπάρχει όμως το μεγάλο εκείνο μάτι μέσα στο πλεκτό κλουβί, υπάρχει και η καρδιά μου που σημαίνει τις ώρες και σας οδηγεί ανάμεσα στο σκοτάδι» »Ο Ε.Χ. Γονατάς (έτσι υπογράφει) είναι «καλτ». Έξι μικρά βιβλία σε 50 χρόνια, πέντε μεταφράσεις, κάποιοι σχολιασμοί ξεχωριστών εκδόσεων, επίσης περιορισμένοι, κι όμως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους νεωτερικούς Έλληνες συγγραφείς.

Έναν αδιαμφισβήτητο στοχαστή, με φανατικούς μάλιστα οπαδούς». Αυτά έγραφα στα ΝΕΑ πριν από 32 χρόνια, στις 4 Ιουνίου 1994, και η εφημερίδα είχε αφιερώσει 4 μεγάλες (τότε) σελίδες για αυτήν την πρώτη, και μοναδική στον ημερήσιο τύπο, συνέντευξη του «ερημίτη της Κηφισιάς». Ακολούθησε μια ακόμα συνέντευξη, στο περιοδικό «Διαβάζω», που την παραχώρησε στην νεοελληνίστρια Αναστασία Νάτσινα.

Είχε ήδη μια εδραιωμένη συστηματική επαφή με τον αρχιτέκτονα και 30άρη τότε συγγραφέα, Αριστείδη Αντονά _ «μαθητής» του κι αυτός όπως και ο 23χρονος τότε Χρήστος Αστερίου, αντιπρόεδρος σήμερα της Εταιρείας συγγραφέων.

Και λίγο αργότερα έμελλε να επιτρέψει στην κινηματογραφίστρια Εύα Στεφανή να γυρίσει δυο ντοκυμαντέρ με την κάμερα στο χέρι _ τις «Επισκέψεις στο σπίτι του Ε.Χ. Γονατά»_ όπου αποτυπώνεται η καθημερινότητά του ζυμωμένη με τα διαβάσματα και τα γραπτά του, ζυμωμένη και με τη σοφία και την τόσο ιδιαίτερη καλλιτεχνική του φύση.

Είναι το μοναδικό οπτικό ντοκουμέντο που διαθέτουμε για εκείνον. «Έτσι είναι πουλάκι μου», μάς έλεγε, και άρχιζε να ξηλώνει τη …δηθενιά τριγύρω του. «Απεχθάνομαι το παζάρι της τέχνης και τον βεντετισμό.

Μισώ το ψεύτικο και την αυτοπεποίθηση που φθάνει στην οίηση.

Με ενοχλεί η σπουδαιοφάνεια στους συγγραφείς». Πώς λοιπόν να μην υποδεχτούμε με λαχτάρα το πρώτο βιβλίο για τον Ε. Χ. Γονατά _ έργο πολύ πιο πλούσιο και κρίσιμο από μια βιογραφία _που κυκλοφορεί 20 χρόνια μετά από τον θάνατό του, με την υπογραφή της σπουδαίας φιλολόγου Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου, Ομότιμης Καθηγήτριας του ΑΠΘ, που τον πρωτογνώρισε στα τέλη του ’70. Είναι το «Ε. Χ. Γονατάς Μικρές και παράξενες ιστορίες» (εκδ.

Πατάκη): μια αφιερωματική έκδοση για όλο του το έργο, με 24 σελίδες φωτογραφίες σε τετραχρωμία! Συμπεριλαμβάνει και το κύκνειο άσμα του , τη συλλογή μικρών ιστοριών «Τρεις δεκάρες» που είχε κυκλοφορήσει λίγο μετά από τον θάνατό του το 2006.

Πρωτοπαρουσιάστηκε στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, και θα παρουσιαστεί αύριο στα Χανιά, στο πλαίσιο του 5ου Διεθνούς Φεστιβάλ Χανίων (24-6-2026, Μεγάλο Αρσενάλι, ώρα 20.00) με ομιλήτρια την συγγραφέα του Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, και συντονίστρια την αφεντιά μου.

Κάποιες παρατηρήσεις ακόμα, με τα λόγια του Γονατά από το 1994. «Λίγα λόγια και δεμένα για να είναι κερδεμένα». Αυτή είναι η αγαπημένη του παροιμία για το είδος της λακωνικής γραφής που καλλιεργεί. «Έχω στο μυαλό μου χίλια και γράφω μια σελίδα.

Γιατί πιστεύω πως με λιγότερα, έχεις την πιθανότητα να εκφράσεις κάτι περισσότερο» εξηγεί. «Άλλωστε πάντα αποσπασματικά θα εκφράζεσαι.

Και με 1000 σελίδες, πάλι λίγα θα πεις.

Παίζει ρόλο βέβαια και η εποχή.

Ίσως κι εγώ να οδηγήθηκα εκεί επειδή δεν είχα το χρόνο να στήσω μεγάλες ενότητες.

Μ’ αρέσουν όμως τα μικρά κείμενα γιατί μπορούν να έχουν μια αμφισημία.

Αυτό είναι το μυστικό.

Αυτό αναζητώ.

Το διφορούμενο.

Και, υποσυνείδητα είναι έτσι καμωμένα αυτά τα κείμενα, ώστε να μπορούν να σημαίνουν περισσότερα πράγματα ταυτοχρόνως σε διαφορετικά επίπεδα.

Δεν μπορούμε να γράφουμε σήμερα όπως έγραφαν παλιά.

Γι’ αυτό λέω, είναι και η εποχή.

Η γλώσσα της εποχής είναι η υποβολή.» Το πορτρέτο του Ε.Χ.Γονατά είναι από τον μεγάλο Στέλιο Σκοπελίτη, και η φωτογραφία της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου είναι του αγαπητού φωτορεπόρτερ Μάριου Βαλασσόπουλου

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους