Εμίλ Σιοράν – Στο ύψος της απόγνωσης (Pe culmile disperării, 1934) «Οι άνθρωποι εργάζονται γενικά υπερβολικά πολύ για να μπορούν ακόμη να είναι ο εαυτός τους. Η εργασία είναι μια κατάρα. Και ο...
Εμίλ Σιοράν – Στο ύψος της απόγνωσης (Pe culmile disperării, 1934) «Οι άνθρωποι εργάζονται γενικά υπερβολικά πολύ για να μπορούν ακόμη να είναι ο εαυτός τους.
Η εργασία είναι μια κατάρα.
Και ο άνθρωπος μετέτρεψε αυτή την κατάρα σε ηδονή.
Το να εργάζεσαι με όλες σου τις δυνάμεις μόνο και μόνο για την εργασία, το να βρίσκεις χαρά σε μια προσπάθεια που δεν οδηγεί παρά σε άσχετα επιτεύγματα, το να συλλαμβάνεις την ιδέα ότι μπορείς να πραγματωθείς μόνο μέσα από μια αντικειμενική και αδιάκοπη εργασία, ιδού τι είναι εξοργιστικό και ακατάληπτο.
Η επίμονη και αδιάκοπη εργασία αποβλακώνει, εκχυδαΐζει και αποπροσωποποιεί.
Το γεγονός ότι κάθε άνθρωπος πρέπει να έχει μια καριέρα, να εισέλθει σε μια μορφή ζωής που σχεδόν ποτέ δεν του ταιριάζει, είναι η έκφραση αυτής της τάσης για αποβλάκωση μέσω της εργασίας.
Το να εργάζεσαι για να ζήσεις, ιδού μια μοιρολατρία που στον άνθρωπο είναι πιο οδυνηρή απ’ ό,τι στο ζώο.
Για να αφυπνιστεί ο σύγχρονος κόσμος, πρέπει να γραφτεί το εγκώμιο της οκνηρίας, εκείνης της τεμπελιάς που είναι γεμάτη γαλήνη και ένα χαμόγελο που αποδέχεται τα πάντα.
Συμβαίνει όμως μερικές φορές η τεμπελιά να είναι, ακριβώς όπως και η εργασία, ένα σημάδι αποβλάκωσης.
Γι' αυτό, το αληθινό εγκώμιο δεν μπορεί να είναι παρά εκείνο της μετουσίωσης.» — Εμίλ Σιοράν, Στο ύψος της απόγνωσης (1934) Το απόσπασμα αυτό ανήκει στην πρώιμη, ριζικά απαισιόδοξη φάση του Σιοράν, όπου η σκέψη του δεν έχει ακόμη «μαλακώσει» από τη μεταγενέστερη φιλοσοφική του ειρωνεία.
Εδώ μιλά σχεδόν ωμά, με έναν τόνο που δεν αναλύει απλώς την εργασία, αλλά την απογυμνώνει από κάθε ηθική και κοινωνική της νομιμοποίηση.
Η εργασία ως μηχανισμός απώλειας εαυτού Για τον Σιοράν, η εργασία δεν είναι ουδέτερη συνθήκη επιβίωσης.
Είναι δύναμη αποπροσωποποίησης.
Ο άνθρωπος, μέσα στην αδιάκοπη δραστηριότητα, δεν «ολοκληρώνεται» — αντίθετα, απομακρύνεται από τον εαυτό του.
Η φράση «να μπορείς ακόμη να είσαι ο εαυτός σου» υπονοεί ότι η εργασία λειτουργεί ως διάβρωση της εσωτερικής παρουσίας.
Η μετατροπή της κατάρας σε ηδονή Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία είναι η ιδέα ότι ο άνθρωπος δεν υπομένει απλώς την εργασία, αλλά τη μετατρέπει σε αξία και ευχαρίστηση.
Εδώ ο Σιοράν αγγίζει κάτι βαθύτερο: την εσωτερίκευση ενός εξαναγκασμού ως επιλογής.
Η εργασία γίνεται ιδεολογία, όχι ανάγκη.
Η καριέρα ως μηχανισμός βίαιης προσαρμογής Η έννοια της «καριέρας» παρουσιάζεται ως κοινωνική βία μεταμφιεσμένη σε κανονικότητα.
Ο άνθρωπος καλείται να ενταχθεί σε έναν ρόλο που «σχεδόν ποτέ δεν του ταιριάζει». Εδώ δεν υπάρχει προσωπική ελευθερία, αλλά προσαρμογή σε ένα σύστημα παραγωγής ταυτοτήτων.
Η τεμπελιά δεν είναι λύση Παρότι φαίνεται να προτείνει το «εγκώμιο της οκνηρίας», ο Σιοράν το υπονομεύει αμέσως.
Η τεμπελιά, λέει, μπορεί κι αυτή να γίνει μορφή αποβλάκωσης.
Άρα δεν υπάρχει απλό αντίθετο της εργασίας που να σώζει τον άνθρωπο.
Η μετουσίωση ως μοναδική διέξοδος Η τελική έννοια —η μετουσίωση— είναι το πιο κρίσιμο σημείο.
Δεν σημαίνει φυγή από την πράξη, αλλά μετατροπή της σε κάτι που δεν ακυρώνει την εσωτερική ζωή.
Ούτε εργασία-μηχανή, ούτε αδράνεια-κενό.
Κάτι τρίτο, πιο δύσκολο: πράξη με συνείδηση. Συμπέρασμα Ο Σιοράν δεν γράφει ένα κοινωνικό σχόλιο για την εργασία.
Γράφει για την υπαρξιακή της επίδραση: για το πώς η συνεχής δραστηριότητα μπορεί να αντικαταστήσει την ίδια την εμπειρία του «είμαι». Και ίσως το πιο ανησυχητικό σημείο του αποσπάσματος δεν είναι η επίθεση στην εργασία, αλλά η υπόνοια ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει μάθει να φοβάται περισσότερο την αδράνεια παρά την απώλεια του εαυτού του.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους