Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Γυρίζει πίσω η αποχή; Τα βασικά σημεία της ανάλυσής μου στην "Καθημερινή". - Το λένε τα νέα κόμματα, το λένε και τα παλαιότερα: «στόχος μας είναι να κινητοποιήσουμε όσους απέχουν από τις κάλπες». Πόσο εφικτό είναι αυτό; - Ας δούμε καταρχάς τα δεδομένα.

Στις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2023 η αποχή ήταν γύρω στο 38%. Ψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (περίπου 30%), αλλά και σε σχέση με τις δεκαετίες ’70 - ‘90 όταν είχαμε ένα από τα υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής στην ΕΕ. (Σε αυτό έχει αναμφίβολα συμβάλλει και η έλλειψη δυνατότητας επιστολικής ψήφου). - Παρατηρώντας την εξέλιξη της εκλογικής συμμετοχής προκύπτει ξεκάθαρα ότι το σημείο καμπής είναι η οικονομική και πολιτική κρίση της περασμένης δεκαετίας.

Έκτοτε το ποσοστό της αποχής αυξήθηκε σημαντικά φτάνοντας σε ποσοστά ακόμα και άνω του 40%, γεγονός που δίνει μια πρώτη πολιτική ερμηνεία για τα αίτια του φαινομένου. - Η οικονομική κρίση προκάλεσε μια έντονη απορρύθμιση των κομματικών ταυτίσεων.

Το δίπολο ΝΔ-ΠΑΣΟΚ που κυριάρχησε μετά τη μεταπολίτευση λειτουργούσε ως συνεκτικό στοιχείο μιας αρκετά συμμετοχικής πολιτικής διαδικασίας.

Μετά την κρίση και τον «εκλογικό σεισμό» του Μαΐου 2012 ο παλαιός δικομματισμός αντικαταστάθηκε από ένα νέο, πιο ήπιο, με ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ αυτή τη φορά, χωρίς ωστόσο να επανέλθει πλήρως στην προ κρίσης δυναμική του. - Καθοριστική ήταν επίσης η μετάβαση από τις αυξημένες προσδοκίες στην απογοήτευση.

Σε συνδυασμό με μια ισχυρή αντισυστημική έκρηξη που ενίσχυσε την κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα και απομάκρυνε πολίτες από την εκλογική διαδικασία. - Την τάση αυτή ενίσχυσε και η αίσθηση ότι οι όποιες αλλαγές διακυβέρνησης έχουν περιορισμένο μόνο εύρος.

Μπορεί να υπάρχουν επιμέρους διαφοροποιήσεις, αλλά το συνολικό πλαίσιο που δημιουργούν η συμμετοχή μας στην ΕΕ και ο γεωπολιτικός προσανατολισμός της χώρας, θεωρείται δεδομένο και δεσμευτικό για τα περισσότερα κόμματα και σίγουρα για όλα τα «κυβερνητικά». - Η μείωση της συμμετοχής έχει και δημογραφική παράμετρο καθώς παρουσιάζεται εντονότερη στις μικρότερες ηλικίες, οι οποίες κατά κανόνα (σε όλη τη Δύση) δεν ψηφίζουν τα παραδοσιακά κόμματα.

Επειδή στη χώρα μας δεν υπάρχει (πλέον) ένα κόμμα που να κάνει «γκελ» στις νεότερες ηλικίες, η δυσπιστία μετατρέπεται σε αποχή από την εκλογική διαδικασία.

Τούτων δοθέντων, μπορεί η αποχή μπορεί να «γυρίσει πίσω» ή έχει αποκτήσει πλέον μόνιμο, συστημικό χαρακτήρα; - Το γεγονός ότι η συμμετοχή δεν μοιάζει να συνδέεται ευθέως με την πόλωση (που υπάρχει) ή την κρισιμότητα μιας αναμέτρησης (όπως εκείνες του 2015) δείχνει ότι δεν μιλάμε για ένα συγκυριακό φαινόμενο αλλά για μια ευρύτερη μεταβολή της πολιτικής συμπεριφοράς.

Για ένα νέο πολιτικό περιβάλλον, με μικρότερη συμμετοχή, μικρότερη κομματική πιστότητα, ψηφοφόρους και κόμματα «μίας στάσης» και χαμηλό βαθμό πολιτικής και θεσμικής εμπιστοσύνης.

Η κρίση είναι οριζόντια και δεν προσωποποιείται σε μία κυβέρνηση, ένα κόμμα, έναν πολιτικό αρχηγό.

Αφορά τη συνολική σχέση κοινωνίας–πολιτικής μετά από μια μακρά περίοδο εντάσεων, αναδιατάξεων και ματαιώσεων. - Η εμπειρία άλλων χωρών δείχνει ότι η τάση μπορεί να ανακοπεί αν προκύψει ένα κρίσιμο διακύβευμα και πρωταγωνιστές με ιδιαίτερο χάρισμα.

Στη δική μας εμπειρία κάτι τέτοιο δεν έχει –προς ώρας τουλάχιστον – διαφανεί. - Η όποια μεταβολή περνά πρωτίστως μέσα από την αποκατάσταση του δείκτη πολιτικής εμπιστοσύνης.

Κάτι που με τη σειρά του προϋποθέτει περισσότερο οραματικό και λιγότερο αφοριστικό λόγο. * Όλη η ανάλυση στο πρώτο σχόλιο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους