"«ΜΑ, ΗΤΑΝ ΚΑΛΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ» Μια επικίνδυνη παρεξήγηση για την πατρότητα, τη βία και τη συναισθηματική ωριμότητα Μετά από κάθε γυναικοκτονία ή σοβαρό περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας, ακούγεται σχεδόν...
"«ΜΑ, ΗΤΑΝ ΚΑΛΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ» Μια επικίνδυνη παρεξήγηση για την πατρότητα, τη βία και τη συναισθηματική ωριμότητα Μετά από κάθε γυναικοκτονία ή σοβαρό περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας, ακούγεται σχεδόν μηχανικά η ίδια φράση «Μα ήταν καλός πατέρας.» Άλλοτε τη διατυπώνουν συγγενείς.
Άλλοτε φίλοι.
Άλλοτε γείτονες.
Μερικές φορές ακόμη και η ίδια η σύντροφος είχε πιστέψει για χρόνια κάτι αντίστοιχο.
Η φράση ακούγεται σαν υπεράσπιση.
Σαν μια προσπάθεια να διασωθεί ένα κομμάτι της εικόνας του δράστη.
Σαν να μας λέει ότι, παρά όσα συνέβησαν, υπήρχε και μια άλλη πλευρά που δεν πρέπει να αγνοήσουμε.
Όμως το πραγματικό ερώτημα είναι Τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος είναι καλός πατέρας; Η πατρότητα είναι "λειτουργία" ή σχέση; Στη συλλογική μας συνείδηση, ο καλός πατέρας ταυτίζεται συχνά με τον άνδρα που είναι παρών, εργατικός και υπεύθυνος.
Ο άντρας που δουλεύει, φροντίζει οικονομικά την οικογένεια, πηγαίνει τα παιδιά βόλτα, παίζει μαζί τους, ενδιαφέρεται για το σχολείο τους.
Και βέβαια, όλα αυτά είναι σημαντικά.
Είναι όμως αρκετά; Μπορεί ένας άνθρωπος να είναι βίαιος, ελεγκτικός, εξευτελιστικός, τρομοκρατικός, απαξιωτικός ή αδιάφορος απέναντι στη σύντροφό του και ταυτόχρονα να θεωρείται καλός πατέρας; Και βέβαια η απάντηση ίσως είναι πιο σύνθετη απ' όσο φαίνεται.
Επειδή η πατρότητα δεν είναι απλά μια τεχνική "λειτουργία". Δεν είναι απλά ένας ρόλος.
Δεν είναι ένα σύνολο καθηκόντων και υποχρεώσεων.
Η π α τ ρ ό τ η τ α ε ί ν α ι τ ρ ε ι ς σ χ έ σ ε ι ς. (με το παιδί, με την μητέρα, με τον ίδιο τον εαυτό). Συχνά, κάνουμε το "πατριαρχιακό λάθος" να αντιμετωπίζουμε την πατρότητα σαν να αφορά αποκλειστικά τη σχέση του πατέρα με τα παιδιά.
Στην πραγματικότητα, όμως, τα παιδιά παρατηρούν κάτι πολύ ευρύτερο.
Παρατηρούν πώς ο πατέρας μιλά στη μητέρα τους.
Πώς διαχειρίζεται τον θυμό του.
Πώς αντιδρά όταν ματαιώνεται.
Πώς σχετίζεται με την εξουσία.
Πώς αντιμετωπίζει τη διαφωνία.
Πώς εκφράζει την αγάπη του.
Πως και αν εκφράζει την ευαλωτότητα του; Τι "κάνει" με το συναίσθημα του και την ευαισθησία του; Ή πώς φέρεται στους πιο αδύναμους.
Με άλλα λόγια, χρειάζεται κάποια στιγμή να καταλάβουμε ότι τα παιδιά δεν μεγαλώνουν μόνο από αυτά που τους δίνουμε.
Μεγαλώνουν -μάλλον κυρίως- και από α υ τ ό π ο υ ε ί μ α σ τ ε. Ένα παιδί που βλέπει καθημερινά τη μητέρα του να φοβάται, να ταπεινώνεται ή να ζει υπό ψυχολογική πίεση δεν επηρεάζεται μόνο ως μάρτυρας ενός γεγονότος.
Διαμορφώνει μέσα του ένα πρότυπο για το τι σημαίνει σχέση, αγάπη, δύναμη και οικειότητα.
Η σχέση του πατέρα με την μητέρα είναι το θεμελιώδες πρότυπο σχέσης για τη ζωή του παιδιού ακόμη κι όταν ενηλικιωθεί.
Ίσως η μεγαλύτερη πολιτισμική μας τύφλωση να είναι ότι παρακάμπτουμε -γιατί μας βολεύει- τη σημασία του γενικότερου οικογενειακού κλίματος.
Το αν δηλαδή ικανοποιείται το σημαντικότερο παιδικό αίτημα «να είναι ο μπαμπάς και η μαμά χαρούμενοι και ευτυχισμένοι» Τελικά, νομίζω πως η φράση «ήταν καλός πατέρας» αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο για την κουλτούρα μας.
Για δεκαετίες, η κοινωνία αξιολογούσε τους άνδρες κυρίως με βάση την ικανότητά τους να παρέχουν, να εργάζονται, να προστατεύουν και να φροντίζουν υλικά την οικογένεια.
Η συναισθηματική ωριμότητα έμοιαζε να ερχόταν -για τον πατέρα- σε δεύτερη μοίρα.
Γιατί βλέπεις «τα συναισθήματα είναι γυναικεία υπόθεση». Έτσι δημιουργήθηκε μια παράδοξη κατάσταση.
Ένας άνδρας μπορούσε να θεωρείται επιτυχημένος σύζυγος ή πατέρας παρότι ήταν ανίκανος να διαχειριστεί τη ζήλια, τον θυμό, την απόρριψη ή τη ματαίωση.
Μπορούσε να θεωρείται «καλός οικογενειάρχης» παρότι λειτουργούσε μέσα από έλεγχο, κτητικότητα και συναισθηματική βία ή συναισθηματική αναπηρία.
Πρόκειται για μια βαθιά πολιτισμική σύγχυση.
Σαν να θεωρούμε ότι η σχέση του άνδρα με τα παιδιά μπορεί να αποσπαστεί από τον τρόπο που σχετίζεται συνολικά με τους ανθρώπους.
Όμως τα παιδιά δεν βλέπουν έναν πατέρα απομονωμένο από την υπόλοιπη προσωπικότητά του.
Βλέπουν έναν άνθρωπο και μαθαίνουν κυρίως από τον τρόπο που αυτός σχετίζεται.
Ίσως τελικά χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουμε την ίδια την έννοια της πατρότητας.
Καλός πατέρας δεν είναι μόνο εκείνος που είναι παρών, ούτε μόνο εκείνος που παρέχει, ούτε μόνο εκείνος που αγαπά τα παιδιά του.
Καλός πατέρας είναι εκείνος που δημιουργεί έναν κόσμο μέσα στον οποίο τα παιδιά μπορούν να αισθάνονται ασφαλή.
Και η ασφάλεια αυτή δεν αφορά μόνο τη σωματική προστασία.
Αφορά το συναισθηματικό κλίμα μέσα στο οποίο μεγαλώνουν.
Αφορά τον σεβασμό.
Την αξιοπρέπεια.
Την απουσία φόβου.
Την ποιότητα των σχέσεων.
Γιατί τα παιδιά δεν μεγαλώνουν μόνο από αυτά που κάνουμε για εκείνα.
Μεγαλώνουν και από τον τρόπο που υπάρχουμε απέναντι στους ανθρώπους που αγαπούν.
Και δεν είσαι πραγματικά καλός πατέρας αν η πατρότητά σου χτίζεται πάνω στην αδιαφορία, στον φόβο, την ταπείνωση ή την καταστροφή της μητέρας των παιδιών σου. ". Ευχαριστούμε για την ευγενή υπενθύμιση Αντώνης Ανδρουλιδάκης !
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους