Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Για το βιβλίο του Άντρου Κυπριανού: ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΜΠΛΗΓΑΔΕΣ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ – Μια προσωπική μαρτρία Το βιβλίο του Άντρου Κυπριανού «Μέσα από τις συμπληγάδες του Κυπριακού – Μια προσωπική Μαρτυρία» έχει ημερολογιακό χαρακτήρα και καλύπτει την περίοδο μεταξύ 1993 ως το 2021.

Καταγράφει τα γεγονότα πτυχή με πτυχή, και ερμηνεύει τις θέσεις του ΟΗΕ, της ΕΕ, τις παρεμβάσεις της Ρωσίας και των ΗΠΑ.

Αναφέρεται ιδιαίτερα στις εμπλοκές της Τουρκίας, όπως και στις ελληνικές και ελληνοκυπριακές αντιδράσεις.

Κεντρικό θέμα του οι συνομιλίες , αλλά και οι αλλοπρόσαλλοι τακτικισμοί που τις συνόδεψαν.

Τακτικές που δεν επέτρεψαν σταθερή πορεία προς ένα σαφώς διαγεγραμμένο στόχο διευθέτησης, όπως άλλωστε τον είχε διαγράψει ο ΟΗΕ.

Στο βιβλίο του Άντρου διαφαίνεται η συνεχής αναμέτρηση μεταξύ λογικής και παραλογισμού, μεταξύ αμυντικής και μαξιμαλιστικής πολιτικής.

Είναι αποκαλυπτικό του κυπριακού δράματος σε έναν τόπο που συνήθισε να ζει μέσα σε ψευδαισθήσεις και μύθους.

Θεωρεί τη γνώση της αλήθειας ως τη μόνη απάντηση έναντι του εθνικισμού και της δημαγωγίας.

Κεντρική έννοια του βιβλίου προβάλλει η κατανόηση της πραγματικότητας ως απαραίτητης προϋπόθεσης για την αναγκαία, μεταξύ των κοινοτήτων, συνεννόηση.

Το βιβλίο έχει, πρόσθετα, μια μοναδικότητα.

Μας προσφέρει άμεση και πολλαπλή πληροφόρηση ενός ανθρώπου που διαδραμάτισε, ως εκπρόσωπος του κόμματός του, ουσιαστικό ρόλο σε όσα διαδραματίστηκαν.

Ίσως, μάλιστα, να είναι ο μόνος Κύπριος πολιτικός που υπήρξε συνομιλητής με όλους: Έλληνες, Βρετανούς, Τούρκους, Ρωσία, ΗΠΑ, ΟΗΕ και ΕΕ. Μια μαρτυρία που διασαφηνίζει πολλές πτυχές του Κυπριακού και παραθέτει τις αποφάσεις που το κόμμα της αριστεράς, το ΑΚΕΛ, πήρε σε κρίσιμες στιγμές.

Παρόλο που ο Άντρος Κυπριανού παραμένει πιστός εκφραστής του κόμματος, με τις πληροφορίες που παραθέτει, αλλά και με την έκθεση των δικών του απόψεων, επιτρέπει στον αναγνώστη να βρεθεί σε διάλογο με το συγγραφέα.

Υποστηρίζει, με επιμονή, την επικοινωνία, τη συνέπεια και την καλή πίστη στις συνομιλίες με την άλλη πλευρά και αισθάνεται οδύνη όταν βλέπει να γίνονται ακριβώς τα αντίθετα.

Διαβλέπει προσωπικές επιδιώξεις, όταν πρέπει να κυριαρχεί το συμφέρον του τόπου.

Σημειώνει με απογοήτευση τις περιπτώσεις που ενώ η διευθέτηση ήταν ορατή, ματαιώθηκε, κύρια με ΕΚ ευθύνη, και προβλέπει νέα τετελεσμένα από την άκαρπη πάροδο του χρόνου.

Στο βιβλίο αναφέρονται προτάσεις και εισηγήσεις για θετική αντίκριση των καταστάσεων προς αμοιβαίο όφελος, τόσο σε επιμέρους θέματα, όπως τη διαχείριση του φυσικού αερίου, όσο και των ευρυτέρων που η ειρηνική διευθέτηση θα μπορούσε να διασφαλίσει.

Όλα αυτά ο Άντρος Κυπριανού τα υπηρέτησε με ειλικρίνεια και σταθερότητα, προσφέροντας πολλές φορές τη συνδρομή του με προσωπικό και κομματικό κόστος.

Τα κείμενα του κόμματος για την αξιοποίηση του φυσικού αερίου ως καταλύτη για τη λύση του κυπριακού, όπως και το έγγραφο για τη συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος, που παρατίθενται στο βιβλίο, δεν αποτελούν περιστασιακά έγγραφα.

Δεν γράφτηκαν με αντιπολιτευτική διάθεση, αλλά συνιστούν μελετημένα έγγραφα, που εξακολουθούν ακόμη και σήμερα να προσφέρουν διέξοδο στο παρατεταμένο αδιέξοδο που αντιμετωπίζουμε.

Η κυκλοφορία του βιβλίου αυτή τη συγκεκριμένη περίοδο έχει μια πρόσθετη αξία.

Έρχεται για να επαναφέρει στο προσκήνιο το Κυπριακό πρόβλημα που πάει να παραμεριστεί μέσα από τον κυκεώνα των σκανδάλων, τη χρεωκοπία θεσμών, το πολύχρονο αδιέξοδο και την απώλεια πίστης στους ανθρώπους για τη δυνατότητα λύσης.

Αυτό που σήμερα αντιμετωπίζουμε με κατεχόμενο το 37% της Κύπρου, με διαιρεμένο φυλετικά και θρησκευτικά το νησί σε βορρά και νότο αποτελεί καμπή στην ιστορία του τόπου.

Το δίλημμα είναι υπαρξιακό: Επανένωση του νησιού που να διαφυλάσσει τον πολυπολιτισμικό του χαρακτήρα ή διχοτόμηση που να θέτει σε κίνδυνο την ύπαρξη τόσο των Ελληνοκυπρίων όσο και των Τουρκοκυπρίων. Ο Άντρος Κυπριανού μιλά και σχολιάζει τα συμβάντα όχι ως παρατηρητής αλλά ως μέτοχος στο ιστορικό γίγνεσθαι.

Αναφέρεται στην περίοδο της προεδρίας του Γλαύκου Κληρίδη και την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, με τη συμβολή του Γιώργου Βασιλείου και του Κώστα Σημίτη.

Γράφει για την προεδρία του Τάσσου Παπαδόπουλου, το δημοψήφισμα του 2004, την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και την κομματική ζύμωση που το συνόδεψε.

Εκτενέστερα ασχολείται με την προεδρία του Δημήτρη Χριστόφια, τις συνομιλίες με τον Ταλάτ, τις συγκλήσεις που σημειώθηκαν.

Αναφέρεται στο τραγικό συμβάν στο Μαρί που έχασαν τη ζωή τους 13 άνθρωποι.

Πολιτικά κόμματα με πρώτο και καλύτερο το ΔΗΣΥ, ζητούσαν την παραίτηση του Χριστόφια και έθεταν εμπόδια στη συνέχιση της διαπραγμάτευσης. Ο Άντρος βλέπει την κάθε περίοδο με τα δικά της χαρακτηριστικά . Διεξοδικά, όμως, και αναλυτικά ασχολείται με την περίοδο της προεδρίας Νίκου Αναστασιάδη, όταν πια διαδραμάτιζε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαχείριση του Κυπριακού.

Αρχικά αντικαθιστώντας τον Χριστόφια στο Εθνικό Συμβούλιο και αργότερα, από το 2009 μέχρι το 2021, ως Γενικός Γραμματέας της ΚΕ του ΑΚΕΛ.

Την εποχή, δηλαδή, που ανέλαβε ηγετικές και βαρύτατες ευθύνες έναντι του κόμματός του και έναντι της Κύπρου.

Ως σημαντική εμπειρία αναφέρει τη συμμετοχή του για τρία χρόνια στην ΚΣΣΕ, και τις γνωριμίες που έκανε με πιο σημαντική αυτή με τον κατοπινό υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Υπάρχει, ακόμη, ένα σημείο για την Τουρκία που είναι καθοριστικό για τη συγκρότηση του ίδιου του βιβλίου.

Πέραν της επεκτατικής της πολιτικής, που την θεωρεί δεδομένη, αναφέρει ότι «υπήρξαν περιπτώσεις όπου, λόγω της κατοχής, διακυβεύονταν μεγαλύτερα (της) συμφέροντα. Τότε, Τούρκοι πολιτικοί (όπως) ο Ταγίπ Ερντογάν το 2002 -2004 και το 2015-2017, παρουσιάζονταν έτοιμοι να αναζητήσουν κοινά αποδέκτη λύση, πρώτα με το Σχέδιο Ανάν και μετά στο Κραν Μοντανά. Ο Άντρος διαπιστώνει, ταυτόχρονα, αδυναμία της πλευράς μας να διαγνώσει τις συγκυρίες που ίσως θα της επέτρεπαν να αξιοποιήσει κοινά συμφέροντα ή, έστω, να διαπιστώσει τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας.

Εκτεταμένες είναι οι αναφορές του Άντρου Κυπριανού για το ΕΣ. Η πλειοψηφία των κομμάτων, μας λέγει, υποστήριζε μαξιμαλιστικές και ανέφικτες θέσεις.

Φανέρωναν άγνοια της πραγματικότητας και των διεθνών δεδομένων.

Αρνητικός ήταν ο ρόλος των κομμάτων κατά την επίσκεψη του Μπα Κι Μουν στην Κύπρο. Ο Χριστόφιας αναφέρει, ως άλλοθι, ότι όλα τα κόμματα διαφώνησαν στην συνυπογραφή των συγκλείσεων με τον Ταλάτ.

Παράλειψη που έδωσε, αργότερα, την ευκαιρία στον Έρογλου να τις παραγνωρίσει. Αναστασιάδης Μέσα σε αυτό το κλίμα είναι που ακολούθησε η εκλογή του Αναστασιάδη.

Παρόλη την υποστήριξη που το ΑΚΕΛ του πρόσφερε, ακολούθησε τακτική που επέτρεψε να παρέλθουν δύο χρόνια χωρίς διαπραγματεύσεις με τον Έρογλου.

Η μεγάλη ανατροπή έγινε με την εκλογή του Μουσταφά Ακκιντζί ως ηγέτη των Τουρκοκυπρίων, στις 26 Απριλίου 2015.

Οι συνομιλίες Αναστασιάδη -Ακιντζί αποδείχτηκαν ικανοποιητικές και σημείωσαν αισθητή πρόοδο.

Είναι ακριβώς αυτές που οδήγησαν στο Μον Πελεράν στις 7 Νοεμβρίου 2016. Ο Ακιντζί, συνειδητοποιώντας την κρισιμότητα της συνάντησης, και αψηφώντας ασφυκτικές τουρκικές πιέσεις, πρότεινε στο εδαφικό ποσοστό 29,2%, που ήταν σε απόσταση συμφωνίας από το ποσοστό 28,2% που πρότεινε η ΕΚ πλευρά.

Ενώ τα δεδομένα εξελίσσονταν θετικά ο Αναστασιάδης, προς έκπληξη όλων, αποφάσισε, ξαφνικά, να διακόψει τις συνομιλίες και να επιστρέψει στην Κύπρο.

Το χειρότερο από όλα, γράφει ο Άντρος, ήταν ότι επέλεξε να πει ψέματα στον Ακιντζί ότι του το είχε ζητήσει εκείνος.

Ισχυρισμός που άφηνε τον Άντρο Κυπριανού και το ΑΚΕΛ εκτεθειμένο έναντι της τουρκοκυπριακής Κοινότητας.

Με αυτήν την ευκαιρία προσθέτει μια ομολογία, που μπορεί να θεωρηθεί και ως έμμεση αυτοκριτική, του Άντρου για προηγούμενα συμβάντα.

Μας λέγει οτι: « μετά από τη στάση που τήρησε το ΑΚΕΛ στο Δημοψήφισμα του 2004 υπήρχε έντονη καχυποψία από τους Τουρκοκύπριους έναντι του κόμματός μας. (Και πλάτυνε την καχυποψία) το γεγονός ότι ο Χριστόφιας με τον Ταλάτ δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία.» Σε αυτά ερχόταν να προστεθεί από τον Αναστασιάδη, άδικα, η ανατροπή του Μον Πελεράν με ευθύνη και πάλι του ΑΚΕΛ.

Μέσα σε αρνητικό κλίμα έγινε η δεύτερη συνάντηση στο Μον Πελεράν στις 20 Νοεμβρίου 2016, που κατέληξε σε ανατροπή των όσων είχαν επιτευχθεί. Κραν Μοντανά Οι αναφορές του Άντρου για όσα συνέβησαν στο Κραν Μοντανά τον Ιούνιο του 2017 είναι οι πιο αξιόπιστες από όσα μέχρι τώρα ειπωθήκαν από την πολιτική ηγεσία. Ο ΓΓ του ΟΗΕ, στις 30 Ιουνίου 2917, κατάθεσε πρόταση πάνω στα έξι σημεία που απασχόλησαν τη σύνοδο και που αρχικά έγιναν θετικά αποδεκτά.

Όμως, η αποδοχή τους δεν ηταν στις προθέσεις της ΕΚ πλευράς.

Αυτό διαπίστωσε από την αρχή ο Άντρος Κυπριανού και αγωνίστηκε με όλες του τις δυνάμεις για ν’ αποτρέψει νέο αδιέξοδο που το θεωρούσε καταστροφικό για την Κύπρο.

Δραματικές ήταν οι παρεμβάσεις του και οι συνομιλίες του Άντρου με τον Άιντε και τον Τσίπρα.

Όλα στο τέλος κρίθηκαν στο δείπνο της Πέμπτης, όταν ο ΓΓ επέδωσε στις δύο πλευρές το «άτυπο» έγγραφο του.

Τι ακριβώς συνέβη στο Κραν Μοντανά το περιγράφει με πολλές λεπτομέρειες ο Άντρος.

Για να δώσει, όμως, ακόμη πληρέστερη εικόνα επικαλείται ανάλυση που έκανε ο Τουμάζος Τσελεπής και που την δημοσιεύει σχεδόν αυτούσια στο βιβλίο του.

Οι διαφωνίες και η στάση του Αναστασιάδη ανάγκασαν το ΓΓ να κήρυξη τη λήξη της διάσκεψης.

Όπως ο Άντρος καταγράφει, η διάσκεψη όχι μόνο δεν έλυσε το Κυπριακό, αλλά το απομάκρυνε ακόμη περισσότερο από τη λύση.

Με αυτή την πολιτική η Κύπρος βρέθηκε σε μακροχρόνιο πολιτικό και διαπραγματευτικό κενό.

Χάθηκε η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο ηγετών και η πίστη σε ΕΚ και ΤΚ ότι η λύση είναι εφικτή. Αποτέλεσμα; Η έξαρση του εθνικισμού και η τάση για διχοτόμηση.

ΟΙ εσφαλμένοι χειρισμοί από μέρους της ΕΚ ηγεσίας αποενοχοποίησαν την Τουρκία.

Τόσο ο πρόεδρος του ΣΑ όσο και ο ίδιος ο ΓΓ αφαίρεσαν την Τουρκία από το κάδρο εκείνων των χωρών που έπρεπε να κάνουν ενέργειες για να προχωρήσει το Κυπριακό.

Η στασιμότητα οδήγησε την Τουρκία και τα κατεχόμενα σε ενέργειες νέων τετελεσμένων και αναβάθμιση του ΤΚ μορφώματος.

Έκτοτε, όπως ο Τσαβούσογλου αποκάλυψε, αλλά και άλλες πηγές επιβεβαίωσαν, του Αρχιεπισκόπου συμπεριλαμβανομένου, άρχισε να γίνεται λόγος για λύση δύο κρατών από τον ιδιο τον Αναστασιάδη.

Αργότερα προχώρησε σε αναζήτηση νέων ιδεών επίλυσης του Κυπριακού.

Στις 10. 9. 2020 μετά από σκανδαλώδη παρέμβαση της Τουρκίας ακολούθησε εκλογή του Τατάρ, με πολύ μικρή πλειοψηφία έναντι του Ακιντζί.

Μαζί με τον Τατάρ άλλαξε και η πολιτική τόσο της Τουρκίας όσο και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας.

Από τη ΔΔΟ σε λύση δύο κρατών. Ο Άντρος Κυπριανού και το ΑΚΕΛ δεν παραιτήθηκαν των προσπαθειών για συνομιλίες και λύση.

Συνέχισαν τις προσπάθειες και τον αγώνα τους, μέσα και έξω από την Κύπρο, στη βάση του εγγράφου του ΓΓ της 30ης Ιουνίου 2017, χωρίς, όμως, την ανάλογη από ελληνοκυπριακής πλευράς ανταπόκριση. ‘Ένα αδιέξοδο που συνεχίζεται για εννιά χρόνια, και με αφανή προοπτική.

Το βιβλίο του Άντρου Κυπριανού παραμένει χρήσιμος και πολύτιμος οδηγός για κάθε μελετητή του Κυπριακού.

Ακόμη πιο χρήσιμο προβάλλει ως υπόβαθρο για τη συνέχιση του αγώνα για επανένωση του νησιού στο πλαίσιο της ΔΔΟ, για μια πολυπολιτισμική και ειρηνική Κύπρο.

Άντρο σ’ ευχαριστούμε για την συμβολή σου και το μόχθο σου για το βιβλίο σου «Μέσα από τις συμπληγάδες του Κυπριακού».

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους