Το ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙΟ, η ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ και ο ΑΜΜΩΝ ΡΑ: Σήμερα μαζί με το Θερινό Ηλιοστάσιο ορίστηκε η Γιορτή του Πατέρα καθώς σήμερα γιορτάζει ο αρχαιότοτερος πατέρας όλων: Ο ΉΛΙΟΣ Οι Αιγύπτιοι...

Πλήρες Κείμενο:

Το ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙΟ, η ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ και ο ΑΜΜΩΝ ΡΑ: Σήμερα μαζί με το Θερινό Ηλιοστάσιο ορίστηκε η Γιορτή του Πατέρα καθώς σήμερα γιορτάζει ο αρχαιότοτερος πατέρας όλων: Ο ΉΛΙΟΣ Οι Αιγύπτιοι βέβαια πρώτοι από όλους το είχαν πιάσει το νόημα: ☀️ Ο Ρα ο αρχαιότερος θεός του ήλιου και της δημιουργίας, ήταν μια από τις σημαντικότερες αρχαίες αιγυπτιακές θεότητες και ζωτικό μέρος του αιγυπτιακού πάνθεον.

Ως δημιουργός και θεός του ήλιου, λατρευόμενος για χιλιετίες, ο Ra τελικά επεκτάθηκε για να περιλαμβάνει πτυχές άλλων θεών όπως ο Atun, ο Amun και ο Horus.

Σε αμέτρητες δυναστείες, ο Ρα ήταν μια σταθερή μορφή λατρείας του οποίου ο ρόλος μετατοπίστηκε καθώς οι νεότεροι θεοί ενσωματώθηκαν στην κρατική θρησκεία. ☀️ Η λατρεία του πιθανότατα προήλθε από μια πόλη που οι Αιγύπτιοι ονόμαζαν Ιούνου. Οι Έλληνες αναφέρθηκαν σε αυτό το μέρος ως Ηλιούπολη, ή «πόλη του θεού του ήλιου». Αυτή η αρχαία πόλη βρισκόταν στο σημερινό βόρειο προάστιο του Καΐρου. ☀️ Ο Ρα είχε κεφάλι γερακιού στεφανωμένο από τον ηλιακό δίσκο και ένα φίδι που συμβόλιζε τον Νείλο.

Πολλές φορές όμως απεικονιζόταν ως σκαθάρι. Οι Αιγύπτιοι παρατηρούσαν το σκαθάρι να σπρώχνει μια μπάλα κοπριάς στην άμμο και να το θάβει πριν βγουν νεογέννητα σκαθάρια από τη γη. Αυτή η διαδικασία αντικατοπτρίζει το ταξίδι του ήλιου καθώς ταξίδευε στον ουρανό, για να ξαναγεννηθεί την επόμενη μέρα. Ο Ακενατόν, η Αμάρνα και η γέννηση του Μονοθεισμού: ☀️ Όταν ο βασιλιάς Αμενχοτέπ Δ 'ανέλαβε την εξουσία (είτε το 1351 π.Χ. είτε το 1353 π.Χ.), ο Αμούν ή ο Αμούν-Ρα ήταν η κεντρική θεότητα των Αιγυπτίων.

Αυτό θα μπορούσε να φανεί στο όνομα του Amenhotep, το οποίο σήμαινε «ο Αμούν είναι ικανοποιημένος». Πέντε χρόνια μετά τη βασιλεία του, ωστόσο, ο Amenhotep άλλαξε το όνομά του σε Akhenaten και έβαλε μπροστά ένα μεγαλόπνοο και προσεκτικά οργανωμένο, όπως αποκαλύπτεται, μεταρρυθμιστικό σχέδιο.

Αρχικά η επανάστασή του ήταν ειρηνική.

Εισηγήθηκε τη λατρεία του Ατόν ως ύψιστου θεού-δημιουργού δίχως να απορρίπτει την ύπαρξη των άλλων θεών, οι οποίοι όμως αυτόματα υποβιβάστηκαν έτσι σε κατώτεροί του.

Ο αρχαϊκός Ατόν εξυψώθηκε σε θεό του φωτός, στοργικό πατέρα του δημιουργημένου κόσμου και ταυτίστηκε με τον γερακοκέφαλο Ρα-Αράκχτυ. ☀️ Φαίνεται όμως πως η μετριοπαθής αυτή ενοθειστική /μοναθειστική στάση δεν απέδωσε τα αναμενόμενα.

Αγανακτισμένος από τις αντιδράσεις που ξεσήκωνε στις Θήβες το παλιό ιερατείο του Άμμωνος, ο Φαραώ αποφάσισε να ακολουθήσει ριζοσπαστικότερες λύσεις.

Ο νεαρός φαραώ μετέφερε την πρωτεύουσα από τις Θήβες στην καινούργια πόλη που έχτισε στην περιοχή της σημερινής ελ-Αμάρνα, στα μισά της απόστασης ανάμεσα στη Μέμφιδα και τις Θήβες.

Η πόλη ονομάστηκε Ακχενατών («Ορίζοντας του Ατών») και ήταν αποκλειστικά αφιερωμένη στον Ατέν.

Το λαμπρότερο στολίδι της ήταν, φυσικά, ο ναός του θεού και το σχέδιό του ήταν εντυπωσιακά πρωτοποριακό.

Στο πέμπτο έτος της βασιλείας του, ο Ακενατών εγκαταστάθηκε στην πόλη που έμελλε να γίνει η πρωτεύουσά του. ☀️ Ο θεός δεν λατρευόταν, όπως κατά την παράδοση, στα μισοσκόταδα του αδύτου, όπου είχαν πρόσβαση μόνο οι ιερείς, αλλά κάτω από το φως του ήλιου, σε τεράστιους υπαίθριους χώρους, ανοιχτούς σε όλους τους πιστούς.

Η φρεσκάδα της τέχνης που αναπτύχθηκε στην καινούργια πόλη, όπως αποτυπώνεται μέσα από τη φυσιολατρική έκφραση και την ελεύθερη επιλογή των θεμάτων, φανερώνει το ανανεωτικό αίσθημα ελευθερίας που ενέπνευσε η καινούργια λατρεία, σπάζοντας τους ασφυκτικούς περιορισμούς του παρελθόντος.

Η αγάπη της ομορφιάς, η αγάπη της φύσης και ο ρεαλισμός αντικατέστησαν την αυστηρότητα της φόρμας που επέβαλλε η παράδοση. Ο Ακχενατών και η οικογένειά του είναι ο πρώτος –και για πολλούς αιώνες ο μόνος– βασιλικός οίκος στην ιστορία της αρχαίας Αιγύπτου που απεικονίζονται όπως πραγματικά είναι και όχι εξιδανικευμένοι όπως επέβαλλαν τα παραδοσιακά πρότυπα. ☀️ Η γερακοκέφαλη μορφή του Ρα-Αράκχτυ αντικαταστάθηκε τώρα από το σύμβολο ενός ηλιακού δίσκου («Ατών» σημαίνει στην κυριολεξία «φωτεινός δίσκος»). Ο ηλιακός δίσκος αναφέρεται για πρώτη φορά ως θεός στην Ιστορία του Σινουχέ από τη 12η δυναστεία.

Οι καθοδικές ακτίνες του κατέληγαν σε ανθρώπινα χέρια, ορισμένα από τα οποία κρατούσαν το ιερό ανκχ, σύμβολο της ζωής.

Στην ουσία ο Ατών δεν αντιπροσώπευε τον ήλιο ως υλικό ουράνιο σώμα, αλλά τη Μονάδα, τη μία ζωοδόχο πηγή που συντηρεί τη δημιουργία με το φως της.

Η μορφή της λατρείας του Ατών, όπως αποκαλύφτηκε στο λαμπρό ναό της νέας πρωτεύουσας, δεν απαιτούσε πλέον τη μεσολάβηση των ιερέων όπως η λατρεία των άλλων μεγάλων θεών και αυτή ήταν η πιθανώς η επαναστατικότερη από όλες τις μεταρρυθμίσεις. ☀️ Όμως ο Ακχενατών δεν έζησε αρκετά, ώστε η θρησκευτική επανάσταση να προλάβει να ριζώσει.

Πέθανε τον δέκατο έβδομο χρόνο της βασιλείας του, αποκαρδιωμένος από τον θάνατο της μητέρας του, της γυναίκας και πολύτιμης συμμάχου του Νεφερτίτης και μιας από τις έξι κόρες του.

Η τελευταία απεικόνιση της οικογένειας της Αμάρνα και τού Ακενατών βρίσκεται στον τάφο τού Μέρυρα Β' και χρονολογείται από τον 12ο χρόνο της βασιλείας του.

Για τα επόμενα πέντε χρόνια έως τη διαδοχή του Τουταγχαμώνος, οπότε και ξεκαθαρίζονται σχετικά οι γνώσεις μας για τον χρόνο βασιλείας του Ακενατών, το ιστορικό αρχείο είναι ασαφές. ☀️ Οι νεαροί διάδοχοί του Σμενκαρέ και Τουταγχατών –που σύντομα άλλαξε το όνομά του σε Τουταγχαμών– δεν είχαν το σθένος να αντισταθούν στις πιέσεις του αποδυναμωμένου, αλλά ισχυρού ακόμη ιερατείου του Άμμωνος.

Λίγο μετά τον θάνατό του, ο Ακχενατόν χαρακτηρίστηκε «καταραμένος», η πρωτεύουσά του εγκαταλείφθηκε, τα κτίσματά του καταστράφηκαν και το όνομά του διαγράφτηκε από τα επίσημα αρχεία του κράτους.

Η λατρεία του Ατών συνεχίστηκε μερικά χρόνια ακόμη.

Όμως χωρίς την υποστήριξη ενός ισχυρού ιερατείου, σύντομα ξεχάστηκε.

Ωστόσο, τούτη η πρώιμη ρίζα του ενοθεϊσμού πολύ αργότερα θα βρει το δρόμο της ως ιδεολογία της ανθρώπινης φυλής στην ιστορία της εξέλιξης των θρησκειών.

Στη φωτογραφία το παντατίφ που βρέθηκε στον τάφο του Τουταγχαμών με τον σκαραβαίο από το περίφημο λιβυκό γυαλί της ερήμου στο κέντρο, που συγκεντρώνει ΟΛΑ τα σύμβολα του Θεού Ήλιου της Φαραωνικής Αιγύπτου: Το σκαθάρι, το φίδι, το γεράκι, το μάτι του Ρα και τον ηλιακό δίσκο στην κορυφή. Θανάσης Τριαρίδης * ΜΕΓΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ στην ΑΙΓΥΠΤΟ * 18 - 25 Σεπτεμβρίου 2025 * με Τα Μελένια Λεμόνια

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους