Έχω σύνθετα συναισθήματα απέναντι στην νέα αυτή εκδοχή της πρόσοψης του Παρθενώνα. Δεν μπορώ να εξοικειωθώ ακόμη. Από τον Οκτώβριο του 2025 είχε αποκαλυφθεί ότι το δυτικο αέτωμα θα είχε πλέον αυτή τη...
Έχω σύνθετα συναισθήματα απέναντι στην νέα αυτή εκδοχή της πρόσοψης του Παρθενώνα.
Δεν μπορώ να εξοικειωθώ ακόμη.
Από τον Οκτώβριο του 2025 είχε αποκαλυφθεί ότι το δυτικο αέτωμα θα είχε πλέον αυτή τη μυτερή τριγωνική κορυφή.
Το πιο έντονο στοιχείο αυτής της αποκατάστασης, το οποίο προκαλεί το βλέμμα όποιου έχει συνηθίσει την πρόσοψη του ναού ως ερείπιο. "Αικισθέν τ' ειδείν", όπως έγραψε ο Σοφοκλής στην Αντιγόνη.
Η ακίδα της αρτιότητας που δημιουργήθηκε εδώ, είναι μια ριζική διαφοροποίηση από την εικόνα που είχαμε για την πρόσοψη του ναού, επί αιώνες.
Σίγουρα από την προεπαναστατική εποχή μέχρι πέρσι.
Ξαφνικά, πρέπει να εξοικειωθούμε με αυτό το βίαιο lifting που αποκαθιστά την ακμή ενός τριγώνου που θεωρούσαμε για πάντα χαμένο μέσα στις χιλιετίες που προηγήθηκαν.
Είναι αληθινό αυτό το τρίγωνο, εκεί πάνω, στο τελείωμα του αετώματος; Ή μήπως είναι μια λογική ανάπλαση με την βοήθεια της τεχνητής μας, αλλά και της φυσικής μας νοημοσύνης; Όλη η επιστημονική και τεχνική αρτιότητα που αποσκοπούσε στην αποκατάσταση αυτής της μυτερής κορυφής στο αέτωμα του ναού, είναι η εποχή μας.
Η εποχή που ζούμε, με τα θετικά και τα αρνητικά της.
Σε γνωρίζω από την κόψη.
Μια εποχή επιδίωξης της επιφανειακής αρτιότητας, της εικονικής τελειότητας και της πιθανής αδιαφορίας για την ουσία.
Του σπαθιού την τρομερή.
Δεν μου αρέσει να διαχωρίζω την αισθητική από την ουσία.
Θεωρώ ότι είναι αδιαχώριστα, όπως το πνεύμα από το σώμα.
Σε γνωρίζω και από την όψη, πάντως.
Η σκέψη που με βασανίζει είναι ότι κάθε εποχή επιδιώκει να αφήσει το ίχνος της στον Παρθενώνα.
Και κάθε επόμενη εποχή την αφορίζει. Βίαια.
Αυτή η αναστήλωση είναι η επιστημονικά αρτιότερη που μπορεί να επιτευχθεί στην δική μας εποχή.
Αυτά όμως εικάζω ότι θα έλεγε και ο Νικόλαος Μπαλάνος στην δική του εποχή, για την δική του αναστηλωτική επιχείρηση στην Ακρόπολη.
Μια προσπάθεια που άφησε σοβαρά προβλήματα στο μνημείο, αλλά δεν ξέρουμε αν μπορούσε να γίνει κάτι καλύτερο στην εποχή του.
Έτσι μπορεί και στο μέλλον να χλευάζεται η αναστήλωση με τα ορατά μαρμάρινα απαστράπτοντα προσθέματα στον Παρθενώνα.
Σκέφτομαι τις μελλονικές γενιές να μας κοροϊδεύουν, δείχνοντας τις αφύσικα πάλλευκες προθήκες πορσελάνης στις οδοντοστοιχίες των νάρκισσων της εποχής μας και παραλληλίζοντάς τις με τον Παρθενώνα του Instagram.
Όσο το σκέφτομαι, πείθομαι ότι πρόκειται να φάμε πολύ κράξιμο.
Αλλά αυτή είναι η μοίρα μας: η πρόοδος δεν σταματάει ποτέ.
Όλα όσα σήμερα θεωρούμε τεχνολογική κορυφή και αισθητική αρτιότητα, αύριο θα θεωρούνται μπαναλαρία και κίτς.
Είμαστε καταδικασμένοι στην θνητότητα όχι μόνο του σώματος αλλά και των επιτευγμάτων μας.
Με ανησυχούν όμως αυτές οι σκέψεις, μήπως οδηγούν σε έναν μηδενισμό της παράλυσης. Ο Παρθενώνας υπήρξε χιλιάδες χρόνια πριν από εμάς και θα υπάρχει για πάντα, φέροντας πάντα τα ίχνη των αιώνων.
Δείτε τα αίσχη που είχαν κάνει οι βυζαντινοί που τόλμησαν να χτίσουν την ασήμαντη εκκλησούλα τους μέσα στον ναό της απόλυτης αρμονίας.
Την ξέρασε ο ίδιος ο χρόνος.
Πού βρήκαν το θράσος να "συμπληρώσουν" τον Ικτίνο και τον Καλλικράτη με τα κόκκινα τουβλάκια των τρούλων της ανατολής; Έτσι θα χλευάζουν κι εμάς οι μεταγενέστεροι.
Έτσι θα δείχνουν αυτή την αναστήλωση και θα γελάνε με τα χάλια μας.
Τάχα μου "αριστεία", θα λένε.
Όμως, δεν είμαι αρνητικός.
Αυτό μπορούμε, αυτό είναι το κορυφαίο για την εποχή μας, επομένως έχουμε χρέος να το κάνουμε.
Στο μέλλον μπορεί να βάλουν όλη την Ακρόπολη σε γυάλα και να γελάνε ακόμη περισσότερο οι ακόμη μεταγενέστεροι που θα την βλέπουν από άλλους πλανήτες.
Όποιοι βέβαια ψάχνουν και την ιστορία του αυθεντικού χτισίματος του ναού, θα βρίσκουν όλη την ιστορία της διαφθοράς, της υπεξαίρεσης, της αποικιοκρατίας και του πολιτικού ναρκισσισμού και μεγαλοϊδεατισμού της αθηναϊκής ηγεμονίας.
Και θα βρίσκουν και τις οπές από τις300 ασπίδες που έστειλε ο Αλέξανδρος Γ' να καρφωθούν στο ανατολικό επιστύλιο μετά την μάχη του Γρανικού.
Μεγάλος αναστηλωτής κι αυτός.
Επομένως, το μόνο που μας χρειάζεται είναι εντατικά μαθήματα εξοικείωσης.
Δεν έχουμε άλλη επιλογή εξάλλου.
Πρέπει να πηγαίνουμε, να βλέπουμε το μυτερό αέτωμα, ξανά και ξανά μέχρι να το συνηθίσουμε.
Μέχρι να αποκατασταθεί και η φθορά από τον βομβαρδισμό του Μοροζίνι του 1687.
Μέχρι να υψωθεί και όλο το τοίχωμα του εσωτερικού του ναού, ώστε να χαθούν οι φέτες ουρανού ανάμεσα στις κολώνες, όπως ήταν στον 5ο αιώνα. Είμαστε Έλληνες που σημαίνει ακραία κριτικοί με όλες τις αλλαγές. Αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ. Σαν τον Παρθενώνα κι ακόμη περισσότερο.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους