Η Σάντα Μαρία θυμήθηκε ότι είναι υγρότοπος. Με αφορμή το πρόσφατο άρθρο του Inside Story, «Το πρώην πάρκινγκ που γέμισε με φλαμίνγκο», αξίζει να δούμε την περίπτωση του υγροτόπου της Σάντα Μαρίας όχι...

Πλήρες Κείμενο:

Η Σάντα Μαρία θυμήθηκε ότι είναι υγρότοπος. Με αφορμή το πρόσφατο άρθρο του Inside Story, «Το πρώην πάρκινγκ που γέμισε με φλαμίνγκο», αξίζει να δούμε την περίπτωση του υγροτόπου της Σάντα Μαρίας όχι μόνο ως μια όμορφη είδηση με φλαμίνγκο, αλλά ως ένα σημαντικό παράδειγμα τοπικής περιβαλλοντικής αποκατάστασης.

Το άρθρο περιγράφει μια εξέλιξη που έχει μεγάλη σημασία για την Πάρο.

Ένας παράκτιος υγρότοπος, ο οποίος για χρόνια αντιμετωπιζόταν κυρίως ως χώρος στάθμευσης, άρχισε φέτος να ξαναλειτουργεί ως ζωντανό οικοσύστημα, όταν σταμάτησε η πρόσβαση των οχημάτων και περιορίστηκε η άμεση ανθρώπινη πίεση. Η Σάντα Μαρία δεν έγινε ξαφνικά υγρότοπος.

Ήταν ήδη υγρότοπος.

Αυτό που άλλαξε είναι ότι του δόθηκε ξανά ο χώρος και η ησυχία που χρειάζεται για να λειτουργήσει ως τέτοιος.

Από επιστημονική άποψη, οι μικροί νησιωτικοί υγρότοποι έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία απ’ όση συχνά αντιλαμβανόμαστε.

Μπορεί να είναι εποχικοί, ρηχοί και περιορισμένης έκτασης, αλλά λειτουργούν ως σταθμοί ανάπαυσης και τροφοληψίας για μεταναστευτικά πουλιά, ως καταφύγια βιοποικιλότητας, ως φυσικά φίλτρα νερού και ως ευαίσθητα στοιχεία του παράκτιου τοπίου.

Συμβάλλουν επίσης στην οικολογική ταυτότητα ενός νησιού και στη σύνδεση της τοπικής κοινωνίας με το φυσικό της περιβάλλον. Το WWF Ελλάς έχει καταγράψει τη Λιμνοθάλασσα Σάντα Μαρία στους υγροτόπους της Πάρου.

Στο σχετικό υλικό για τους υγροτόπους του νησιού επισημαίνεται ότι τέτοια οικοσυστήματα έχουν σημασία για τα μεταναστευτικά πουλιά, τη σταθεροποίηση της ακτογραμμής, την προστασία από τη διάβρωση και την υφαλμύρωση, αλλά και για την περιβαλλοντική εκπαίδευση και την ήπια αναψυχή.

Υπάρχει και σαφές νομικό πλαίσιο. Το Προεδρικό Διάταγμα για τους μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους, ΦΕΚ 229/ΑΑΠ/2012, αναγνωρίζει ότι οι περιοχές αυτές δεν είναι άχρηστες εκτάσεις, αλλά προστατευτέα οικοσυστήματα.

Η αποξήρανση, οι επιχωματώσεις, η αλλοίωση της φυσικής υδρολογίας, η ανεξέλεγκτη πρόσβαση οχημάτων και η χρήση ενός υγροτόπου ως χώρου στάθμευσης δεν είναι ουδέτερες παρεμβάσεις.

Αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ίδιο το οικοσύστημα.

Γι’ αυτό η παρέμβαση στη Σάντα Μαρία έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η οριοθέτηση, η απομάκρυνση των οχημάτων, ο καθαρισμός και η προσπάθεια περιορισμού της όχλησης δεν είναι απλώς αισθητικές ενέργειες.

Είναι βήματα προς την αποκατάσταση μιας φυσικής λειτουργίας που είχε για χρόνια υποβαθμιστεί.

Η εμφάνιση φλαμίνγκο, νερόκοτων, μπεκατσινιών και άλλων πουλιών δεν πρέπει να ιδωθεί ως θαύμα.

Είναι κάτι πιο ενδιαφέρον: μια οικολογική απόκριση.

Όταν ένας υγρότοπος ξαναβρεί νερό, ηρεμία και στοιχειώδη προστασία, η άγρια ζωή μπορεί να επιστρέψει πολύ γρήγορα.

Τα φλαμίνγκο δεν “ανακάλυψαν” ξαφνικά τη Σάντα Μαρία. Η Σάντα Μαρία έγινε ξανά αναγνωρίσιμη ως αυτό που ήταν πάντα: ένας μικρός κρίκος στο μεγάλο δίκτυο των μεσογειακών υγροτόπων.

Η συμβολή των Κεδρυάδων, μαζί με την Κοινότητα Νάουσας, τον Δήμο Πάρου, τον σύλλογο Ναϊάς, εργαζόμενους και πολίτες, δείχνει κάτι πολύ σημαντικό.

Η προστασία της φύσης δεν χρειάζεται πάντα να ξεκινά από μεγάλα έργα.

Μερικές φορές ξεκινά από μια απλή αλλά αποφασιστική πράξη: να σταματήσουμε να καταστρέφουμε αυτό που ήδη υπάρχει.

Αυτή η ιστορία δεν είναι εναντίον του τουρισμού.

Είναι υπέρ ενός καλύτερου, πιο ώριμου και πιο ποιοτικού τουρισμού.

Ένα νησί δεν γίνεται πιο ελκυστικό όταν μετατρέπει κάθε ελεύθερο φυσικό χώρο σε υποδομή εξυπηρέτησης.

Γίνεται πιο ελκυστικό όταν προστατεύει τα στοιχεία που το κάνουν μοναδικό: τη θάλασσα, τους υγροτόπους, τα πουλιά, το τοπίο, την ηρεμία και τη φυσική του αξιοπρέπεια. Η Σάντα Μαρία μάς έδωσε ένα πολύ καθαρό μήνυμα.

Αν δώσουμε χώρο στη φύση, η φύση συχνά ξέρει να επιστρέφει.

Το ζητούμενο τώρα είναι να μη μείνει αυτό ένα περιστασιακό γεγονός μιας καλής χρονιάς, αλλά να γίνει αρχή μακροχρόνιας προστασίας, επιστημονικής παρακολούθησης και τοπικής υπερηφάνειας. Santa Maria remembered that it is a wetland.

Prompted by the recent Inside Story article, “The former parking area that filled with flamingos”, it is worth looking at the Santa Maria wetland not only as a beautiful story about flamingos, but as an important example of local environmental restoration.

The article describes a development of real significance for Paros.

A coastal wetland that for years had been treated mainly as a parking area began this year to function again as a living ecosystem, once vehicle access was stopped and direct human pressure was reduced. Santa Maria did not suddenly become a wetland.

It already was one.

What changed is that it was once again given the space and quiet it needs in order to function as one.

Scientifically, small island wetlands are far more valuable than we often realise.

They may be seasonal, shallow and limited in size, but they function as resting and feeding stations for migratory birds, refuges for biodiversity, natural water filters and sensitive elements of the coastal landscape.

They also contribute to the ecological identity of an island and to the connection between local society and its natural environment. WWF Greece has recorded the Santa Maria Lagoon among the wetlands of Paros.

In its material on the island’s wetlands, WWF notes that such ecosystems are important for migratory birds, coastline stability, protection against erosion and salinisation, as well as environmental education and low-impact recreation.

There is also a clear legal framework. The Presidential Decree on small island wetlands, Government Gazette 229/ΑΑΠ/2012, recognises that these areas are not useless pieces of land, but protected ecosystems.

Draining, filling, altering natural hydrology, allowing uncontrolled vehicle access or using a wetland as a parking area are not neutral interventions.

They change the way the ecosystem itself functions.

This is why the intervention at Santa Maria is so important.

The demarcation of the area, the removal of vehicles, the clean-up and the effort to reduce disturbance are not merely aesthetic actions.

They are steps toward restoring a natural function that had been degraded for many years.

The appearance of flamingos, moorhens, snipes and other birds should not be seen as a miracle.

It is something more interesting: an ecological response.

When a wetland has water, quiet and basic protection again, wildlife can return very quickly.

The flamingos did not suddenly “discover” Santa Maria. Santa Maria once again became recognisable as what it had always been: a small link in the wider network of Mediterranean wetlands.

The contribution of Kedryades, together with the Naousa Community, the Municipality of Paros, the Naïas association, municipal workers and citizens, shows something very important.

Protecting nature does not always begin with large projects.

Sometimes it begins with a simple but decisive act: to stop damaging what is already there.

This story is not against tourism.

It is in favour of a better, more mature and higher-quality tourism.

An island does not become more attractive by turning every free natural space into support infrastructure.

It becomes more attractive when it protects the features that make it unique: the sea, the wetlands, the birds, the landscape, the quiet and its natural dignity. Santa Maria has given us a very clear message.

If we give nature space, nature often knows how to return.

The challenge now is to ensure that this does not remain a temporary event in one good year, but becomes the beginning of long-term protection, scientific monitoring and local pride.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους