Για να τελειώνουμε λοιπόν… Για να τελειώνουμε λοιπόν με τα ίδια και τα ίδια επιχειρήματα που επαναλαμβάνονται καθημερινά απέναντι στη Μαρία Καρυστιανού και στο νέο κίνημα πολιτών. «Μα είχε πει ότι...

Πλήρες Κείμενο:

Για να τελειώνουμε λοιπόν… Για να τελειώνουμε λοιπόν με τα ίδια και τα ίδια επιχειρήματα που επαναλαμβάνονται καθημερινά απέναντι στη Μαρία Καρυστιανού και στο νέο κίνημα πολιτών. «Μα είχε πει ότι δεν θα κάνει κόμμα». Ναι, είχε τοποθετηθεί παλιότερα αρνητικά απέναντι στη λέξη «κόμμα». Είχε πει ότι «η λέξη κόμμα και το όνομά μου δεν είναι συμβατά». Όμως εδώ υπάρχει ένα απλό ερώτημα: ένας άνθρωπος δεν έχει δικαίωμα να αλλάξει στάση όταν αλλάζουν τα δεδομένα; Όταν βλέπει ότι οι θεσμοί δεν απαντούν, ότι η κοινωνία ζητά πολιτική έκφραση, ότι χιλιάδες πολίτες ζητούν κάτι οργανωμένο, πρέπει να μείνει για πάντα εγκλωβισμένος σε μία παλιότερη φράση; Άλλο η προσωπική φιλοδοξία και άλλο η πολιτική ανάγκη που γεννιέται μέσα από κοινωνική πίεση.

Και η ίδια, ήδη από τον Δεκέμβριο, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο το κίνημα να πάρει τη μορφή κόμματος, εφόσον οργανωθεί σωστά. «Δεν έχει εμπειρία». Εμπειρία σε τι ακριβώς; Στο να μοιράζει υποσχέσεις; Στο να κάθεται σε υπουργικές καρέκλες; Στο να ψηφίζει νόμους χωρίς κοινωνική νομιμοποίηση; Στο να χρεώνει κόμματα, να συντηρεί μηχανισμούς, να διορίζει ημετέρους και μετά να ζητά ξανά την ψήφο μας ως “έμπειρη λύση”; Ας είμαστε σοβαροί.

Η πολιτική εμπειρία από μόνη της δεν είναι αρετή.

Μπορεί να είναι και μέρος του προβλήματος.

Γιατί αν η εμπειρία των επαγγελματιών πολιτικών ήταν εγγύηση σοβαρότητας, η χώρα δεν θα είχε φτάσει εδώ που έφτασε.

Δεν θα ψάχναμε ακόμα δικαιοσύνη, λογοδοσία, αξιοπρέπεια και στοιχειώδη εμπιστοσύνη στους θεσμούς. «Δεν έχει πρόγραμμα». Αυτό είναι το μόνο σοβαρό ερώτημα — αλλά μόνο όταν τίθεται σοβαρά.

Φυσικά και κάθε πολιτικός φορέας οφείλει να παρουσιάσει πρόγραμμα.

Φυσικά και πρέπει να κριθεί για τις θέσεις του, για τα πρόσωπά του, για τις λύσεις του, για το πώς θα κυβερνήσει, αν ζητήσει να κυβερνήσει.

Άλλο όμως να λες «περιμένω να δω ολοκληρωμένο πρόγραμμα» και άλλο να λες από την πρώτη μέρα «δεν υπάρχει τίποτα, άρα είναι επικίνδυνοι». Το πρώτο είναι δημοκρατικός έλεγχος.

Το δεύτερο είναι προληπτική απαξίωση.

Δημόσιες κριτικές έχουν ήδη μιλήσει για «απουσία προγράμματος», για «γενική έκθεση ιδεών», για «αντισυστημισμό» και «λαϊκισμό», πριν καν δοθεί ο πλήρης χρόνος σε ένα νέο κίνημα να συγκροτηθεί και να παρουσιάσει αναλυτικά τις θέσεις του. «Είναι λαϊκισμός». Εύκολη λέξη.

Την ακούσαμε πολλές φορές.

Όποιος μιλά για δικαιοσύνη, τον λένε λαϊκιστή.

Όποιος μιλά για ευθύνη πολιτικών προσώπων, τον λένε επικίνδυνο.

Όποιος μιλά για κοινωνική οργή, του λένε ότι δεν έχει θεσμικότητα.

Όποιος αμφισβητεί το παλιό πολιτικό σύστημα, του κολλάνε την ταμπέλα του αντισυστημικού, λες και το υπάρχον σύστημα έχει πετύχει τόσο πολύ ώστε να απαγορεύεται να το αμφισβητήσεις.

Αλλά το ερώτημα δεν είναι αν ένα κίνημα έχει συναίσθημα.

Κάθε κοινωνικό κίνημα έχει συναίσθημα.

Το ερώτημα είναι αν το συναίσθημα μπορεί να γίνει πρόταση, πρόγραμμα, οργάνωση και θεσμική αλλαγή.

Εκεί πρέπει να γίνει η κριτική.

Όχι στις ταμπέλες. «Πολιτικοποιεί το πένθος». Αυτό είναι το πιο βαρύ επιχείρημα και γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή.

Το πένθος δεν πρέπει να γίνεται εργαλείο κανενός.

Ούτε κόμματος, ούτε κυβέρνησης, ούτε αντιπολίτευσης, ούτε ΜΜΕ.

Όμως ένας γονιός που έχασε το παιδί του δεν παύει να είναι πολίτης.

Δεν χάνει το δικαίωμα να μιλά.

Δεν χάνει το δικαίωμα να διεκδικεί.

Δεν χάνει το δικαίωμα να θεωρεί ότι η δικαιοσύνη, η διαφάνεια και η λογοδοσία είναι πολιτικά ζητήματα.

Γιατί όταν μια τραγωδία έχει πολιτικές ευθύνες, θεσμικές ευθύνες, κρατικές παραλείψεις και ερωτήματα συγκάλυψης, τότε δεν είναι “εκμετάλλευση” να ζητάς πολιτική αλλαγή.

Εκμετάλλευση θα ήταν να ζητάς σιωπή.

Και εδώ μπαίνει το μεγάλο ζήτημα.

Γιατί τόση ένταση απέναντι σε ένα νέο κίνημα; Γιατί τόση βιασύνη να απαξιωθεί; Γιατί τόση αγωνία να χαρακτηριστεί πριν καν προλάβει να ολοκληρωθεί πολιτικά; Η απάντηση, κατά τη γνώμη μου, είναι απλή: γιατί δεν φοβούνται μόνο ένα κόμμα.

Φοβούνται μια ρωγμή.

Οι πολιτικοί επιστήμονες Richard S. Katz και Peter Mair, στη γνωστή θεωρία του Cartel Party, περιέγραψαν πώς τα καθιερωμένα κόμματα, όσο περνούν τα χρόνια, τείνουν να απομακρύνονται από την κοινωνία και να συνδέονται όλο και περισσότερο με το κράτος, τους μηχανισμούς του και τους πόρους του.

Δεν μιλάμε απαραίτητα για κάποια μυστική συνωμοσία.

Μιλάμε για ένα ένστικτο αυτοσυντήρησης ενός πολιτικού συστήματος που έχει μάθει να αναπαράγεται, να προστατεύει τον εαυτό του και να αντιμετωπίζει κάθε ανεξέλεγκτη κοινωνική είσοδο ως απειλή.

Αυτό ακριβώς βλέπουμε σήμερα.

Κόμματα με δεκαετίες στην εξουσία, με πρωθυπουργούς, υπουργούς, βουλευτές, μηχανισμούς, κρατική χρηματοδότηση, τηλεοπτική παρουσία και πολιτική εμπειρία, εμφανίζονται ξαφνικά να ανησυχούν υπερβολικά για ένα κίνημα που ακόμη συγκροτείται.

Αν ήταν τόσο ασήμαντο, δεν θα ασχολούνταν τόσο.

Αν ήταν τόσο άδειο, θα το άφηναν να καταρρεύσει μόνο του.

Αν ήταν τόσο ακίνδυνο, δεν θα έσπευδαν όλοι να το βάλουν από την πρώτη μέρα σε κουτάκια: λαϊκισμός, ακροδεξιά, απειρία, πένθος, έλλειψη προγράμματος, προσωπική φιλοδοξία.

Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ότι μια πολίτης αποφάσισε να μπει στην πολιτική.

Το πραγματικό πρόβλημα για το παλιό σύστημα είναι ότι μια πολίτης, χωρίς να έχει περάσει από τα δικά του φίλτρα, χωρίς να ανήκει στους δικούς του μηχανισμούς, χωρίς να έχει μεγαλώσει μέσα στους διαδρόμους της εξουσίας, κατάφερε να εκφράσει κάτι που τα παλιά κόμματα δεν μπορούν πια να εκφράσουν πειστικά: την ανάγκη της κοινωνίας να ακουστεί.

Αυτό τους φοβίζει.

Όχι επειδή έχει ήδη όλες τις απαντήσεις.

Αλλά επειδή θέτει το ερώτημα που αποφεύγουν όλοι: Ποιος έχει τελικά δικαίωμα να μιλά πολιτικά σε αυτή τη χώρα; Μόνο όσοι κυβέρνησαν; Μόνο όσοι απέτυχαν; Μόνο όσοι χρωστούν εξηγήσεις; Μόνο όσοι έχουν κομματικά ένσημα; Μόνο όσοι ξέρουν να επιβιώνουν μέσα στο σύστημα; Ή και οι πολίτες; Για να τελειώνουμε λοιπόν.

Ναι, να ελεγχθεί το νέο κίνημα.

Ναι, να παρουσιάσει πλήρες πρόγραμμα.

Ναι, να κριθεί αυστηρά.

Ναι, να απαντήσει σε όλα.

Αλλά να κριθεί για αυτά που θα πει και θα κάνει.

Όχι να εκτελεστεί πολιτικά πριν καν ολοκληρώσει την παρουσία του.

Γιατί όταν όλο το παλιό πολιτικό σύστημα βιάζεται να ακυρώσει κάτι νέο, ίσως το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο τι λάθος έχει το νέο. Ίσως το βασικό ερώτημα είναι: Τι φοβάται τόσο πολύ το παλιό;

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους