Στις 18 Ιουνίου του 2010, στα 88 του χρόνια, ο Ζοζέ Σαραμάγκου σταμάτησε να γράφει. Ο Πορτογάλος συγγραφέας που γεννήθηκε σε ένα φτωχικό αγροτόσπιτο στο χωριό Αζινιάγκα, δεν μάσησε ποτέ τα λόγια του...
Στις 18 Ιουνίου του 2010, στα 88 του χρόνια, ο Ζοζέ Σαραμάγκου σταμάτησε να γράφει. Ο Πορτογάλος συγγραφέας που γεννήθηκε σε ένα φτωχικό αγροτόσπιτο στο χωριό Αζινιάγκα, δεν μάσησε ποτέ τα λόγια του, έγινε παγκοσμίως γνωστός από τα βιβλία του, συστηματικά άρχισε να γράφει μετά τα 50 του χρόνια, και όταν βραβεύθηκε με Νόμπελ λογοτεχνίας το 1998 είπε: «Εγώ δεν είχα γεννηθεί γι’ αυτό.
Γεννήθηκα σε μια οικογένεια πάμφτωχη, αναλφάβητων αγροτών.
Η μητέρα μου, ο πατέρας μου και εγώ πήγαμε στη Λισαβόνα, σε ένα σπίτι όπου δεν υπήρχε κανένα βιβλίο, κάτω από οικονομικές συνθήκες που δεν μου επέτρεψαν να φοιτήσω στο πανεπιστήμιο.
Ήμουν 20 χρόνων όταν αγόρασα το πρώτο μου βιβλίο.
Το “μου” βέβαια είναι τρόπος του λέγειν, αφού τα χρήματα ήταν δανεικά από έναν φίλο μου». Όταν παρέλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας, μιλώντας στη Σουηδική Ακαδημία, ο Ζοζέ Σαραμάγκου ξεκίνησε την ομιλία του έτσι: «Ο πιο σοφός άνθρωπος που γνώρισα ποτέ στη ζωή μου δεν μπορούσε ούτε να διαβάσει ούτε να γράψει.
Στις τέσσερις το πρωί, σηκωνόταν για να πάει στα χωράφια, να βοσκήσει τα έξι γουρούνια του.
Έτσι ζούσαν οι γονείς της μητέρας μου και ήταν και οι δύο αναλφάβητοι.
Τον χειμώνα, όταν το κρύο της νύχτας πάγωνε τα πάντα, πήγαιναν στο στάβλο, έπαιρναν τα πιο αδύναμα γουρουνάκια και τα έβαζαν κάτω από τις χοντρές κουβέρτες στο κρεβάτι τους.
Η ζεστασιά των ανθρώπων έσωζε τα μικρά ζώα από βέβαιο θάνατο». Αυτά θυμήθηκε ο Ζοζέ Σαραμάγκου όταν τον βράβευσαν με το Νόμπελ, θυμήθηκε και κάτι ακόμα: τον παππού του που, όταν κατάλαβε ότι έρχεται το τέλος, πήγε και χαιρέτησε ένα ένα τα δέντρα στην αυλή του, κλαίγοντας γιατί δεν θα τα ξαναέβλεπε.
Αυτά διάλεξε να πει ο Ζοζέ Σαραμάγκου όταν παρέλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας, μια που στο σπίτι των παππούδων του γεννήθηκε, και εκεί πέρασε όλα τα καλοκαίρια της εφηβείας του, γυρνώντας ξυπόλητος, βοηθώντας στις αγροτικές δουλειές και ακούγοντας τη νύχτα πριν κοιμηθεί τις ατέλειωτες ιστορίες του παππού του όταν στη ζέστη του καλοκαιριού πήγαιναν για ύπνο κάτω από μια μεγάλη συκιά.
Κι αν διαλέγω αυτές τις πληροφορίες για έναν Νομπελίστα συγγραφέα παγκοσμίως διαβασμένο και γνωστό, είναι για να θυμόμαστε ότι τα ταπεινά, τα δύσκολα και κυρίως τα αληθινά της ζωής αποδεικνύεται ότι φτιάχνουν ανθρώπους που με το έργο τους κάτι προσφέρουν, που με τη ζωή τους υπηρετούν και αγωνίζονται για τον άνθρωπο.
Παρεμπιπτόντως, αναρωτιέμαι γιατί ποτέ δεν μάθαμε, για παράδειγμα, κάτι για τις παιδικές αναμνήσεις του εσχάτως τρισεκατομμυριούχου Ίλον Μασκ… Ο Ζοζέ Σαραμάγκου έγραψε για την υποκρισία και τη ματαιότητα του ιδιοτελούς συμφέροντος της εξουσίας. «Σε έναν κόσμο όπου μια χούφτα άνθρωποι κατέχουν περισσότερα αγαθά από ό,τι ο μισός πληθυσμός του πλανήτη», έλεγε, «και κανένας δεν κάνει τίποτε γι’ αυτό, νομίζω ότι όλα τα άλλα περισσεύουν». Μέχρι το τέλος της ζωής του εξακολουθούσε «να παίρνει μέρος», όπως έλεγε ο ίδιος, «σε ένα κάρο μάχες, μερικές μάλιστα από αυτές χαμένες από χέρι». Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη #kanali6 #entheta #exaformis
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους