Η φράση του διακεκριμένου Αλβανού ακαδημαϊκού και γλωσσολόγου Kolec Topalli (Κόλετς Τοπάλι) –ότι δηλαδή «δεν υπάρχει αρχαία αλβανική γλώσσα»– συνοψίζει μια κρίσιμη γλωσσολογική και ιστορική...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η αλβανική γλώσσα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα γλώσσας με εξαιρετικά έντονο συγκρητισμό, καθώς το λεξιλόγιό της και η δομή της έχουν διαμορφωθεί μέσα από αιώνες συνεχών επιδράσεων και επιμειξιών.

Στη γλωσσολογία, αυτό το φαινόμενο εντάσσεται στο λεγόμενο "βαλκανικό γλωσσικό δεσμό" (Balkan Sprachbund), όπου διαφορετικές γλώσσες που συνυπήρχαν γεωγραφικά, άρχισαν να μοιάζουν μεταξύ τους, δανειζόμενες η μία στοιχεία από την άλλη.

Το «μείγμα» αυτό, αποδεικνύεται ξεκάθαρα από τη σύνθεση του λεξιλογίου της, το οποίο αναλύεται στα εξής βασικά στρώματα.

Το λατινικό - ρωμανικό στρώμα κατά το μεγαλύτερο μέρος.

Λόγω της μακροχρόνιας ρωμαϊκής κυριαρχίας στα Βαλκάνια, η αλβανική απορρόφησε τεράστιο όγκο λατινικών λέξεων.

Αποτέλεσμα, σε παλαιότερες στατιστικές μελέτες, όπως αυτή του Gustav Meyer, οι λατινικές λέξεις αποτελούσαν ακόμη και πάνω από το 60% του βασικού λεξιλογίου της, σε τέτοιο βαθμό που ορισμένοι πρώιμοι μελετητές την εξέταζαν λανθασμένα ως μισο - ρωμανική γλώσσα.

Το ελληνικό στρώμα, αρχαίο και νέο. Αρχαία Ελληνικά δάνεια είναι οι λέξεις που εισήλθαν κατά την αρχαιότητα μέσω της επαφής με τις αρχαίες ελληνικές αποικίες, π.χ. Δυρράχιο, Απολλωνία και αφορούν το εμπόριο, τη ναυτιλία και τη γεωργία.

Βυζαντινά και Νέα Ελληνικά.

Λέξεις που εισήλθαν μεταγενέστερα λόγω της θρησκευτικής, πολιτισμικής και γεωγραφικής εγγύτητας, ιδιαίτερα στις νότιες περιοχές που διαμορφώθηκε η τοσκική διάλεκτος. Σλαβικό Στρώμα, η επιρροή συνέβη με την κάθοδο των Σλάβων στα Βαλκάνια από τον 6ο-7ο αιώνα και μετά, η αλβανική επηρεάστηκε βαθιά σε επίπεδο καθημερινού λεξιλογίου, τοπωνυμίων και ορολογίας που αφορά το σπίτι και τη φύση.

Το οθωμανικό - τουρκικό στρώμα είναι η επιρροή, πάνω από τέσσερις αιώνες οθωμανικής διοίκησης άφησαν εκατοντάδες λέξεις, τουρκικής, αραβικής και περσικής προέλευσης που αφορούν τη διοίκηση, τη θρησκεία, την κουζίνα και την κοινωνική ζωή.

Υπάρχει και κάποιο "ευρωπαϊκό υπόστρωμα" από προγόνους βορείων επιδρομέων στο Βυζάντιο ή πριν από αυτό.

Αυτό που διασώζεται πέρα από το παραπάνω μίγμα είναι ένας πυρήνας γραμματικής, συντακτικού και λίγων βασικών λέξεων (π.χ. αριθμοί, συγγένεια), ο οποίος επέτρεψε στους γλωσσολόγους να την ταξινομήσουν ως ξεχωριστό, αυτόνομο κλάδο της Ινδοευρωπαϊκής οικογένειας.

Ωστόσο, η επιφανειακή και λεξιλογική της εικόνα είναι πράγματι αυτή ενός πολυεπίπεδου γλωσσικού κράματος. Υπάρχουν συγκεκριμένα παραδείγματα λέξεων και πώς αυτές αποδεικνύουν το λατινικό ή ελληνικό μίγμα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους