Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΑΒΑΣΑΝΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΕΣ ΟΙ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΕΝΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ DRONE Πολλές φορές έχω επικρίνει το Υπουργό Άμυνας κο Δενδια για ανακρίβειες και υπερβολές που λέει δημόσια μπαίνοντας σε χωράφια άλλων που δεν τα γνωρίζει (στρατηγικά/επιχειρησιακά/τακτικά/τεχνολογικά) για λόγους εντυπωσιασμού και προσωπικής προβολής Και αυτό κάνει συνεχώς και αφελώς, γιατί εκτίθεται συνεχώς.

Ας δούμε τι δήλωσε πάλι για το Ουκρανικό drone (ναι αυτό που είχε δηλώσει ότι ήταν εκτός χωρικών υδάτων της χώρας, ενώ αυτό είχε βρεθεί στα βράχια της Λευκάδας). 1. ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ Η γενική κατεύθυνση του είναι σε μεγάλο βαθμό σωστή σε ότι αφορά την γρήγορη αμυντική καινοτομία, την εγχώρια ανάπτυξη λογισμικού, την αξιοποίηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, παραγωγή πρωτοτύπων και μετάβαση σε συστήματα με μεγαλύτερη αυτονομία.

Η τεχνική επιχειρηματολογία του όμως, είναι εξόχως προβληματική, ανακριβής, με πολλές σοβαρές υπεραπλουστεύσεις. 2. ΕΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ Η πιο προβληματική φράση είναι: α) «Η τεχνολογία που έχει τηλεκατεύθυνση είναι άχρηστη σήμερα». Αυτό είναι αντικειμενικά λανθασμένο.

Η σωστή κατεύθυνση δεν είναι «τηλεκατεύθυνση ή αυτονομία», αλλά διαβαθμισμένη (με οπτική ίνα π.χ) ή υβριδική αυτονομία, ανάλογα με την αποστολή.

Τα τηλεκατευθυνόμενα drones όχι μόνο δεν είναι άχρηστα, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των συστημάτων που χρησιμοποιούνται στην Ουκρανία.

Η ίδια η ουκρανική κυβέρνηση έχει επενδύσει μαζικά σε FPV drones που ελέγχονται μέσω ραδιοζεύξης ή οπτικής ίνας.

Το ουκρανικό Υπουργείο Άμυνας μέσα σε έξι μήνες παρήγγειλε και παραδόθηκαν περίπου 352.000 τέτοια τηλεχειριζόμενα συστήματα.

Τα drones οπτικής ίνας είναι μάλιστα μία από τις νεότερες και αποτελεσματικότερες εξελίξεις, επειδή δεν εξαρτώνται από ασύρματο έλεγχο και είναι εξαιρετικά ανθεκτικά στις παρεμβολές ηλεκτρονικού πολέμου.

Το ουκρανικό Υπουργείο Άμυνας τα χαρακτηρίζει σύγχρονα, αποτελεσματικά και επιχειρησιακά απαραίτητα για ορισμένες αποστολές.

Επομένως, η τηλεκατεύθυνση δεν είναι «δεινόσαυρος». Είναι μία από τις διαθέσιμες αρχιτεκτονικές ελέγχου. β) Η δήλωσή του επίσης: «Με την ΤΝ δεν πρέπει να έχεις τηλεκατεύθυνση». Επίσης λάθος, αφού η σύγχρονη επιχειρησιακή αρχιτεκτονική περιλαμβάνει ένα συνεχές που περιλαμβάνει τηλεχειρισμό, υποβοηθούμενο χειρισμό, ανθρώπινη εποπτεία, αυτονομία συγκεκριμένων λειτουργιών, σχεδόν ανεξάρτητη εκτέλεση αποστολής. Το USN επισημαίνει ρητά ότι διαφορετικές αποστολές απαιτούν διαφορετικό βαθμό ανθρώπινης και μηχανικής συμμετοχής.

Ένα μη επανδρωμένο σύστημα μπορεί να έχει ταυτόχρονα δυνατότητες τηλεχειρισμού, αυτόνομης πλοήγησης και ανθρώπινης εποπτείας.

Ειδικά σε θαλάσσια αποστολή με ναυτιλιακή κίνηση, ο απομακρυσμένος χειριστής μπορεί να είναι απαραίτητος για αναγνώριση συγκεκριμένου πλοίου, αποφυγή εμπορικής ναυτιλίας, αλλαγή στόχου, ακύρωση της αποστολής, προσαρμογή σε πληροφορίες που δεν διαθέτει το ίδιο το drone.

Η επιθυμητή αρχιτεκτονική είναι η λεγόμενη «sliding autonomy», το σύστημα δηλαδή να λειτουργεί αυτόνομα όταν διακοπεί η επικοινωνία ή όταν απαιτείται ταχύτητα, αλλά να επιτρέπει ανθρώπινη παρέμβαση όταν υπάρχει σύνδεση. γ) Η διατύπωση «να αποφασίζει επί τη βάσει των εντολών που έχει μέσα στον κώδικά του» δείχνει σύγχυση στην αντίληψη εννοιών, ανάμεσα σε αυτοματοποίηση, αυτονομία και ΤΝ. Η αντίληψή του δείχνει ότι δεν καταλαβαινει τι κάνει η ΤΝ. Αυτό που διατυπώνει δεν εντάσσεται κατ’ ανάγκην στην τεχνητή νοημοσύνη.

Μπορεί να περιγράφει απλώς προγραμματισμένη αυτοματοποίηση, με κανόνες τύπου «εάν συμβεί Χ, κάνε Ψ». Η ΤΝ προϋποθέτει λειτουργίες όπως αναγνώριση προτύπων, συγκριτική προσέγγιση, συμπέρασμα και επιλογή, πρόβλεψη και μάθηση από δεδομένα.

Η αυτονομία αφορά την ικανότητα ολοκλήρωσης ενός στόχου με περιορισμένη ανθρώπινη επίβλεψη.

Δεν είναι σύστημα ΤΝ κάθε αυτόνομο σύστημα της λογικής «εάν συμβεί Χ, κάνε Ψ» ούτε κάθε σύστημα ΤΝ είναι αυτόνομο. Ο Υπουργός ουσιαστικά συγχέει 4 διαφορετικά πράγματα, autopilot, αυτοματοποιημένη πλοήγηση, AI-assisted perception και αυτόνομη επιλογή στην λήψη αποφάσεων. δ) «Το μηχάνημα πρέπει μόνο του να διαβάζει το πεδίο και να αποφασίζει» Η αυτόνομη πλοήγηση, η αναγνώριση αντικειμένων και η τελική προσέγγιση στόχου, είναι γεγονός ότι αναπτύσσονται πολύ γρήγορα.

Ωστόσο, η πλήρης επιχειρησιακή αυτονομία σε σύνθετο και απρόβλεπτο περιβάλλον δεν αποτελεί ΑΚΟΜΗ γενικευμένη πραγματικότητα.

Μελέτη του CSIS για την Ουκρανία διαπιστώνει ότι η ΤΝ χρησιμοποιείται κυρίως σε επιμέρους λειτουργίες, όπως αναγνώριση εικόνων, παρακολούθηση στόχων, πλοήγηση και τελική προσέγγιση, και όχι σε ολόκληρη την αλυσίδα εντοπισμού, επιλογής και προσβολής στόχου.

Η πλήρης αυτονομία εξακολουθεί να αποτελεί περισσότερο επιδίωξη παρά ώριμη καθολική δυνατότητα που να εφαρμόζεται με επιτυχία ευρέως στο πεδίο.

Το «να διαβάζει η ΤΝ το πεδίο» με αποτελεσματικότητα και ακρίβεια απαιτεί αξιόπιστους αισθητήρες και σύντηξη δεδομένων, λειτουργία χωρίς GPS, αναγνώριση φίλου, εχθρού και αμάχου, αντιμετώπιση κακοκαιρίας και θαλάσσιου κυματισμού, προστασία από παραπλάνηση των αλγορίθμων, κυβερνοασφάλεια, δοκιμές σε χιλιάδες απρόβλεπτες περιπτώσεις.

Δεν αρκεί να τοποθετηθεί ένας αλγόριθμος και μία κάμερα πάνω σε ένα σκάφος. ε) «Αυτό που βρήκαμε είναι δεινόσαυρος – άλλαξε η τεχνολογία σε επτά ή οκτώ μήνες». Σαφώς μεγάλη πολιτική και επικοινωνιακή υπερβολή για λόγους εντυπωσιασμού.

Η τεχνολογία πράγματι εξελίσσεται με πολύ γρήγορους κύκλους.

Ιδίως λογισμικό, συχνότητες, αισθητήρες, αλγόριθμοι και τεχνικές αντιμετώπισης ηλεκτρονικού πολέμου μπορεί να αλλάζουν μέσα σε μήνες.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ολόκληρο το σύστημα καθίσταται άχρηστο σε επτά μήνες.

Μία καλά σχεδιασμένη πλατφόρμα μπορεί να διατηρηθεί επί χρόνια εφόσον διαθέτει ανοικτή και αρθρωτή αρχιτεκτονική, αντικαταστάσιμα υποσυστήματα, λογισμικό που να ενημερώνεται, εναλλακτικούς τρόπους ελέγχου κι επικοινωνίας, αυτόνομες λειτουργίες σε περίπτωση απώλειας σύνδεσης.

Η συνεχιζόμενη μαζική παραγωγή τηλεχειριζόμενων και οπτικής ίνας συστημάτων στην Ουκρανία αποδεικνύει ότι η εμφάνιση της ΤΝ δεν εξαφάνισε τις προηγούμενες τεχνολογίες, αλλά τις συμπλήρωσε.

Το θαλάσσιο drone της Λευκάδας επιβεβαιώθηκε ως ουκρανικής κατασκευής, αλλά ο ακριβής τύπος του, η πλήρης αρχιτεκτονική ελέγχου και οι πραγματικές δυνατότητές του δεν έχουν δημοσιοποιηθεί αναλυτικά.

Συνεπώς, από τα δημόσια στοιχεία δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ότι ήταν τεχνολογικά «άλλης εποχής». Το ορθότερο συμπέρασμα από την ανεύρεσή του δεν είναι ότι «η τηλεκατεύθυνση πέθανε», αλλά ότι ενδεχομένως έλειπαν επαρκείς λειτουργίες lost-link autonomy, ασφαλούς ακύρωσης, αυτοεξουδετέρωσης ή επιστροφής. στ) «Εμείς αυτή την τεχνολογία την έχουμε». Ο ισχυρισμός αυτός αφενός είναι υπερβολικός, αφετέρου δεν αποδεικνύεται στην πράξη.

Η κατοχή ή η τεχνική εξέταση του ουκρανικού drone δεν ισοδυναμεί με δυνατότητα μαζικής παραγωγής ενός αξιόπιστου και αποτελεσματικού επιχειρησιακού συστήματος.

Για να μπορεί πράγματι η Ελλάδα να ισχυριστεί ότι «έχει την τεχνολογία», πρέπει να διαθέτει εγχώριο σχεδιασμό και πηγαίο κώδικα, ασφαλείς τηλεπικοινωνίες και κρυπτογράφηση, συστήματα αυτόνομης πλοήγησης, αισθητήρες και ηλεκτροοπτικά φορτία, γραμμή μαζικής παραγωγής, στρατιωτική πιστοποίηση, δοκιμές σε πραγματικό ηλεκτρομαγνητικό και επιχειρησιακό περιβάλλον, πολλές επιχειρησιακές δοκιμές σε δυσμενή φυσικά περιβάλλοντα, υποστήριξη και αναβάθμιση καθ’ όλον τον κύκλο ζωής.

Μπορεί πράγματι ελληνικές επιχειρήσεις να διαθέτουν επιμέρους τεχνολογίες ή πρωτότυπα.

Δεν έχουν, όμως, παρουσιαστεί δημόσια αρκετά στοιχεία για να αποδεικνύεται ότι υπάρχει ήδη ολοκληρωμένο, ώριμο και με μεγάλες δυνατότητες παραγωγής αποκλειστικά ελληνικό σύστημα αντίστοιχης κατηγορίας. ζ) «Είναι απολύτως εφικτό να δημιουργηθεί εξαγώγιμο προϊόν». Αν και πρέπει να είναι στόχος, εν τούτοις εκτιμάται ως υπερβολικά πρόωρη η δήλωση και με στοιχεία υπερβολικής προσδοκίας.

Το «εφικτό» είναι σωστό ως πολιτικός στόχος.

Το «απολύτως» είναι αδικαιολόγητη βεβαιότητα.Ένα πρωτότυπο δεν γίνεται αυτομάτως εξαγώγιμο προϊόν.

Χρειάζονται σταθερές παραγγελίες από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, αξιολόγηση σε ασκήσεις και επιχειρησιακές συνθήκες, τυποποίηση και διαλειτουργικότητα με το NATO, αξιόπιστη παραγωγή μεγάλων αριθμών, ελεγχόμενη εφοδιαστική αλυσίδα, ανταγωνιστική τιμή, εξαγωγικές άδειες, συντήρηση, εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη.

Χωρίς αυτά μπορεί να παραχθούν πολλά ενδιαφέροντα πρωτότυπα, αλλά με αμφίβολες ικανότητες ακρίβειας και αποτελεσματικότητας σε βιώσιμες επιχειρήσεις. η) «Η αμυντική καινοτομία θα αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας». Αν και ακούγεται ως ορθή φιλοδοξία, μακροοικονομικά είναι προφανές ότι είναι υπερβολή από κάθε άποψη και η φράση παραμένει περισσότερο πολιτικό αφήγημα παρά συγκεκριμένη παραγωγική στρατηγική Η αμυντική καινοτομία μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη λογισμικού, ηλεκτρονικών, αισθητήρων, ρομποτικής, επικοινωνιών και τεχνολογιών διττής χρήσης. Το ΕΛΚΑΚ δημιουργήθηκε ακριβώς για να συνδέσει τις Ε.Δ. με το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας.

Δεν μπορεί όμως από μόνη της να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο μιας ολόκληρης οικονομίας.

Αυτό απαιτεί παράλληλα βιομηχανική πολιτική, πανεπιστημιακή έρευνα, χρηματοδότηση κλιμάκωσης, φορολογικά κίνητρα, μεταφορά τεχνολογίας, προστασία πνευματικής ιδιοκτησίας και σταθερό πολυετές πρόγραμμα κρατικών προμηθειών. ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ Ο Υπουργός παρουσιάζει την αυξημένη αυτονομία σχεδόν αποκλειστικά ως τεχνολογικό πλεονέκτημα, χωρίς να αναφέρεται επαρκώς στην ασφάλεια, τη δοκιμή, την κυβερνοανθεκτικότητα και τον ανθρώπινο έλεγχο. Το NATO απαιτεί η στρατιωτική ΤΝ να διέπεται από νομιμότητα, λογοδοσία, αξιοπιστία, δυνατότητα ελέγχου και περιορισμό μεροληψιών.

Αντίστοιχα, η αμερικανική πολιτική απαιτεί τα αυτόνομα και ημιαυτόνομα όπλα να επιτρέπουν «κατάλληλα επίπεδα ανθρώπινης κρίσης» στη χρήση βίας.

Το «να αποφασίζει μόνο του» είναι αποδεκτό για πλοήγηση ή αποφυγή εμποδίων.

Είναι πολύ διαφορετικό και πολύ πιο προβληματικό όταν σημαίνει αυτόνομη επιλογή σε θαλάσσιο περιβάλλον ελεύθερης ναυσιπλοΐας και προσβολή στόχου.

Ο κος Δένδιας εντοπίζει σωστά το πρόβλημα, αλλά μπαίνοντας σε τεχνικές/επιχειρησιακές και λειτουργικές περιγραφές κάνει τεράστια λάθη.

Η ορθή διατύπωση από κάποιον με ολοκληρωμένη γνώση για τα τεχνικά ζητήματα που αβασάνιστα έθιξε θα ήταν: «Η τηλεκατεύθυνση δεν καταργείται, αλλά πρέπει να συμπληρώνεται από αυτόνομη πλοήγηση, ΤΝ για αναγνώριση και παρακολούθηση, συγκριτική αξιολόγηση δεδομένων και υποβοήθηση της λήψης αποφάσεων, ανθεκτικές επικοινωνίες, ασφαλή λειτουργία μετά την απώλεια σύνδεσης και κατάλληλο ανθρώπινο έλεγχο.

Η ελληνική βιομηχανία πρέπει να αποκτήσει τη δυνατότητα να εξελίσσει και να παράγει τέτοιες αρθρωτές πλατφόρμες σε επιχειρησιακά αξιοποιήσιμη και παραγωγικά βιώσιμη κλίμακα, με στόχο την ευρύτερη τεχνολογική αναβάθμιση της χώρας και τη δημιουργία ανταγωνιστικών εξαγώγιμων προϊόντων».

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους