“FUCK YOU” POSITION – ΟΤΑΝ Η ΙΣΧΥΣ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ (Το είχα γράψει και στο παρελθόν και σήμερα αποδεικνύεται εξαιρετικά επίκαιρο). Στην ταινία The Gambler, ο John Goodman συμπυκνώνει μια ολόκληρη...
“FUCK YOU” POSITION – ΟΤΑΝ Η ΙΣΧΥΣ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ (Το είχα γράψει και στο παρελθόν και σήμερα αποδεικνύεται εξαιρετικά επίκαιρο). Στην ταινία The Gambler, ο John Goodman συμπυκνώνει μια ολόκληρη φιλοσοφία ισχύος στη φράση “Fuck You Position”. Πρόκειται για τη θέση εκείνη από την οποία κάποιος θεωρεί ότι διαθέτει αρκετή δύναμη, πλούτο ή αυτονομία ώστε να μπορεί να πει «όχι» σε πιέσεις, εξαρτήσεις, εκβιασμούς και συμβάσεις.
Στη θετική της εκδοχή, η θέση αυτή εκφράζει ελευθερία, ανεξαρτησία και αυτοδιάθεση.
Στην αρνητική της εκδοχή, όμως, μετατρέπεται σε περιφρόνηση κανόνων, θεσμών, συμμάχων και ισορροπιών.
Παύει να είναι έκφραση αυτονομίας και γίνεται επίδειξη ισχύος.
Από την πρώτη στιγμή της δεύτερης θητείας του, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να κυβερνήσει μέσα από αυτή τη δεύτερη εκδοχή.
Η πολιτική του πρακτική βασίστηκε στην πεποίθηση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν τέτοια ισχύ ώστε να επιβάλλουν τη βούλησή τους σε φίλους και αντιπάλους.
Η λογική ήταν απλή: πίεση, απειλή, εκβιασμός και τελικά υποχώρηση του άλλου.
Μόνο που η διεθνής πραγματικότητα του 2026 αποδείκνύεται διαφορετική.
Το πιο μεγάλο όριο εμφανίσθηκε στο Ιράν. Η Τεχεράνη, παρά τις στρατιωτικές απώλειες, τις οικονομικές κυρώσεις και την τεράστια πίεση που δέχθηκε, δεν αποδέχθηκε τους όρους που επιχειρούσε να επιβάλει η Ουάσιγκτον.
Αντίθετα, αντέταξε τη δική της «Fuck You Position». Αρνήθηκε να εμφανιστεί ως ηττημένη, διατήρησε τις βασικές διαπραγματευτικές της θέσεις και υποχρέωσε τελικά την αμερικανική πλευρά να αναζητήσει συμβιβασμό αντί για επιβολή.
Αυτό δημιούργησε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα στον Τραμπ.
Η εικόνα του ηγέτη που αναγκάζει τους πάντες να υποχωρούν άρχισε να αμφισβητείται.
Όταν μια στρατηγική βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην προβολή αποφασιστικότητας, κάθε αδυναμία επιβολής μετατρέπεται σε πολιτικό κόστος.
Το πρώτο όριο εμφανίσθηκε στο ουκρανικό μέτωπο. Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί ότι θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας γρήγορα και αποτελεσματικά.
Ωστόσο, ούτε η Μόσχα ούτε το Κίεβο αποδέχθηκαν μια λύση που θα εξυπηρετούσε αποκλειστικά τις αμερικανικές επιδιώξεις.
Ο πόλεμος συνεχίζεται, οι απώλειες συσσωρεύονται και η υπόσχεση της άμεσης ειρήνευσης παραμένει ανεκπλήρωτη.
Το δεύτερο εμφανίσθηκε στην περίπτωση της Γροιλανδίας όπου οι Ευρωπαίοι αντέδρασν συλλογικά.
Ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν σήμερα μια βαθύτερη πρόκληση, μία σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας ως προς τις φιλελεύθερες πολιτκές της.
Για δεκαετίες, η αμερικανική ισχύς δεν στηριζόταν μόνο στην οικονομία και στις ένοπλες δυνάμεις της αλλά και στην αξιοπιστία της.
Σήμερα, πολλοί σύμμαχοι αμφισβητούν τη σταθερότητα των αμερικανικών δεσμεύσεων, ενώ αρκετά κράτη επιδιώκουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Αυτό εξηγεί γιατί ακόμη και παραδοσιακοί σύμμαχοι δεν στοιχίζονται πλέον αυτόματα πίσω από κάθε αμερικανική επιλογή. Η Ευρώπη εμφανίζεται πιο επιφυλακτική.
Περιφερειακές δυνάμεις ακολουθούν δικές τους ατζέντες.
Ακόμη και χώρες που εξαρτώνται από την αμερικανική ασφάλεια προσπαθούν να διατηρούν εναλλακτικές επιλογές.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται το στρατηγικό δίδαγμα.
Η «Fuck You Position» για τον ισχυρό λειτουργεί μόνο όταν οι άλλοι πιστεύουν ότι δεν έχουν άλλη επιλογή από το να υποχωρήσουν.
Όταν όμως αρκετοί παίκτες αποκτήσουν τη δυνατότητα να απαντήσουν με το δικό τους «Fuck you - όχι», τότε η ίδια στρατηγική αρχίζει να χάνει την αποτελεσματικότητά της.
Και τότε ξεκινά αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «το ξήλωμα του πουλόβερ». Πρώτα αμφισβητείται το αλάθητο της ισχύος.
Ύστερα χαλαρώνει η πειθαρχία των συμμάχων.
Στη συνέχεια ενισχύεται η εσωτερική αντιπολίτευση.
Και τελικά η εικόνα της παντοδυναμίας μετατρέπεται σε εικόνα υπερέκτασης.
Η ιστορία των μεγάλων δυνάμεων δείχνει ότι η ισχύς δεν φθείρεται μόνο όταν χάνει πολέμους.
Φθείρεται και όταν παύει να πείθει.
Τότε το «fuck you» παύει να είναι έκφραση ελευθερίας και γίνεται σύμπτωμα απομόνωσης. Και η απομόνωση είναι συχνά ένα από τα σημάδια συρρίκνωσης του κυρους και στρατηγικής φθοράς .
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους