16η Ιουνίου 2026 Πριν από ένα μήνα περίπου, την 19η Μαΐου, ανήμερα τής 107ης επετείου, τελέσαμε στο Ιερό Ελληνορθόδοξο Προσκύνημα τού Αγίου Νικολάου, στο Ground Zero τής Νέας Υόρκης, Εσπερινό...

Πλήρες Κείμενο:

16η Ιουνίου 2026 Πριν από ένα μήνα περίπου, την 19η Μαΐου, ανήμερα τής 107ης επετείου, τελέσαμε στο Ιερό Ελληνορθόδοξο Προσκύνημα τού Αγίου Νικολάου, στο Ground Zero τής Νέας Υόρκης, Εσπερινό, Μνημόσυνο και σχετική τελετή για να τιμήσουμε τα θύματα τής Γενοκτονίας που υπέστη η Ρωμιοσύνη τού Πόντου … αλλά και εν γένει τού Ελληνισμού στην Μικρά Ασία και Ανατολική Θράκη τη δεκαετία 1914-1923.

Είχα την τιμή να μού ανατεθεί ο συντονισμός τής εκδήλωσης.

Κύριος ομιλητής ήταν ο επίσημα προσκεκλημένος από Ελλάδα, ο φίλτατος Δρας Θεοφάνης Μαλκίδης, χαρισματικός λόγιος και επιφανής αγωνιστής για την προβολή των εθνικών μας ζητημάτων.

Η όλη εκδήλωση έχει μαγνητοσκοπηθεί και αναρτηθεί τμηματικά στο Facebook και στο YouTube από το Ιερό Ίδρυμα Παναγία Σουμελά (Holy Institution Panagia Soumela) και την Παμποντιακή Ομοσπονδία ΗΠΑ και Καναδά (Pan-Pontian Federation of U.S.A and Canada). Στα εισαγωγικά μου σχόλια στην εκδήλωση, παρουσίασα μια σύνοψη τού λόγου μου, τον οποίο παραθέτω αυτούσιο στο τέλος τής ανάρτησης με σχετική φωτογραφία μου, κάτι που δεν συνηθίζω.

Επιπλέον δε, με τη μορφή τού «κύκνειου άσματος» μου για το εθνικό κεφάλαιο τής Γενοκτονίας, ήθελα να τονίσω τα εξής σημεία: 1. Συγκεκριμένες προσωπικότητες (και λιγότερο οι συλλογικοί φορείς), διαδραματίζουν διαχρονικά σημαντικό και πρωταγωνιστικό ρόλο για την ανάδειξη και προώθηση δικαίωσης τού εθνικού ζητήματος τής Γενοκτονίας.

Για παράδειγμα, καταλυτικό ρόλο στην Ελλάδα διαδραμάτισε ο αείμνηστος Μιχάλης Χαραλαμπίδης (με ορόσημο την αναγνώριση το 1994 τής Γενοκτονίας από τη Βουλή των Ελλήνων) και η Thea Halo στις ΗΠΑ (με ορόσημο το σχετικό ψήφισμα τής IAGS και στη συνέχεια τής αναγνώρισης το 2019 (στον συνημμένο λόγο μου παρουσιάζω σχετικές λεπτομέρειες) από τα δύο ανώτατα νομοθετικά σώματα του Κογκρέσου των ΗΠΑ). Αναφερόμενος σε αυτά τα 2 άτομα, δεν παραγνωρίζω άλλες σημαντικότατες προσωπικότητες, όπως τον αείμνηστο καθηγητή Πολυχρόνη Ενεπεκίδη και τον ομότιμο καθηγητή Κωνσταντίνο Φωτιάδη, ούτε βέβαια τον αφανή Πόντιο πατριώτη που προσφέρει από το ψυχικό, συναισθηματικό και οικονομικό υστέρημα του ότι μπορεί για … επιτέλους δικαίωση. 2. Ενώ υπάρχει από το 2019 η προαναφερόμενη αναγνώριση τής Γενοκτονίας από το ανώτατο νομοθετικό σώμα των ΗΠΑ, το Κογκρέσο (τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία), κανείς δεν ασχολείται με αυτή την υψίστης σημασίας επίτευξη.

Αντίθετα, προτιμούμε να αναλώνουμε το λόγο μας και να προβάλλουμε τα κατά καιρούς Proclamations (διακηρύξεις) που έχουν εκδώσει πολιτείες των ΗΠΑ και είναι βέβαια ήσσονος σημασίας αναλογικά με την αναγνώριση από το Κογκρέσο.

Και όχι μόνο δεν προβάλλουμε αυτή την επίτευξη αλλά συνεχίζουμε να «κατηγορούμε» τις ΗΠΑ για την μη-αναγνώριση.

Πρόκειται για ένα φαύλο κύκλο που πρέπει να σταματήσει. 3. Αντίθετα, οι Αρμένιοι συμπολίτες μας, μετά τη συγκεκριμένη αναγνώριση (που πρωτίστως είναι επίτευγμα δικό τους) προέβησαν σε αίτημα προς τον Πρόεδρο των ΗΠΑ για έκδοση σχετικού Προεδρικού Διατάγματος και το πέτυχαν.

Παράλληλα εργάζονται δυναμικά και συστηματικά για την ενημέρωση τού αμερικανικού κοινού για τα σχετικά τραγικά γεγονότα μέσα από ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τα σχολεία.

Εμείς ακόμη αναζητούμε επιστολόχαρτο ενώ ταυτόχρονα κάποιοι πρόθυμοι συμπατριώτες μας -πρεσβεύοντας τι άραγε;- έχουν στείλει ήδη σχετικό αίτημα προς τον Πρόεδρο ευτελίζοντας το ζήτημα. 4. Τέλος, η συνέχιση υιοθέτησης και χρήσης τού όρου «Ottoman Greeks» (Οθωμανοί Έλληνες), ακόμη και από ποντιακής καταγωγής άτομα, είναι ότι πιο προσβλητικό και βλάσφημο.

Κάποιοι αρέσκονται στο να αυτοανακηρύσσονται σε «μπροστάρηδες», ακόμη και σε «ήρωες», διακηρύσσοντας ότι υπήρξαν «πρωταγωνιστές» σε κάποιες «εθνικές» επιτυχίες ή πρωτοβουλίες. Ματαιοδοξία.

Εμένα δεν μού ταιριάζουν αυτά.

Εξάλλου πάντα επεδίωκα τη δεύτερη θέση.

Ωστόσο, είναι κάποιες φορές, όπως με τα προαναφερόμενα θέματα τού Κογκρέσου και τού «Ottoman Greeks» που νοιώθω μια απόλυτη μοναξιά για την οποία δεν ευθύνεται κανείς άλλος πέρα εμού.

Ατομική ευθύνη γαρ... Παραδέχομαι ότι υπολείπομαι των ευθυνών μου (εξ ου και το "κύκνειον άσμα") και ομολογώ, ως καινοφανής Οιδίπους, ότι εγώ τις πράξεις μου δεν τις έκανα, τις έπαθα

****

**** Ακολουθεί ολόκληρος ο λόγος μου για την 107η επέτειο, αποσπάσματα τού οποίου εκφώνησα κατά τη διάρκεια τής εκδήλωσης.

**** Εξοχότατη Πρέσβυ τής Ελληνικής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ, κα Άγη Μπαλτά Αιδεσιμότατε π. Ανδρέα Βιθούλκα Αξιότιμη Συντονίστρια ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης για την Αμερικανική Ήπειρο, δρα Δήμητρα Πατρωνίδου Αξιότιμη Πρόεδρε τής Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Μείζονος Νέας Υόρκης κα Νομική Καστανά Αξιότιμε Πρόεδρε τής Παμποντιακής Ομοσπονδίας ΗΠΑ και Καναδά, κ. Μιλτιάδη Τσαβδαρίδη Αξιότιμε Πρόεδρε τού Συλλόγου Ποντίων Κομνηνοί Νέας Υόρκης, κ. Στέφανε Αμανατίδη Αξιότιμε Πρόεδρε τού Συλλόγου Ποντίων «Πόντος», τού Norwalk, CT, κ. Κώστα Τσιλφίδη Αξιότιμε Πρόεδρε τού Συλλόγου Ακρίται Φιλαδελφείας, κ. Στέφανε Ευαγγελόπουλε Αξιότιμοι Πρόεδροι άλλων Συλλόγων Αξιότιμοι επίσημοι προσκεκλημένοι Εκλεκτοί και αγαπητοί Φίλες και Φίλοι Σήμερα τιμούμε τη μνήμη των Εθνο-Ιερομαρτύρων μας, των θυμάτων τής Γενοκτονίας που υπέστη η Ρωμιοσύνη τού Πόντου, αλλά και εν γένει τού Ελληνισμού στην Μικρά Ασία και Ανατολική Θράκη, την μαύρη δεκαετία που ξεκίνησε λίγο πριν την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου το 1914 και ολοκληρώθηκε με την Συνθήκη τής Λοζάνης.

Ωστόσο, μια ιδιόμορφη Γενοκτονία συντελείται ακόμη και μέχρι σήμερα: α) με τον Παναγιώτατο Οικουμενικό μας Πατριάρχη να τελεί υπό ομηρία, β) τη Ρωμιοσύνη τής Πόλης και των Πριγκηποννήσων, τής Ίμβρου και τής Τενέδου, αλλά και άλλων περιοχών τής Τουρκίας, να συρρικνώνεται, γ) τούς Κρυπτοχριστιανούς να διώκονται, και δ) τα ιερά και ιστορικά μας μνημεία να μαγαρίζονται.

Θα κάνω με την άδεια σας ένα συνοπτικό ταξίδι σκέψης... Νέα Υόρκη τώρα- Κοιτώ δεξιά μου, προς τα βόρεια.

Λίγα μέτρα μακριά μας, σε ένα σημείο ορόσημο του δυτικού πολιτισμού, στο Ground Zero, όπου μέσα σε λίγα λεπτά κόπηκε το νήμα τής ζωής χιλιάδων συμπολιτών μας.

Μεταξύ αυτών και δεκάδες ομόθρησκοι και ομοεθνείς μας.

Θύματα παράφρονων εκτελεστών στο οικονομικό κέντρο τής Δύσης.

Το παρήγορο; Το παρακείμενο μουσείο δέχεται καθημερινά εκατοντάδες επισκέπτες για να τιμήσουν τα θύματα και να ενώσουν τις φωνές τους ενάντια στις τρομοκρατικές ενέργειες, ενάντια στα εγκλήματα κατά τής ανθρωπότητας.

Είναι και αυτό μια ανακούφιση.

Τουρκία τότε - Κοιτάζω και προς τα πίσω μου, προς την Ανατολή, και διακρίνω εκατοντάδες χιλιάδες, πρόωρα και άδικα, δολοφονημένα κορμιά στον μικρασιατικό Πόντο και υπερδιπλάσια στην υπόλοιπη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη.

Εδώ το έγκλημα, σε αντίθεση με το προηγούμενο, διαπράχθηκε στα βάθη μιας καθεστωτικής βαρβαρότητας και είχε διάρκεια.

Όχι δεν κάνω σύγκριση.

Αυτό θα ήταν βλασφημία, Ένα παραλληλισμό επιδιώκω να κάνω για να αναδείξω ότι η παραφροσύνη … ειδικά μέσω τού εθνικού και θρησκευτικού φανατισμού … υπάρχει … και στο σκοτάδι αλλά και στο φως … υπάρχει και στα τέσσερα σημεία τού ορίζοντα.

Ελλάς τότε και τώρα - Μεταφέρω τη σκέψη μου λίγο δυτικότερα, στην πατρίδα μας. Η Ελλάς και το 1923 αλλά και σήμερα πράττει το χρέος της.

Τότε υποδέχθηκε, κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, κύματα προσφύγων.

Δεν ήταν εύκολο.

Προηγήθηκε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, οι ένδοξοι Βαλκανικοί Πόλεμοι, η Μικρασιατική Καταστροφή.

Αλλά οι πρόσφυγες ανταπόδωσαν με το καλύτερο τρόπο.

Μετέτρεψαν κάθε βούρκο σε χωράφι και κάθε έλος και κακοτοπιά σε χωράφι, σε Καλαμαριά, δηλαδή σε καλή μεριά.

Προκομένοι, προοδευτικοί και παραγωγικοί και πάντα με πηγαία πίστη και υψηλό εθνικό φρόνημα. Η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε ομόφωνα την Γενοκτονία κατά των Ποντίων με το νόμο 2193/24,02,1994, κατόπιν προώθησης τού σχετικού αιτήματος από τον αείμνηστο Μιχάλη Χαραλαμπίδη, καθιερώνοντας έτσι την 19η Μαΐου ως «Ημέρας Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου», το 1998 των Μικρασιατών με το νόμο 2645/13.10.1998 καθιερώνοντας την 14η Σεπτεμβρίου ως ημέρα μνήμης, και το 2022 των Θρακών μέσω τού άρθρου 48 τού νομοσχεδίου 4954/07.07.2022, καθιερώνοντας αντίστοιχα την 6η Απριλίου ως ημέρα μνήμης.

Εχθές, 18η Μαΐου 2026 πραγματοποιήθηκαν σχετικές εκδηλώσεις στη Βουλή υπό τον εξοχότατο Πρόεδρο τής Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτα Κακλαμάνη και συμμετοχή ποντιακών φορέων, και σήμερα συνεχίστηκαν με συμμετοχή τής ολομέλειας τής Βουλής.

Κύπρος - Και η μαρτυρική Μεγαλόνησος μας, η Κύπρος, αναγνώρισε το έγκλημα και αποτίει φόρο τιμής και σεβασμού στον Ποντιακό Ελληνισμό. Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) - Μεταφέρομαι λίγο βορειότερα, στις Βρυξέλες. Η ΕΕ δεν αναγνώρισε ακόμη το έγκλημα ενώ το έπραξε για τούς Αρμένιους.

Γιατί άραγε και για πόσο ακόμη; Διεθνής Κοινότητα - Κοιτάζω και λίγο περιμετρικά, τη Διεθνή Κοινότητα.

Δεν γνωρίζω από Διπλωματία και Εξωτερική Πολιτική.

Κατανοώ τη σημαντικότητα τού κατευνασμού και τής υποχρεωτικής συνύπαρξης.

Ωστόσο, θεωρώ κρίμα και άδικο, η αλήθεια και η ηθική να σβήνονται ή να παραμερίζονται από συμφέροντα και σκοπιμότητες. Επιστημονική Κοινότητα - Σε αντίθεση με την Διεθνή Κοινότητα, η Επιστημονική Κοινότητα πορεύθηκε ορθά. Η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών (International Association of Genocide Scholars ή IAGS) αναγνώρισε τη Γενοκτονία κατά των Ελλήνων, μαζί με τη γενοκτονία των Ασσυρίων, και εξέδωσε το εξής ψήφισμα: «… ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΤΑΙ ότι είναι πεποίθηση της Διεθνούς Ένωσης των Μελετητών Γενοκτονιών, ότι η Οθωμανική εκστρατεία εναντίον των χριστιανικών μειονοτήτων της αυτοκρατορίας, μεταξύ των ετών 1914 και 1923, συνιστούν γενοκτονία εναντίον των Αρμενίων, Ασσυρίων, Ποντίων και των Ελλήνων της Μικράς Ασίας. …» ΗΠΑ - Επιστρέφω στις ΗΠΑ.

Η χώρα μας έπραξε το καθήκον της.

Το 2019, τα δύο ανώτατα νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ, δηλαδή η Βουλή των Αντιπροσώπων και στη συνέχεια η Γερουσία, αναγνώρισαν το 2019 (προσέξτε την ημερομηνία!) με τα ψηφίσματα H. RES 296 και S. RES. 150, αντίστοιχα, τη Γενοκτονία κατά των Αρμενίων, Ελλήνων, Ασσυρίων, κ.ά. Συγκεκριμένα, τα ψηφίσματα αναφέρουν: *«… Whereas the United States has a proud history of recognizing and condemning the Armenian Genocide, the killing of an estimated 1,500,000 Armenians by the Ottoman Empire from 1915 to 1923, and providing relief to the survivors of the campaign of genocide against Armenians, Greeks, Assyrians, Chaldeans, Syriacs, Arameans, Maronites, and other Christians; …» . Απομένει λοιπόν ένα προεδρικό διάταγμα για την εναρμόνιση και τής εκτελεστικής εξουσίας με τη νομοθετική.

Αφήνω πίσω μου χώρους, φορείς και αποφάσεις, αλλάζω ρότα.

Επικεντρώνομαι λοιπόν σε ανθρώπους… Sano και Thea Halo - Μάς τιμά με την παρουσία της, η εξοχότατη Πρέσβυς τής Ελληνικής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ, η κα Α. Μπαλτά, η οποία το 2009, ως Γενικός Πρόξενος στη Νέα Υόρκη, συντόνισε τις προσπάθειες για να αποδοθεί τιμητικά η ελληνική ιθαγένεια στην αείμνηστη Sano (Themia) Halo (την “Γιαγιά τού Πόντου”) και τη θυγατέρα τής Thea Halo, συγγραφέα του βιβλίου “Not Even My Name”. Ήταν η 100η γενέθλιος επέτειος τής «Γιαγιάς» η οποία, μόλις απέκτησε (ουσιαστικά, ανέκτησε) την ελληνική ιθαγένεια, με εμφανή περηφάνια δήλωσε «… τώρα όλοι θα γνωρίζουν ότι είμαι Ελληνίδα…». Εξοχότατη κα Μπαλτά, σάς ευχαριστούμε! Είχε προηγηθεί η απόδοση από τον τότε Κυβερνήτη τής Πολιτείας τής Νέας Υόρκης, τον Hon. George Pataki, τού βραβείου «2001 New York Governor’s Award for Excellence in Honor of Women’s History Month» στην «Γιαγιά» διότι έκανε γνωστό στην αμερικανική κοινωνία το δράμα που βίωσε σε εφηβική ηλικία κατά την πορεία εξόντωσης τής ίδιας, τής οικογένειας της και των Ελλήνων ομόθρησκων της, από τις πατρογονικές της εστίες στον Πόντο μέχρι τη Μέση Ανατολή με ευτυχή κατάληξη της τις ΗΠΑ.

Εγώ - Στρέφομαι και προς εμένα.

Δεν είναι εσωστρέφεια, Αυτοαξιολόγηση είναι, και μάλιστα βασανιστική διότι διαπιστώνω ότι υπολείπομαι των ευθυνών μου.

Θα έπρεπε η ατομική μου ευθύνη, μέσα από μια κοινωνική σύμπνοια, να δρομολογήσει, σε συνεργασία με συλλογικούς και άλλους φορείς, πρωτοβουλίες με όραμα, στρατηγική και πειστικό λόγο, μιας ενιαίας, και όχι κατακερματισμένης, Γενοκτονίας για α) την διεθνή αναγνώριση της, β) την καταδίκη των θυτών, γ) την δικαίωση των θυμάτων, και δ) το σημαντικότερο, την επιβολή πολιτικών πρακτικών ώστε τέτοια ειδεχθή εγκλήματα κατά τής ανθρωπότητας να μην επαναληφθούν ποτέ, πουθενά, από κανένα και προς κανένα.

Αυτό το καθήκον μου λοιπόν, δεν το έπραξα.

Αντί αυτού αναλώθηκα υπέρμετρα σε παραδοσιακές, κοινωνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις και δραστηριότητες (π.χ., χοροεσπερίδες, πανηγύρια, φεστιβάλ, διαγωνισμούς χορευτικών, κ.ά.) αλλά και σε ποικίλες, συναισθηματικής χροιάς ενασχολήσεις και εκφάνσεις.

Παράλληλα επέτρεψα την καλλιέργεια κλίματος διχόνοιας που με οδήγησε μέχρι και στην πραγματοποίηση 2 και 3 παράλληλων εκδηλώσεις Γενοκτονίας στην «προσφυγομάνα» Θεσσαλονίκη, αντί μιας και μοναδικής πάνδημης εκδήλωσης, και σε άλλα ευτράπελα και προσβλητικά συμβάντα.

Δυστυχώς, πολλάκις επικρατούν οι λιγοστές αιτίες διχασμού αντί για τις 353 χιλιάδες αιτίες συνεννόησης και σύμπνοιας.

Τέλος, στρέφω λοιπόν τη σκέψη μου προς τα ψηλά και προσεύχομαι προς τον Κύριο όπως αναπαύσει όλους τούς δούλους του, όλα τα μέλη τού Πάνθεου τού Ποντιακού Ελληνισμού, θύματα και ήρωες.

Να τούς αναπαύσει "εν τόπω φωτεινώ, εν τόπω χλοερώ, εν τόπω αναναψύξεως", διότι όλοι τους θυσιάστηκα για τού Χριστού την πίστη την αγία.

Ευχαριστώ δε και τον Σεβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπο μας, κ. Ελπιδοφόρο, όχι μόνο για την παραχώρηση αυτού τού ιερού και ιδιαίτερα συμβολικού ναού, αλλά κυρίως γιατί στέκεται δίπλα μας με εκφρασμένη την επιθυμία του να συμβάλλει σε αυτόν τον αγώνα.

Ας είναι αιωνία η μνήμη όλων των ηρώων και των θυμάτων μας! Ζήτω ο Πόντος! Ζήτω η Ελλάς! God Bless America! Σάς ευχαριστώ! Χαράλαμπος Β. Βασιλειάδης 19η Μαΐου 2026 - Νέα Υόρκη

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους