Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΟΙ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΕΙΣ ΣΤΟΕΣ ΣΤΗ ΣΚΙΑΘΟ Κάτω απ’ τον τάφο του μακαριστού ηγούμενου της Ευαγγελίστριας, αρχιμανδρίτη Γεράσιμου, και πάνω απ’ το Λεχούνι ή λιμάνι του Νικοτσάρα, σε δυο αντικρινές πλαγιές υπάρχουν δύο τεχνητές στοές για τις οποίες η μοναδική πληροφορία που έχω είναι από τον φίλο μου Takis Mutjuris που κι εκείνος την μετέφερε απ’ τον πατέρα του, τον αείμνηστο Ηλία.

Πριν ρωτήσει τον πατέρα του ο Τάκης, επισκεπτόταν τις στοές σαν παιδί ψάχνοντας αν καταλήγουν στην Ευαγγελίστρια ως μυστική έξοδος απ’ αυτή.

Ο μπαρμπα- Ηλίας λοιπόν, ξεκαθάρισε στο γιο του κι αυτός σε μένα πως οι στοές ανοίχτηκαν το 1913 από εταιρεία της Καλαμάτας προκειμένου να βγει από εκεί σιδηρομετάλλευμα.

Επειδή όμως η ποσότητα ήταν τελικά ασήμαντη, σταμάτησε η λειτουργία τους εν’ όψει και του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου.

Με βάση αυτή την πληροφορία προχώρησα σε μια μικρή έρευνα η οποία όμως κατέληξε σε υποθέσεις περισσότερο, παρά σε επιβεβαίωση καθώς ούτε στη βιβλιογραφία για τη Σκιάθο ούτε σε γεωλογικές μελέτες βρήκα κάτι σχετικά.

Οι στοές αυτές λοιπόν πρέπει να είναι «ερευνητικές φρεατίες» (test adit). Πρόκειται δηλαδή για δοκιμαστικές ανασκαφές που σταμάτησαν γρήγορα καθώς η Σκιάθος διέθετε ελάχιστα σιδηρομετάλλευμα, σε επίπεδο γεωλογικής ένδειξης και όχι βιομηχανικού κοιτάσματος.

Οι μηχανικοί της εποχής πιθανότατα, εντόπισαν επιφανειακές ενδείξεις σιδήρου (κοκκινωπά σημάδια οξείδια του σιδήρου) ή άλλων ορυκτών στα βράχια και άνοιξαν τις συγκεκριμένες στενές στοές για να εισχωρήσουν βαθύτερα στο εσωτερικό του βουνού και να ελέγξουν την ποιότητα και την ποσότητα του μεταλλεύματος.

Στη μεταλλευτική ορολογία, όταν δύο στοές ανοίγονται η μία απέναντι από την άλλη σε δύο πλαγιές, ο σκοπός είναι η εύρεση της συνέχειας μιας «φλέβας» (ορυκτού στρώματος). Οι μηχανικοί εντόπισαν ένα πέτρωμα στη μία πλευρά, έσκαψαν για να δουν πού οδηγεί, και στη συνέχεια πέρασαν στην απέναντι πλαγιά για να ελέγξουν αν η ίδια φλέβα συνεχίζεται μέσα στο απέναντι βουνό.

Ωστόσο, όπως ήδη είπαμε, πολύ γρήγορα διαπιστώθηκε ότι οι ποσότητες ήταν μηδαμινές και οικονομικά ασύμφορες για να στηθεί μια κανονική εταιρεία εξόρυξης.

Έτσι, η προσπάθεια εγκαταλείφθηκε αμέσως.

Αυτός είναι ο λόγος που η Σκιάθος δεν καταγράφηκε ποτέ στους επίσημους χάρτες παραγωγής σιδήρου της Ελλάδας (σε αντίθεση με τη Σκύρο ή τη Σέριφο), έχοντας πια στη γη της μόνο αυτές τις στοές ως «φαντάσματα» του παρελθόντος.

Οι στοές ίσως ανοίχτηκαν τελικά από μεταλλειολόγους μηχανικούς και ξένους επενδυτές (κυρίως γερμανικών και γαλλικών συμφερόντων) που συνεργάζονταν με Έλληνες «μεταλλειοκτήτες». Εκείνη την εποχή, εξαιτίας της τεράστιας επιτυχίας των μεταλλείων στη Σέριφο και τη Σκύρο, ξένοι οίκοι (όπως ο γερμανικός κολοσσός Krupp) έστελναν ειδικά συνεργεία σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, αναζητώντας νέα κοιτάσματα για να τροφοδοτήσουν την ευρωπαϊκή βαριά βιομηχανία.

Το γεγονός ότι η μαρτυρία μιλάει για εταιρεία από την Καλαμάτα το 1913 εξηγείται ίσως από το εξής ιστορικό γεγονός: Η Καλαμάτα εκείνη την εποχή δεν διέθετε τέτοια εταιρεία.

Διέθετε όμως μια πανίσχυρη τάξη εμπόρων και βιομηχάνων με τεράστια ρευστότητα, οι οποίοι επένδυαν σε «επικίνδυνα» αλλά κερδοφόρα έργα σε όλη την Ελλάδα.

Μια ομάδα τέτοιων επιχειρηματιών μπορεί να αγόρασε τα δικαιώματα από το ελληνικό κράτος για να κάνει δοκιμαστικές ανασκαφές στη Σκιάθο.

Έφεραν εργάτες, έστησαν το εργοτάξιο στο ρέμα, άνοιξαν τις δύο αντικριστές στοές, αλλά το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό Επειδή το έργο δεν απέδωσε και δεν έγινε ποτέ κανονικό, βιομηχανικό ορυχείο, η εταιρεία διαλύθηκε αμέσως.

Δεν άφησε πίσω της επίσημα εμπορικά στοιχεία, παρά μόνο τις δύο τρύπες στα βράχια… Η έρευνα πάντως μου επεφύλαξε και μια άλλη έκπληξη: Στις εφημερίδες του 1870+ βρήκα δύο δημοσιεύσεις για μεταλλεία μαγγανίτου στη Σκιάθο! Η πρώτη στην εφημερίδα ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ της 17/8/1871 είναι μια αίτηση προς τη Νομαρχία Ευβοίας για παραχώρηση μεταλλίου μαγγανίτου στη θέση Σταυρού και Αγίου Αθανασίου που υπήρχε ήδη στη Σκιάθο και η δεύτερη στην εφημερίδα ΝΕΟΛΟΓΟΣ της Κων/πολης του Ιουνίου του 1873 (αριθμ.1324), αφορά παραχώρηση μεταλλείου ‘’μαγγανίτου εις τον Νικόλαον Νάζον (Κυκλαδίτη) κατά τον δήμον Σκιάθου εκ στρεμμάτων 1814…’’, χωρίς να προσδιορίζεται το σημείο.

Σημειώνω επίσης πως ο μαγγανίτης συναντάται σε ορυκτά μαζί με τον σίδηρο... Μήπως τελικά οι στοές στο νησί έγιναν τότε ή ακόμα πιο παλιά και γι’ αυτό το σκοπό; Αν υπάρχουν άλλες πληροφορίες για το θέμα, παρακαλώ να τις γράψετε στα σχόλια… φωτογραφίες στοών του Ortwin Widmann

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους