Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η "φέρουσα ικανότητα" της φέρουσας ικανότητας Βλέπω ότι επανέρχεται συχνά, σε άρθρα και δημόσιες παρεμβάσεις για τον τουρισμό στην Κέρκυρα, η έννοια της «φέρουσας ικανότητας». Τα ζητήματα αυτά με απασχολούν εδώ και δεκαετίες και είχα παλαιότερα ενεργό ρόλο στον τοπικό δημόσιο διάλογο πάνω στο θέμα.

Θεωρώ σήμερα χρήσιμο να κάνω μια διευκρίνιση, γιατί από όσα διαβάζω διαπιστώνω ότι υπάρχει ουσιαστική παρεξήγηση γύρω από αυτή την έννοια.

Συχνά φαίνεται να θεωρείται ότι η φέρουσα ικανότητα (carrying capacity) ενός τόπου αφορά αποκλειστικά τη φύση: γεωγραφία, γεωμορφολογία, φυσικούς πόρους, ακτές, υδατικούς πόρους.

Δεν είναι έτσι.

Η φέρουσα ικανότητα αφορά το συνολικό σύστημα μέσα στο οποίο λειτουργεί ο τόπος.

Περιλαμβάνει όχι μόνο το φυσικό περιβάλλον, αλλά και το ανθρωπογενές: υποδομές, δίκτυα, χρήση γης, χωροταξία, θεσμικά πλαίσια, οργανωμένες δραστηριότητες, οργάνωση της χρήσης.

Με αυτά τα δεδομένα, καθορίζει τις πραγματικές δυνατότητες ενός τόπου να δεχθεί επισκέπτες χωρίς υποβάθμιση.

Κατά συνέπεια, η φέρουσα ικανότητα δεν εξαρτάται μόνο από τη φύση.

Εξαρτάται από όλους τους παράγοντες: φυσικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς, πολιτιστικούς.

Και από τον τρόπο που αυτοί οργανώνονται και αξιοποιούνται ισόρροπα και λειτουργικά.

Ένα απλό παράδειγμα.

----- Αν ο τουρισμός μιας περιοχής βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο «ήλιος και θάλασσα», τότε η τουριστική δραστηριότητα εξαρτάται μονοσήμαντα από φυσικούς πόρους, όπως π.χ. το μήκος των παραλιών.

Σε αυτή την περίπτωση, διαμορφώνεται ένα στενό όριο φέρουσας ικανότητας, με έντονη εποχικότητα και αποτέλεσμα τον κορεσμό στις ακτές.

Αν, αντίθετα, ο ίδιος τόπος αναπτύξει και άλλες μορφές: αναρρίχηση, πεζοπορικό τουρισμό, πολιτιστικό τουρισμό, γαστρονομικές διαδρομές, τότε η τουριστική πίεση κατανέμεται σε περισσότερους φυσικούς πόρους και τοπία, και πιθανά σε μεγαλύτερο χρονικό εύρος μέσα στο έτος.

Αρα μια διαφορετική διαχείριση των ίδιων υπαρχόντων πόρων αυξάνει την φέρουσα ικανότητα.

Με άλλα λόγια, η φέρουσα ικανότητα δεν είναι στατικό μέγεθος που καθορίζεται μια για πάντα από τη φύση.

Είναι δυναμικό μέγεθος, που επηρεάζεται από τον τρόπο που μια κοινωνία αναπτύσσει, οργανώνει, ρυθμίζει και διαχειρίζεται το σύνολο των πόρων της.

Όσο πιο συνειδητά διαφοροποιεί τις μορφές τουρισμού, επενδύει σε κατάλληλες υποδομές και προστατεύει το φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο, τόσο πιο βιώσιμα μπορεί να διευρύνει τη φέρουσα ικανότητα.

Το αστείο (και το σοβαρό) σήμερα: --- Τη διαστρεβλωμένη άποψη της φέρουσας ικανότητας χρησιμοποιούν συχνά όσοι είναι μόνιμα αρνητικοί σε όλα, και κυρίως σε έργα ορθολογικής διαχείρισης όπως πρόσφατα σε έργα διαχείρισης αγκυροβολίου.

Το επιχείρημα τους είναι πως «η φέρουσα ικανότητα είναι ήδη στα όρια της» και το θέτουν προκειμένου να απορρίψουν κάθε υποδομή, χωρίς βέβαια να προτείνουν εναλλακτικό σχέδιο.

Στην πραγματικότητα, όπως είπαμε, η φέρουσα ικανότητα είναι δυναμικό μέγεθος που βελτιώνεται με συνειδητή οργάνωση: οργανωμένα σημεία αγκυροβολίας, χωροταξική ρύθμιση, καλύτερη διαχείριση υπηρεσιών.

Όταν π.χ. φτιάχνονται οργανωμένα σημεία αγκυροβολίας, κατανέμεται η πίεση, προστατεύεται ο βυθός, μειώνεται η τυχαία προσέγγιση, δυναμώνει η ασφάλεια.

Αυτό αυξάνει την φέρουσα ικανότητα του νησιού.

Η διαστρεβλωμένη άποψη χρησιμοποιείται, στην πραγματικότητα, για να σταματήσει η εξέλιξη.

Όχι για να προστατευτεί το νησί. ⁂ 1. https://en.wikipedia.org/wiki/Tourism_carrying_capacity 2. https://www.econstor.eu/bitstream/10419/118917/1/ERSA2010_0576.pdf 3. https://ideas.repec.org/p/ags/feemwp/391379.html 4. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2212571X19300228 5. https://journals.aserspublishing.eu/jemt/article/view/6902 6. https://enimerosi.com/en/news/106874/battle-over-land-use-in-corfu-tourism-development-and-carrying-capacity

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους