Original Post

Πλήρες Κείμενο:

O Καποδίστριας κατά του ξεπουλήματος της Ελληνικής γης

------------------------------------------------------------------------ Όταν υπογράφηκε το Πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας το 1830, η Αττική και η Εύβοια βρίσκονταν ακόμη υπό οθωμανικό έλεγχο και η παράδοσή τους στο ελληνικό κράτος έγινε σταδιακά μέχρι το 1833.

Επειδή οι Μεγάλες Δυνάμεις επέβαλαν τον όρο ότι οι αποχωρούντες Τούρκοι είχαν το δικαίωμα να πουλήσουν τις ιδιωτικές τους γαίες, άνοιξε ένα τεράστιο παράθυρο για real estate της εποχής.

Καθώς οι Έλληνες αγρότες ήταν πάμπτωχοι και το κράτος χρεοκοπημένο, αρκετοί εύποροι ξένοι φιλέλληνες, διπλωμάτες και προσωπικότητες της εποχής έσπευσαν να αγοράσουν τεράστιες εκτάσεις από τους αποχωρούντες Τούρκους.

Οι πιο εμβληματικές περιπτώσεις ξένων που αγόρασαν περιουσίες από Τούρκους είναι οι εξής: 1. Έντουαρντ Νόελ (Edward Noel) – Βόρεια Εύβοια Ο Άγγλος Έντουαρντ Νόελ, στενός συγγενής της συζύγου του Λόρδου Βύρωνα, έφτασε στην Ελλάδα και το 1832 αγόρασε από τον Τούρκο Ισμαήλ Μπέη ένα τεράστιο τσιφλίκι στο Αχμέτ Αγά (το σημερινό Προκόπι Ευβοίας). Η οικογένεια Νόελ-Μπάικερ (Noel-Baker) διατήρησε αυτό το κτήμα για πάνω από έναν αιώνα.

Σημερινή εκτιώμενη αξία των ακινήτων είναι περίπου στα 200 εκ. ευρώ. 2. Τζορτζ Φίνλεϊ (George Finlay) – Αττική Ο φιλελεύθερος Σκωτσέζος ιστορικός, Τζορτζ Φίνλεϊ, ήταν από τους πρώτους που αγόρασαν ελληνική γη. Αγόρασε μεγάλα οθωμανικά κτήματα στην Αττική (κυρίως στην περιοχή των Τραχώνων, στον σημερινό Άλιμο, αλλά και στην περιοχή της Λιοσίων). Ο Φίνλεϊ αγόρασε επίσης γη μέσα στην Αθήνα, χτίζοντας ένα από τα πρώτα οργανωμένα σπίτια της πόλης στην Πλάκα, όπου έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του.

Σημερινή εκτιώμενη αξία των ακινήτων είναι περίπου στα 315 εκ. ευρώ. 3. Δούκισσα της Πλακεντίας (Sophie de Marbois-Lebrun) – Αθήνα & Αττική Αν και οι μεγάλες αγορές της στην Πεντέλη έγιναν λίγο αργότερα, η πάμπλουτη και εκκεντρική Γαλοαμερικανίδα δούκισσα έφτασε στην Ελλάδα την εποχή του Καποδίστρια.

Εκμεταλλευόμενη τις αποχωρήσεις των Οθωμανών, αγόρασε οικόπεδα και οθωμανικές ιδιοκτησίες μέσα στην Αθήνα κοντά στον Ιλισό αλλά και σε άλλα σημεία της Αττικής, προκειμένου να χτίσει τα εντυπωσιακά της μέγαρα όπως το Καστέλλο της Ροδοδάφνης και τη Βίλα Ιλίσσια, που σήμερα στεγάζει το Βυζαντινό Μουσείο.

Σημερινή εκτιώμενη αξία των ακινήτων είναι περίπου στα 90 εκ. ευρώ. 4. Άλλοι ξένοι και ο ρόλος των «Ελλήνων του εξωτερικού» Μαζί με τους επώνυμους "φιλέλληνες", δεκάδες άλλοι λιγότερο γνωστοί Ευρωπαίοι -κυρίως Βρετανοί και Βαυαροί- αγόρασαν μικρότερα κτήματα.

Ωστόσο, οι μεγαλύτεροι "ανταγωνιστές" των ξένων σε αυτό το σαφάρι αγορών δεν ήταν οι ντόπιοι, αλλά οι Έλληνες κεφαλαιούχοι του εξωτερικού όπως οι Φαναριώτες.

Άνθρωποι όπως η οικογένεια Σούτσου, οι Ράλληδες ή ο Ιωάννης Παπαρρηγόπουλος, αγόρασαν τεράστια οθωμανικά τσιφλίκια στην Αττική και την Εύβοια.

Η αντίδραση του Καποδίστρια

-------------------------------------------------------------------------- Αυτό ακριβώς το φαινόμενο προσπάθησε να περιορίσει ο Καποδίστριας. Τον Αύγουστο του 1830 ίδρυσε την «Εξεταστική των Οθωμανικών Κτημάτων Επιτροπή». Επειδή οι Τούρκοι, βιαζόμενοι να φύγουν, πουλούσαν δάση, ρεματιές ή εκτάσεις που δεν τους ανήκαν πλήρως (βάσει του περίπλοκου οθωμανικού δικαίου), ο Καποδίστριας έβαλε αυστηρότατους ελέγχους στα συμβόλαια.

Στόχος του ήταν να κηρυχθούν άκυρες οι πωλήσεις, ώστε η γη να περάσει στο ελληνικό δημόσιο και όχι στους ξένους ή στους πλούσιους ολιγάρχες.

Σε μια επιστολή προς τον Αλέξανδρο Κοντοσταύλο (1828), ο Καποδίστριας ξεκαθαρίζει ότι δεν θα διστάσει να συγκρουστεί με τους ισχυρούς αν προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση: «Γράφω στο Πανελλήνιο με τρόπο σοβαρό και σαφή.

Επιθυμώ να με καταλάβουν.

Θα με λυπούσε πολύ αν ο εγωισμός και η φιλοχρηματία των οικονομικά ισχυρών, των ανθρώπων με υπόληψη και των γαιοκτημόνων, με ανάγκαζε να καταφύγω στη βία.

Όμως αν πρέπει να το κάνω δεν θα διστάσω, γιατί μου είναι αδύνατον να σταματήσω ή να κάνω πίσω…» Όταν οι Μεγάλες Δυνάμεις πίεζαν να επιτραπεί στους Τούρκους να πουλήσουν ελεύθερα τα κτήματά τους στην Αττική και την Εύβοια, ο Καποδίστριας έγραψε στον πρεσβευτή του στο Παρίσι, Μιχαήλ Σούτσο, εξηγώντας γιατί πάλευε να μπλοκάρει αυτές τις αγοροπωλησίες: «Αν επιτρέψουμε αυτές τις ελεύθερες αγοραπωλησίες, οι φτωχοί καλλιεργητές, που έχυσαν το αίμα τους για να ελευθερώσουν τη γη, θα αλλάξουν απλώς δεσπότη.

Από δούλοι των Τούρκων θα γίνουν δούλοι των ξένων αγοραστών ή των ολιγαρχών.

Το ελληνικό δημόσιο πρέπει να είναι ο μόνος ιδιοκτήτης των εθνικών γαιών, για να τις διανείμει δίκαια στον λαό». . George Sigalas

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους