Η Αυταπάτη της Τρίπολης: Γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί να διαπραγματεύεται με «Δορυφόρους» Η πρόσφατη αμερικανική πρωτοβουλία για μια νέα πολιτική συνεννόηση στη Λιβύη, με στόχο την κατανομή εξουσίας...
Η Αυταπάτη της Τρίπολης: Γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί να διαπραγματεύεται με «Δορυφόρους» Η πρόσφατη αμερικανική πρωτοβουλία για μια νέα πολιτική συνεννόηση στη Λιβύη, με στόχο την κατανομή εξουσίας μεταξύ της Τρίπολης και των δυνάμεων της Ανατολικής Λιβύης υπό τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, προκαλεί εύλογα αντανακλαστικά στην Αθήνα.
Σε μια περίοδο γενικευμένης αστάθειας, ανακύπτει ξανά η γνώριμη διπλωματική τάση για «προσεκτική αισιοδοξία» και επανέναρξη των συνομιλιών για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, με την ελπίδα να πιαστεί το νήμα από εκεί που κόπηκε το 2009 ή το 2012.
Αυτή η προσέγγιση, ωστόσο, παραγνωρίζει τη σκληρή πραγματικότητα και συνιστά μια επικίνδυνη αυταπάτη. Η Λιβύη του σήμερα δεν είναι η χώρα του παρελθόντος.
Έχει μετατραπεί σε έναν γεωπολιτικό δορυφόρο και, κυρίως, τείνει να γίνει ένα εκρηκτικό πεδίο αντιπαράθεσης των μεγάλων δυνάμεων, όπου τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα κινδυνεύουν να γίνουν ψιλά γράμματα στην παγκόσμια σκακιέρα. Το Καθεστώς Δορυφοριοποίησης και η Παγίδα του Διαλόγου Η θεμελιώδης πλάνη ορισμένων αναλύσεων εντοπίζεται στην αντιμετώπιση της κυβέρνησης της Τρίπολης (GNU) ως ενός ανεξάρτητου, κυρίαρχου δρώντα.
Στην πραγματικότητα, η Δυτική Λιβύη τελεί υπό καθεστώς απόλυτης τουρκικής επιρροής. Η Άγκυρα δεν είναι ένας απλός διπλωματικός εταίρος της Τρίπολης, είναι ο εγγυητής της στρατιωτικής και πολιτικής της επιβίωσης.
Με μόνιμη στρατιωτική παρουσία σε στρατηγικές βάσεις (Al-Watiya, Μισράτα), τον έλεγχο της εκπαίδευσης των τοπικών δυνάμεων ασφαλείας και την υπογραφή αλυσιδωτών μνημονίων, η Τουρκία έχει εγκαθιδρύσει ένα άτυπο βέτο.
Όταν η Αθήνα επιδιώκει να «επανεκκινήσει» συνομιλίες με μια κυβέρνηση-δορυφόρο, στην πραγματικότητα δεν διαπραγματεύεται με τη Λιβύη.
Διαπραγματεύεται έμμεσα με την ίδια την Άγκυρα, σε ένα γήπεδο που η δεύτερη ελέγχει απόλυτα.
Οποιαδήποτε ψευδαίσθηση ότι η Τρίπολη θα μπορούσε να συμφωνήσει σε μια οριοθέτηση με την Ελλάδα βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS) –ακυρώνοντας στην πράξη το παράνομο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο– στερείται ρεαλισμού. Η Άγκυρα δεν θα επέτρεπε ποτέ στον δορυφόρο της μια τέτοια κίνηση. Η Λιβύη ως Πεδίο Αντιπαράθεσης των Μεγάλων Η κατάσταση περιπλέκεται δραματικά επειδή η Λιβύη έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί διμερές ή περιφερειακό ζήτημα.
Σήμερα, αποτελεί ένα από τα πιο θερμά πεδία σύγκρουσης των Μεγάλων Δυνάμεων, με κύριο άξονα την αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Η Ουάσιγκτον δεν κινείται στη Βόρεια Αφρική με γνώμονα το Δίκαιο της Θάλασσας ή τη δικαίωση των ελληνικών θέσεων.
Το μοναδικό, υπαρξιακό κίνητρο της αμερικανικής διπλωματίας είναι η ανάσχεση και εκδίωξη της Ρωσίας. Η Μόσχα, μέσω του Africa Corps (πρώην Wagner), έχει εγκαταστήσει μια ισχυρή στρατιωτική και ναυτική σφήνα στην Ανατολική Λιβύη (Τομπρούκ, Τζούφρα), χρησιμοποιώντας τη χώρα ως ορμητήριο για τη διείσδυσή της στο Σαχέλ.
Σε αυτή την παγκόσμια παρτίδα σκάκι, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως ένα χρήσιμο νατοϊκό ανάχωμα κατά των Ρώσων στη Δυτική Λιβύη.
Η αμερικανική πίεση για «κατανομή εξουσίας» αποσκοπεί στο να δελεάσει την ανατολική πλευρά να απομακρυνθεί από το Κρεμλίνο, προσφέροντάς της πολιτική νομιμοποίηση και μερίδιο από τα πετρελαϊκά έσοδα.
Όταν οι Μεγάλες Δυνάμεις καίγονται για τη δική τους παγκόσμια ισορροπία, η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να εναποθέτει τις ελπίδες της σε ξένες μεσολαβήσεις που μοιραία θα προκρίνουν τα συμφέροντα των ισχυρών.
Εδώ ακριβώς έγκειται η ανάγκη για μια σαφή και αυστηρή υπόμνηση προς την Ουάσιγκτον.
Η εργαλειοποίηση της Άγκυρας για την ανάσχεση της Μόσχας δεν μπορεί να γίνεται με τυφλά ανταλλάγματα που θρέφουν τη νεοοθωμανική ατζέντα.
Αν οι ΗΠΑ, στην προσπάθειά τους να ισορροπήσουν το λιβυκό μέτωπο, συνταχθούν de facto με τις τουρκικές επιδιώξεις, δεν θα πετύχουν τη σταθερότητα, αλλά την ανάφλεξη.
Η γεωπολιτική ενίσχυση του άξονα Άγκυρας-Τρίπολης και η έμμεση νομιμοποίηση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου δεν αποτελούν απλώς μια διπλωματική διαφωνία, δημιουργούν ένα υπαρξιακό ζήτημα ασφαλείας τόσο για την Ελλάδα όσο και για το Ισραήλ. Μια Ανατολική Μεσόγειος που ελέγχεται από τις αναθεωρητικές βλέψεις της «Γαλάζιας Πατρίδας» εγκλωβίζει το Ισραήλ, αποκόπτει τους ενεργειακούς διαδρόμους προς την Ευρώπη και ακρωτηριάζει την ελληνική κυριαρχία. Το Πεντάγωνο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ οφείλουν να αντιληφθούν ότι η βραχυπρόθεσμη εξυπηρέτηση των νατοϊκών σκοπιμοτήτων εις βάρος των πιο πιστών και σταθερών συμμάχων τους στην περιοχή, αποτελεί μια στρατηγική μυωπία με καταστροφικές συνέπειες για την ίδια τη Δύση. Η Δικαίωση της Αποτροπής και το Τέλος των «Ήρεμων Νερών» Αυτή η ωμή πραγματικότητα αποδεικνύει ότι η ελληνική στρατηγική από το 2019 δεν ήταν λάθος.
Η στήριξη στον Χαλίφα Χαφτάρ και η διπλωματική ευθυγράμμιση με το Κοινοβούλιο στο Τομπρούκ ήταν η μοναδική ρεαλιστική επιλογή για να διατηρηθεί ζωντανό το ελληνικό στίγμα.
Χωρίς αυτό το αντίβαρο, η Τουρκία θα είχε πετύχει την απόλυτη επικράτηση στη Λιβύη, μετατρέποντας το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο σε τετελεσμένη πραγματικότητα χωρίς καμία εσωτερική αμφισβήτηση.
Παράλληλα, η συμμαχία με την Αίγυπτο –τον μόνο παίκτη με το στρατιωτικό εκτόπισμα να θέτει κόκκινες γραμμές στην Άγκυρα επί λιβυκού εδάφους– αποτελεί το πραγματικό, στέρεο θεμέλιο της ελληνικής ασφάλειας στην περιοχή.
Η πολιτική κατεύθυνση των «ήρεμων νερών», ως δόγμα χαμηλών τόνων και κατευνασμού, έχει πλέον καταρρεύσει θεσμικά και επιχειρησιακά.
Δεν μπορείς να οικοδομείς «ήρεμα νερά» όταν ο αντίπαλός σου χρησιμοποιεί την ηρεμία για να εδραιώσει τις ζώνες επιρροής του και να μετατρέψει γειτονικά κράτη σε δορυφόρους του. Συμπέρασμα: Η Ελλάδα οφείλει να δει τα πράγματα μέσα από την πραγματικότητα της ισχύος.
Η άρνηση νομιμοποίησης της κυβέρνησης της Τρίπολης, η διατήρηση ανοιχτών διαύλων αποκλειστικά με δυνάμεις που αντιστρέφονται την τουρκική διείσδυσηκαι η περαιτέρω εμβάθυνση του στρατηγικού άξονα με το Κάιρο είναι μονόδρομος.
Σε έναν κόσμο όπου η Λιβύη γίνεται η αρένα των Μεγάλων, η Ελλάδα δεν μπορεί να εμφανίζεται ως ο πρόθυμος και εύπιστος συνομιλητής.
Η κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν διασφαλίζονται με ευχολόγια, αλλά με καθαρή ισχύ, αποτροπή και την απόλυτη άρνηση συμμετοχής σε διπλωματικά παιχνίδια με προκαθορισμένο, εις βάρος μας, αποτέλεσμα.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους