Το σπήλαιο της Αγίας Σοφίας και το δράμα των Ψαρομιλίγγων Ένα από τα μεγαλύτερα δράματα στην εποχή της ενετοκρατίας παίχτηκε στην περιοχή της Κισάμου και έγινε θρύλος για να μας δείχνει την...

Πλήρες Κείμενο:

Το σπήλαιο της Αγίας Σοφίας και το δράμα των Ψαρομιλίγγων Ένα από τα μεγαλύτερα δράματα στην εποχή της ενετοκρατίας παίχτηκε στην περιοχή της Κισάμου και έγινε θρύλος για να μας δείχνει την γενναιότητα και την αποφασιστικότητα των κατοίκων της Κρήτης, ενάντια στην μεγάλη γαληνότητα και στο φτερωτό λιοντάρι του Αγίου Μάρκου.

Μια εποχή που οι επαναστάσεις διαδεχόταν η μια την άλλη και φανέρωναν τον ασταμάτητο πόθο των κρητικών για την λευτεριά τους, έρχεται η δραματική ιστορία της οικογένειας των Ψαρομιλίγγων να μας θυμίσει τι θυσίες χρειάστηκαν για να απολαμβάνουμε εμείς σήμερα ελεύθεροι την γη μας, την Πατρίδα μας.

Ιστορικά η επανάσταση των Ψαρομιλίγγων ξεκίνησε το 1341 επτά χρόνια μετά την επανάσταση του Βάρδα Καλλέργη και του Κισαμίτη Νικολάου Πρικοσιρίδη.

Τα πραγματικό όνομα των Ψαρομιλίγγων ήταν Σκορδίλιδες. Ο Κωνσταντίνος, οι γιοι του Μιχαήλ και Εμμανουήλ, αλλά και ο ανεψιός του Δημήτριος ήταν αυτοί που ξεκίνησαν ένα αγώνα για την λευτεριά με ορμητήριο τα σφακιανά βουνά.

Μια επανάσταση που είχε άδοξο τέλος και οι Ψαρομίλιγγοι καταδιωγμένοι έφτασαν στην Κίσαμο για να κρυφτούν στο Τοπολιανό φαράγγι και στην σπηλιά της Αγίας Σοφίας.

Την εποχή εκείνη επίσκοπος Κισάμου ήταν ο Μισαήλ Ψαρομίλιγγας αδελφός του Κωνσταντίνου, ο οποίος ήταν αυτός ο λόγος που ήλθαν στην Κίσαμο αλλά και αυτός που τους έκρυψε στο απόρθητο Τοπολιανό φαράγγι. Οι Βενετοί από την άλλη ξεκίνησαν ένα τρομερό κυνηγητό με καθημερινές σφαγές και βασανιστήρια, προσπαθώντας να τους κάνουν να παραδοθούν.

Ο γενναίος δεσπότης βλέποντας αυτή την τραγική κατάσταση πήρε μια απόφαση για να γλιτώσει τον άμαχο λαό αλλά και τα ανίψια του, πρότεινε να αποκεφαλίσουν αυτόν και τον αδελφό του και να πάνε τα κεφάλια τους στους Βενετούς σαν πειστήρια.

Το τέλος του δράματος παίχτηκε λίγο αργότερα μες στην σπηλιά της Αγίας Σοφιάς με τον μικρό ανιψιό τους τον Δημήτριο να ορκίζεται σε θεό και πατρίδα και να κόβει τα κεφάλια των συγγενών του, ώστε να πάρει χάρη προσφέροντας τα στον κατακτητή για να συνεχίσει λεύτερος μια νέα επανάσταση αργότερα.* Την ανδρεία της οικογένειας των Ψαρομίλιγγων ύμνησαν και θαύμασαν ακόμα και οι ίδιοι οι κατακτητές.

Από την εκκλησία τιμώνται σαν εθνομάρτυρες.

Θρύλος ή πραγματικός γεγονός κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα, η σπηλιά της Αγίας Σοφίας ξέρει και μάλλον κρατά καλά φυλαγμένο το μυστικό της. Βιβλιογραφία Β. Χαρωνίτης, Θ. Δετοράκης, Πολ.

Φορ. φωτογραφιες Ανυφαντάκη απο την συλλογή μου * Ως αναφέρει ό Επίσκοπος Κισάμου και Σέλινου αείμνηστος Άνθιμος Λελεδάκης εις σημειώσεις του, εις το εν λόγω σπήλαιον Άγ. Σοφίας ανευρέθησαν παρά την Αγίαν Τράπεζαν παρά του επίσης αειμνήστου ιερέως Β. Μπλαβάκη δύο ακέφαλοι σκελετοί κατά το 1920 και επανετάφησαν με ιδιαιτέραν θρησκευτικήν πομπήν.

Εις τον κατάλογον τών Επισκόπων Ιεράς Επισκοπής Κισάμου και Σελίνου αναφέρεται "Επίσκοπος Κισάμου Μισαήλ επί Ενετοκρατίας.

Να συμπληρώσω ότι ο αγιογράφος Ιωάννης Αννουσάκης έχει γράψει ένα θεατρικό έργο για τον θρύλο των Ψαρομίλιγγων που ανέβηκε σε θεατρικές αίθουσες των Αθηνών το 1939. https://theatrokisamos.blogspot.com/2021/04/blog-post.html

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους