Έσβησε η ομορφότερη φωνή της Ρόδου… «Στο σχήμα που θα φτιάξεις για τη σημαντικότερη στιγμή της ζωής μου, θέλω να συμμετέχει ο Σταύρος», είχα ζητήσει από τη Βάλια Ζόππα. Και έτσι έγινε. Στο γαμήλιο...
Έσβησε η ομορφότερη φωνή της Ρόδου… «Στο σχήμα που θα φτιάξεις για τη σημαντικότερη στιγμή της ζωής μου, θέλω να συμμετέχει ο Σταύρος», είχα ζητήσει από τη Βάλια Ζόππα.
Και έτσι έγινε.
Στο γαμήλιο γλέντι, όταν ήρθε η ώρα για το ζεϊμπέκικο της ζωής μου, η φωνή που συνόδευε κάθε βήμα, κάθε συναίσθημα, κάθε χτύπο της καρδιάς μου, ήταν η φωνή του Σταύρου Χαρτοφύλλη.
Χθες, αυτή η βελούδινη φωνή σώπασε.
Ή μάλλον ταξίδεψε.
Ταξίδεψε εκεί όπου κατοικούν οι μεγάλοι δημιουργοί.
Εκεί όπου ο Χατζηδάκης, ο Λοΐζος, ο Θεοδωράκης και ο Μαρκόπουλος συνεχίζουν να γράφουν μουσική στις αιώνιες πολιτείες του ουρανού. Ο Σταύρος Χαρτοφύλλης δεν ήταν απλώς ένας σπουδαίος τραγουδιστής.
Ήταν ίσως ο πιο πολυτάλαντος ερμηνευτής που γεννήθηκε ποτέ σε αυτόν τον τόπο.
Και πλήρωσε το τίμημα αυτής της επιλογής.
Γιατί η αγάπη του για τη Ρόδο λειτούργησε σαν μια αόρατη άγκυρα.
Κράτησε ένα αηδόνι κοντά στη φωλιά του, όταν θα μπορούσε να πετάξει πολύ πιο μακριά.
Όσες προτάσεις κι αν δέχθηκε, όσοι δρόμοι κι αν άνοιξαν μπροστά του, εκείνος επέστρεφε πάντα στις ρίζες του. Στη Ρόδο.
Στους ανθρώπους της.
Στις γειτονιές που τον μεγάλωσαν.
Γεννήθηκε με ένα σπάνιο δώρο.
Μια απαλή, μαγική φωνή με μοναδικό βιμπράτο.
Μια φωνή που δεν γέμιζε μόνο τον χώρο, γέμιζε τις ψυχές.
Που δεν ακουγόταν απλώς, σε συγκινούσε, σε ταξίδευε, σε έκανε να νιώθεις.
Είτε ερμήνευε ελληνικό τραγούδι είτε ξένο ρεπερτόριο, κατόρθωνε να δίνει σε κάθε λέξη το δικό του χρώμα, τη δική του αλήθεια.
Όμως το μεγαλύτερο χάρισμά του ίσως να μην ήταν η φωνή.
Ήταν ο άνθρωπος.
Τα βαθιά γαλανά μάτια του.
Η ευγένεια των χαρακτηριστικών του.
Η καλοσύνη που απέπνεε χωρίς να την επιδεικνύει.
Η σπάνια ταπεινότητα που τον ακολουθούσε σε όλη του τη ζωή. Γήινος.Απλός.Αληθινός.
Όπως εξιστορεί ο Γιάννης Κλούβας στον συγκινητικό αποχαιρετισμό του, μεγάλωσαν μαζί στη φτωχική γειτονιά του Αγίου Παντελεήμονα, μέσα στην Παλιά Πόλη.
Εκεί όπου τα παιδιά έμαθαν να ονειρεύονται πίσω από τα πέτρινα τείχη του Κάστρου.
Μόνο που τα όνειρα δεν φυλακίζονται.
Και η γενιά εκείνη έμελλε να χαρίσει στη Ρόδο μερικούς από τους σημαντικότερους μουσικούς της. Ο Σταύρος Χαρτοφύλλης, ο Γιώργος Μισσίκος, ο Αγαπητός Πάχος, ο Παναγιώτης Μαρκιανίδης, ο Γιάννης Κατσιμπράκης, ο Τάκης και η Αφροδίτη Βούη, ο Γιώργος Καραγιάννης, ο Νίκος Μαστόρου, η Ίρις Μαυράκη, ο Λάκης Κουρκούλης και τόσοι άλλοι που έντυσαν με μουσική τις πιο όμορφες νύχτες του νησιού. Ο Σταύρος, όμως, είχε κάτι ξεχωριστό.
Ένα ιδιαίτερο αισθητικό κριτήριο και μια αδιαπραγμάτευτη σχέση με την ποιότητα.
Δεν τραγουδούσε ποτέ κάτι μόνο και μόνο για να αρέσει.
Τραγουδούσε ό,τι πίστευε.
Ό,τι αγαπούσε.
Και αυτή η αγάπη φαινόταν σε κάθε ερμηνεία.
Στη φωνή του έβρισκαν καταφύγιο οι λέξεις.
Όπως έβρισκαν καταφύγιο και στις νότες της φυσαρμόνικας ή του φλάουτου που τόσο αγαπούσε.
Και συχνά αναρωτιόσουν: Τι είναι πιο όμορφο; Οι χορδές της φωνής του ή ο μαγικός αυλός των πνευστών του; «Μεγαλώσαμε μαζί στον Άγιο Παντελεήμονα.
Τα σπίτια μας τα χώριζε ένας τοίχος και δύο πόρτες.
Ήσουν εννέα χρόνια μεγαλύτερος, ο μεγάλος αδελφός που θαύμαζα.
Στις ήσυχες νύχτες εκείνης της εποχής, η φωνή σου από το «Ακταίον», όπου πρωτοτραγούδησες το 1958, ταξίδευε στον καθαρό αέρα και έφτανε μέχρι το σπίτι μας.
Θυμάμαι σαν χθες το παιδί εκείνο που πήγε στην εκπομπή του Γιώργου Οικονομίδη, στα «Νέα Ταλέντα», και κέρδισε εκείνη την κούτα με τα γάλατα, γεμίζοντας περηφάνια τη γειτονιά μας.
Τα χρόνια πέρασαν, η ζωή μάς ένωσε και επαγγελματικά όταν έγινα επιχειρηματίας και δούλεψες μαζί μου στο "New York New York". Μαζί γυρίσαμε την Ευρώπη.
Ταξιδέψαμε με τα ποταμόπλοια στον Ρήνο και στον Δούναβη, έχοντας έναν κοινό, ιερό σκοπό: να διαφημίσουμε και να υμνήσουμε την αγαπημένη μας Ρόδο.
Και εσύ, με το ασύγκριτο ταλέντο σου, έγινες η φωνή και η ψυχή του νησιού μας στα ξένα.
Αυτή η φωνή δεν μπορεί να ξεχαστεί, Σταύρο μου.
Μα πάνω από όλα, δεν μπορεί να ξεχαστεί το ήθος, η ευγένεια και η σπάνια ταπεινότητά σου.
Φεύγεις, αλλά αφήνεις πίσω σου ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα.
Κρατώ σαν φυλακτό τα CD που μου χάρισες, για να ακούω τη φωνή σου κάθε φορά που θα μου λείπεις.
Καλό ταξίδι στο φως, φίλε μου ακριβέ.
Η γειτονιά μας, η Ρόδος και η καρδιά μου θα σε θυμούνται για πάντα» γράφει ο Γιάννης Κλούβας». «Ένας μεγάλος καλλιτέχνης και μαζί ενας υπέροχος χαρακτήρας! Οι βραδιές στο Parasol αξέχαστες» ανακαλεί στην μνήμη του ο γιατρός Δημήτρης Γαλανός. «Χωρίς πολλά λόγια, ο καλύτερος» γράφει ο συνάδελφος του Γιάννης Κατσιμπράκης. «Ακόμη ένας δικός μας που αδικείσαι τον εαυτό του» αναφέρει με βάση τις δυνατότητες, αλλά κυρίως την επιλογή του να παραμείνει στη Ρόδο», ο επιχειρηματίας Σάββας Κούτελος που συνεργάστηκε με τον Χαρτοφύλλη στο «Έλλη». «Μόλις έμαθα το θάνατό σου Σταύρο μου, Δεν έχω λόγια φίλε, πονάει πολύ.
Ζήσαμε τόσα χρόνια μαζί με πρόβες ,συναυλίες ,εκδρομές ταξίδια, τι να πρωτοθυμηθώ βρε φίλε μου ; Τώρα θα παίζεις το φλάουτο σου σε άλλες διαστάσεις, αλλά οι νότες σου θα συνεχίσουν να δονούνται μέσα μου.
Καλό ταξίδι, φίλε μου, καλή ανάπαυση καί γαλήνη πού τόσο είχες ανάγκη τα τελευταία χρόνια ! Μακάρι η αιωνιότητα να είναι μια ατελείωτη συναυλία γιά σένα.
Θα σε θυμάμαι πάντα με αγάπη και γέλιο για τις όμορφες στιγμές που περάσαμε οι τέσσερις μας εσύ εγώ η Πόπη και ο Τάκης !» αναφέρει στον αποχαιρετισμό της η Αφροδίτη Συριοπούλου Βούη. «Πάσχα στο σπίτι του Βαγγέλη Παυλίδη στα Τριάντα, όταν έμενε στου Βενετοκλή.
Μια μεγάλη παρέα, η γνώση συμμορία. Ανδριωτάκης, Βασιλαράς, Καρπαθίου και όλοι εμείς οι μουσικοί.
Σκάει μύτη ο Σταύρος που έχει φέρει μαζί του ένα τσιγγάνο που βρήκε στον δρόμο που παίζει κλαρίνο.
Δεν μπορώ να περιγράψω, τι γλέντι έγινε» αναπολεί η Αφροδίτη! «Πόσο δύσκολο είναι ν' αποχαιρετάς παλιούς φίλους και συναδέλφους. Ο Σταύρος Χαρτοφύλλης ήταν εξαίρετος μουσικός τραγουδιστής και φωτογράφος, με χιούμορ και μιά σπάνια ευγένεια που τον έκανε να ξεχωρίζει. Φίλε Σταύρο θα σε θυμάμαι πάντα. Τον Σταύρο τον γνώρισα το 1973 όταν ο μουσικός και μαέστρος Θέμος Μέξης είχε δημιουργήσει στη Ρόδο μια μεγάλη ορχήστρα και χορωδία στην οποία συμμετείχα και ο Σταύρος ήταν ο τραγουδιστής.
Δίναμε συναυλίες τις οποίες στήριζε ο τότε Δήμαρχος Γιώργος Βρούχος δύο ή τρεις φορές τη βδομάδα στο Θερινό Κινηματοθέατρο «Ρόδον». Ο Σταύρος ήταν και ένας απο τους παραγωγούς στην εκπομπή της ΕΡΑ Ρόδου «Πρωϊνά δρομολόγια” γράφει η τραγουδίστρια Ίριδα Μαυράκη. «Αλησμόνητος να είσαι αγαπημένε μου φίλε και σπουδαίε καλλιτέχνη Σταύρο.
Η συνεργασία μας ήταν σχολείο για μένα.
Σ ευχαριστώ για όσα έμαθα κοντά σου.
Η υπέροχη φωνή σου θα αντηχεί πάντα στην καρδιά μου.
Καλό σου ταξίδι» γράφει συγκινημένη η Βάλια Ζόππα. «Με βαριά καρδιά ανακοινώνω τον θάνατο του αγαπημένου μου φίλου και συνεργάτη πολλών ετών, τραγουδιστή από τη Ρόδο, Σταύρου Χαρτοφύλλη.
Το 1976 έγινε δεκτός με χειροκροτήματα στην πρώτη μου συναυλία στο Δημαρχείο του Σίδνεϊ.
Αναπαύσου εν ειρήνη αγαπητέ Σταύρο.
Αλησμόνητος» το ύστατο χαίρε από τον μαέστρο Θέμο Μέξη από την μακρινή Αυστραλία.
Εμείς που μεγαλώσαμε ακούγοντας περισσότερο ξένη μουσική και ροκ συγκροτήματα, πάντα επιστρέφαμε στη φωνή του Σταύρου όταν αναζητούσαμε συγκίνηση.
Γιατί η συγκίνηση δεν έχει μουσικά σύνορα.
Έχει μόνο αλήθεια.
Και η φωνή του Σταύρου ήταν αληθινή.
Του άρεσαν τα μικρά μαγαζιά.
Οι χώροι όπου η μουσική δεν ήταν επίδειξη, αλλά επικοινωνία.
Όπου ο τραγουδιστής συναντούσε το βλέμμα του ακροατή.
Όπου κάθε τραγούδι έμοιαζε με εξομολόγηση.
Ανήκε σε μια γενιά που υπηρέτησε το έντεχνο τραγούδι με σεβασμό και αφοσίωση.
Μια γενιά που μεγάλωσε με τους μεγάλους συνθέτες και τους μεγάλους ποιητές.
Μια γενιά που πίστευε ότι η μουσική δεν είναι μόνο διασκέδαση.
Είναι παιδεία, στάση ζωής,πολιτισμός. «Το πιο θερμό καλοριφέρ είναι τα φιλιά» στροφή από στίχο τραγουδιού που αγαπούσε ιδιαίτερα ο Σταύρος.
Και σήμερα ακούγεται σαν ψίθυρος μέσα στη σιωπή που άφησε πίσω του.
Γιατί πράγματι, «ήρθ´ ο χειμώνας» στις καρδιές μας.
Τον θυμάμαι να τραγουδά Λοΐζο στα μικρά μουσικά στέκια της Ρόδου. «Γοργόνα»… «Τζαμάικα»… «Καραβάκι του Μπουρνόβα»… Κάθε τραγούδι και μια θάλασσα.
Κάθε στίχος και μια ανάμνηση.
Κάθε νότα και μια μικρή απόδραση από την καθημερινότητα.
Και ξαφνικά οι τοίχοι εξαφανίζονταν.
Ο χώρος μεγάλωνε.
Η ψυχή ταξίδευε.
Ναι, ο Χαρτοφύλλης ήταν ταξιδευτής.
Ταξιδευτής των συναισθημάτων, των ανθρώπινων ψυχών.
Στο ζεϊμπέκικο του γάμου μου η φωνή του καθοδηγούσε τα βήματά μου.
Και σήμερα, καθώς τον αποχαιρετώ, αντιλαμβάνομαι πόσο τυχερός υπήρξα που εκείνη η σημαντική στιγμή της ζωής μου συνδέθηκε με τη δική του φωνή.
Με την ομορφότερη φωνή που γεννήθηκε σε αυτόν τον τόπο.
Σε αναζητώ… Όπως θα σε αναζητούν από εδώ και πέρα οι παρέες, οι μουσικοί, οι φίλοι σου, οι νύχτες της Ρόδου.
Καλό ταξίδι, φίλε μου.
Από χθες οι ουρανοί είναι πιο μενεξεδιοί. Ο Χατζηδάκης, ο Θεοδωράκης, ο Λοΐζος και ο Μαρκόπουλος έστησαν γιορτή.
Και η «Μπαλάντα των Αισθήσεων» βρήκε ξανά τον ιδανικό της ερμηνευτή.
Τη βελούδινη φωνή. Τον Σταύρο Χαρτοφύλλη.
Αιωνία σου η μνήμη… Ps) Στα νεανικά μου χρόνια έπαιζα ως Dj στο HI WAY και ο Γιάννης Κλούβας έστησε στο ισόγειο το «Νew York, New York», όπου στο σχήμα περίοπτη θέση κατείχε ο Χαρτοφύλλης.
Μας ένωνε η αγάπη το πάθος για τη μουσική.
Και βεβαίως στο ραδιόφωνο ήταν προσκεκλημένος στις εκπομπές μου, καθώς ο Χαρτοφύλλης ήταν πολυσχιδής προσωπικότητα.
Άλλωστε πέρασε από τα ερτζιανά, αλλά και ως φωτορεπόρτερ από τον έντυπο τύπο.
Θυμάμαι ακόμη με τι ευγένεια μου ζήτησε πριν από δεκαετίες στον 9,59 Fm να βγάλω στον ραδιοφωνικό «αέρα» την μονάκριβη κόρη του Πολύμνια -μικρό κορίτσι τότε -για να της ευχηθώ στα γενέθλια της. ΥΓ) Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί στον Καθεδρικό Ιερό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου την Τετάρτη 24 Ιουνίου στις 11:00 π.μ. και θα ακολουθήσει η ταφή στο κοιμητήριο Παστίδας.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους