Έχουμε ένα θέμα στην Ελλάδα που το αφήνουμε συνήθως να σέρνεται, γιατί μας βολεύει να το βλέπουμε κομματικά και όχι θεσμικά. Τι κάνουμε με τους πρώην πρωθυπουργούς; Όχι με την έννοια να τους βάλουμε...
Έχουμε ένα θέμα στην Ελλάδα που το αφήνουμε συνήθως να σέρνεται, γιατί μας βολεύει να το βλέπουμε κομματικά και όχι θεσμικά.
Τι κάνουμε με τους πρώην πρωθυπουργούς; Όχι με την έννοια να τους βάλουμε λουκέτο.
Αυτό δεν γίνεται και πολύ σωστά δεν γίνεται.
Σε μια δημοκρατία δεν μπορείς να λες σε κάποιον “επειδή έχασες, τελείωσες, πήγαινε σπίτι σου”. Το δικαίωμα να πολιτεύεται, να είναι υποψήφιος, να έχει κόμμα, να παρεμβαίνει και να ζητά ξανά την ψήφο των πολιτών δεν του το αφαιρεί κανείς.
Αυτό το αποφασίζει ο λαός.
Όχι ένας νόμος κομμένος και ραμμένος για πολιτική αποστρατεία.
Αλλά υπάρχει και η άλλη πλευρά, που την ξέρουμε όλοι αλλά κάνουμε πως δεν τη βλέπουμε.
Πρώην πρωθυπουργοί που έχουν κυβερνήσει τη χώρα, έχουν ζήσει κρίσεις, διαπραγματεύσεις, ευρωπαϊκά συμβούλια, εθνικά θέματα, οικονομικές καταιγίδες, διεθνείς πιέσεις και μετά μένουν κάπου ανάμεσα σε θεσμική εμπειρία και κομματικό φάντασμα.
Ούτε αξιοποιούνται καθαρά, ούτε αποσύρονται καθαρά.
Και έτσι καταλήγουμε στο γνωστό ελληνικό μοντέλο: δηλώσεις, μπηχτές, εσωκομματικά μηνύματα, παρασκηνιακές συναντήσεις και μόνιμη ερώτηση “τι εννοούσε ο πρώην;” Η εμπειρία ενός πρώην πρωθυπουργού δεν είναι σκουπίδι.
Ακόμα και αν διαφωνείς πολιτικά μαζί του, ακόμα και αν θεωρείς ότι έκανε λάθη, ακόμα και αν δεν θα τον ψήφιζες ούτε με το πιστόλι στον κρόταφο, η εμπειρία του κράτους που κουβαλάει είναι πραγματική.
Το θέμα είναι πώς την αξιοποιείς.
Όχι πίσω από κουρτίνες.
Όχι σαν άτυπη γερουσία πολιτικών παππούδων.
Όχι σαν σκιώδη κυβέρνηση που συμβουλεύει, πιέζει και επηρεάζει χωρίς κανείς να ξέρει ποιος λέει τι σε ποιον.
Αλλά θεσμικά, καθαρά, διαφανώς.
Για αυτό προσωπικά θα έβλεπα πολύ θετικά ένα Συμβούλιο Πρώην Πρωθυπουργών, όχι υποχρεωτικό ή σαν να είναι τιμωρία, ούτε σαν “απέτυχες, άρα σε στέλνουμε στο μουσείο με κορδέλα και ταμπελάκι”. Ένα συμβουλευτικό και τιμητικό όργανο, όπου όσοι έχουν διατελέσει πρωθυπουργοί θα μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να προσφέρουν εμπειρία σε μεγάλα εθνικά ζητήματα. - Εξωτερική πολιτική. - Ελληνοτουρκικά. - Ευρωπαϊκή Ένωση. - Μεγάλες κρίσεις. - Θεσμική συνέχεια του κράτους. - Διεθνείς αποστολές ειδικού χαρακτήρα.
Και εδώ είναι η λεπτομέρεια που έχει σημασία: χωρίς να χάνουν τα πολιτικά τους δικαιώματα.
Αν κάποιος πρώην πρωθυπουργός θέλει να συνεχίσει κανονικά την πολιτική του πορεία, δικαίωμά του.
Αν θέλει να ξαναδοκιμάσει, δικαίωμά του.
Αν θέλει να κάνει κόμμα, δικαίωμά του.
Αν θέλει να βγει και να διαφωνήσει δημόσια, επίσης δικαίωμά του.
Αλλά αν θέλει να περάσει σε έναν πιο ήρεμο, πιο θεσμικό, πιο εθνικό ρόλο, γιατί να μην υπάρχει δομή; Γιατί να μη μπορεί να καλείται από τον εκάστοτε πρωθυπουργό ή τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για γνώμη σε κρίσιμα ζητήματα; Γιατί να μη μπορεί να αναλαμβάνει ειδικές αποστολές ως πρέσβης εκ προσωπικοτήτων; Γιατί να μη λειτουργεί ως θεσμική μνήμη του κράτους, αντί να λειτουργεί σαν παλιός παίκτης που κάθεται στην εξέδρα και πετάει υπονοούμενα στον πάγκο; Το κράτος δεν είναι μόνο η κυβέρνηση της ημέρας.
Κράτος είναι η συνέχεια.
Και αν κάτι μας λείπει στην Ελλάδα, είναι αυτό ακριβώς: συνέχεια, μνήμη, θεσμική σοβαρότητα και λιγότερο πολιτικό θέατρο.
Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε με όλους τους πρώην πρωθυπουργούς για να καταλάβουμε ότι η εμπειρία τους μπορεί να έχει αξία.
Άλλο αξιοποίηση και άλλο αγιοποίηση.
Άλλο σεβασμός στον θεσμό και άλλο προσωπολατρία.
Άλλο συμβουλή και άλλο παρασκήνιο.
Απλά πράγματα. Ένα Συμβούλιο Πρώην Πρωθυπουργών, καθαρά συμβουλευτικό, διαφανές, χωρίς εξουσία, χωρίς μυστήριο και χωρίς να παραβιάζει πολιτικά δικαιώματα, θα μπορούσε να βάλει λίγη τάξη σε κάτι που σήμερα γίνεται άτσαλα.
Και ίσως θα μας γλίτωνε και από το μόνιμο ελληνικό σπορ: να ψάχνουμε πίσω από κάθε δήλωση πρώην πρωθυπουργού αν έχουμε εθνική παρέμβαση, προσωπική πικρία, κομματικό μήνυμα ή απλώς έναν άνθρωπο που θυμήθηκε ότι κάποτε κυβερνούσε.
Όχι λοιπόν πολιτική εξορία.
Όχι θεσμικό νεκροταφείο.
Όχι “κάτσε σπίτι σου γιατί τελείωσες”. Αλλά θεσμική αξιοποίηση όσων θέλουν να προσφέρουν με ρόλο καθαρό, περιορισμένο και δημόσιο.
Γιατί μερικές φορές το πρόβλημα δεν είναι ότι μας λείπουν οι άνθρωποι με εμπειρία.
Το πρόβλημα είναι ότι τους αφήνουμε να κυκλοφορούν θεσμικά αδέσποτοι. Και μετά απορούμε γιατί κάθε τόσο γαβγίζει το πολιτικό σκηνικό. #JustMyTwoCents
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους