“Τελετή λήξης σχολικής περιόδου”, η βαρεμάρα απέκτησε όνομα Χτες έγινε η γιορτή για τη λήξη της σχολικής χρονιάς στο Δημοτικό σχολείο της κόρης μου. Η Ισαβέλλα περίμενε πώς και πώς τη μέρα. Είχε...
“Τελετή λήξης σχολικής περιόδου”, η βαρεμάρα απέκτησε όνομα Χτες έγινε η γιορτή για τη λήξη της σχολικής χρονιάς στο Δημοτικό σχολείο της κόρης μου. Η Ισαβέλλα περίμενε πώς και πώς τη μέρα.
Είχε μάθει πολύ καλά ένα τραγούδι που τους έμαθαν οι δάσκαλοι να πουν στη γιορτή.
Η χαρά της ήταν μεγάλη γιατί φανταζόταν ότι “γιορτή” σημαίνει παιχνίδι, σημαίνει χαρά, διασκέδαση.
Αλλά η πραγματικότητα ήταν άλλη... Πήγαμε στη γιορτή στις 8μμ που ήταν η έναρξη.
Πολύ γρήγορα η χαρά τόσο από μένα όσο και από την Ισαβέλλα εξανεμίστηκε.
Περιγράφω τη διαδικασία: Κάθε τάξη είχε ένα σκετς ή ένα τραγούδι να πει για τη βραδιά.
Το πρόβλημα Νο 1: Όλα τα τραγούδια και όλα τα σκετς ήταν φτιαγμένα από μεγάλους για μεγάλους.
Δυο παραδείγματα.
Το ένα αφορά την κόρη μου.
Έμαθαν στην τάξη της Δευτέρα δημοτικού, δηλαδή παιδάκια 7-8 ετών, το τραγούδι του Λουκιανού Κηλαϊδόνη που αφορά τη δυσκολία παρκαρίσματος: 20 φορές το 15 11+7 18 Σύνολο 16 μάλλον είν' εντάξει Ώρα να πέσω και να κοιμηθώ Αν κοιμηθώ νωρίς θα σηκωθώ νωρίς Θα ξεκινήσω νωρίς και θα παρκάρω νωρίς Αν κοιμηθώ αργά θα σηκωθώ αργά Κι όταν θα ψάχνω για θέση θα 'ναι αργά… κ.λπ., κ.λπ. Προφανώς, η κόρη μου και τα άλλα παιδιά δεν είναι δυνατόν να κατανοήσουν την ειρωνεία ούτε την κριτική στη μικροαστική ζωή του τραγουδιού.
Αναπαράγουν απλά παπαγαλίζοντας τον στίχο.
Ένα παιδί 7-8 ετών στη Δευτέρα Δημοτικού δεν έχει καμία επαφή με το υπαρξιακό και πρακτικό άγχος του “πού θα παρκάρω στην Αθήνα”. Παράδειγμα δεύτερο.
Έβαλαν μεγαλύτερα παιδιά, Πέμπτης και Έκτης να κάνουν σκετς από ταινίες του παλιού ελληνικού εμπορικού κινηματογράφου.
Τα παιδιά “έπαιζαν” κάτι που δεν καταλάβαιναν, ούτε το αστείο ούτε τη σημασία.
Για τα παιδιά της Πέμπτης και Έκτης, οι ατάκες του Κωνσταντάρα, του Βουτσά, του Βόγλη είναι μακρινή “προϊστορία”. Όταν αναγκάζεις ένα παιδί να παπαγαλίσει κάτι που δεν κατανοεί, αφαιρείς το πιο σημαντικό στοιχείο της ηλικίας του: την αυθεντικότητα και το βίωμα.
Το κερασάκι στην τούρτα: ένας δάσκαλος έπαιζε τον κονφερασιέ χωρίς να έχει τα ανάλογα προσόντα.
Μάλιστα ήταν πολύ αυστηρός για το ρόλο.
Λογικό, δεν υπήρξε ποτέ στη ζωή του κονφερασιέ οπότε τα έκανε θάλασσα.
Δεν φταίει ο άνθρωπος… Το αποτέλεσμα όλων αυτών.
Βαρεμάρα στους γονείς που παρακολουθούσαν κάτι που δεν μπορούσε εκ των πραγμάτων να είναι καλό, δεν είχε καμιά ουσία, δημιουργούσε μόνο πλήξη.
Το ίδιο και στα παιδιά.
Καθόντουσαν και περίμεναν βασανιστικά αργά τη μια τάξη να διαδέχεται την άλλη μέχρι να έρθει η σειρά τους.
Μετά, πάλι η ανυπόφορη αναμονή να τελειώσει το όλον θέαμα.
Κούραση και βαρεμάρα ταυτόχρονα. Η Ισαβέλλα στο τέλος ήθελε να φύγουμε.
Φύγαμε σχεδόν με κλάματα: - Πόνεσε η μέση μου καθισμένη κατάχαμα που ήμασταν! Μέχρι να έρθει η σειρά μας, μέχρι να τελειώσει το πράγμα! Ήρθα για να παίξω με τις φίλες μου, όχι να περιμένω με τα χρόνια καθισμένη στο έδαφος! Ούτε καν σε καρέκλα! Μπαμπά, θυμάσαι στο Νηπιαγωγείο; Στο τέλος της χρονιάς παίζαμε με νεροπίστολα, παίζαμε σε παιδική χαρά που υπήρχε μέσα στο σχολείο, όλα ήταν υπέροχα.
Εδώ όλα ήταν ανυπόφορα βαρετά! Αναγκάστηκε να μείνει σχεδόν μέχρι το τέλος επειδή η διευθύντρια με το κύρος της είπε “να μείνουμε όλοι μέχρι το τέλος”. Αυτό δεν είναι γιορτή, είναι καταναγκασμός! Πριν το τέλος είπα στην Ισαβέλλα “δεν πειράζει που το είπε η διευθύντρια, πάμε να φύγουμε”. Η Ισαβέλλα έθεσε το δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων: - Ήρθα για να παίξω με τις φίλες μου, όχι να περιμένω με τα χρόνια καθισμένη στο έδαφος.
Προσέξτε την αντίθεση: στο νηπιαγωγείο η προσέγγιση είναι παιδοκεντρική - παιχνίδι, κίνηση, νεροπίστολα. Στο Δημοτικό, ξαφνικά, λες και μπαίνει ένας άκαμπτος κανόνας ότι τα παιδιά πρέπει να “σοβαρευτούν” και να υποστούν τη βαρεμάρα των μεγάλων.
Το πρόβλημα της “γιορτής”: Μια “γιορτή” προγραμματισμένη από μεγάλους για μεγάλους.
Με “ηθοποιούς” που δεν καταλάβαιναν τι έκαναν που αναπόφευκτα δεν μπορούσαν αν ανταπεξέλθουν στο “ρόλο” τους.
Με θεατές γονείς που σκυλοβριζόντουσαν και το μόνο που τους κράταγε ήταν ότι τα κανακάρια τους “έπαιζαν¨. Αλλά στην πραγματικότητα δεν “έπαιζαν”. Βαριόντουσαν όπως και οι γονείς τους.
Σημαντικό για να έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα: Αυτό δεν συμβαίνει ειδικά στο σχολείο της κόρης μου. Συμβαίνει ΠΑΝΤΟΥ! Έχω παραβρεθεί και σε άλλα σχολεία σε γιορτές λήξης της χρονιάς.
Η ίδια πλήξη! Τα παιδιά βαριούνται οι μεγάλοι πλήττουν περιφερόμενοι δεξιά και αριστερά μέχρι να κάνουν το “σκετς” τα κανακάρια τους.
Και αυτό, το τελευταίο, από υποχρέωση το κάνουν και μόνο.
Ααααα… και μια τελευταία πινελιά που σκοτώνει: σε όλα, μα ΟΛΑ τα σχολεία, η ηχητική εγκατάσταση είναι άθλια, Δεν ακούγεται τίποτα σχεδόν από τραγούδια ή “σκετς”! Η κατάσταση είναι σουρεάλ: δεν ακούγεται καθαρά τίποτα, κανείς δεν δίνει σημασία στα δρώμενα, όλοι βαριούνται.
Το τέλειο σκηνικό για σουρεαλιστικό θέατρο για ενήλικους.
Ναι, ένα σωστό θέατρο παραλόγου για ενήλικους.
Όχι, για παιδιά! Αλλά, αλήθεια αυτά συμβαίνουν παντού στην Ευρώπη ή μόνο στην Ελλάδα; Απάντηση: δεν συμβαίνουν παντού.
Αυτό το συγκεκριμένο μοντέλο σχολικής γιορτής που θυμίζει περισσότερο δυσκίνητη Επιθεώρηση ή μια κακή αντιγραφή τηλεοπτικού σόου είναι πολύ βαθιά ριζωμένο στην ελληνική σχολική κουλτούρα, αν και παρόμοια προβλήματα γραφειοκρατικής βαρεμάρας συναντά κανείς και σε άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης (π.χ. στην Ιταλία). Σε άλλες ωστόσο εκπαιδευτικές κουλτούρες, η φιλοσοφία είναι εντελώς διαφορετική: Ι. Το Σκανδιναβικό Μοντέλο -Φινλανδία, Σουηδία.
Εκεί η λέξη-κλειδί είναι η απλότητα και η φύση.
Δεν υπάρχουν μικρόφωνα, εξέδρες, κοστούμια και σκετσάκια που απαιτούν μήνες παπαγαλίας.
Η γιορτή λήξης, ειδικά στο Δημοτικό, περιλαμβάνει συνήθως ένα κοινό τραγούδι από όλο το σχολείο, συχνά ένα παραδοσιακό τραγούδι για τον ερχομό του καλοκαιριού.
Ένα μεγάλο πικνίκ στην αυλή ή σε ένα κοντινό πάρκο, όπου γονείς, δάσκαλοι και παιδιά τρώνε μαζί.
Ελεύθερο παιχνίδι.
Το σχολείο επενδύει στο να τρέξουν τα παιδιά και να αποχαιρετιστούν παίζοντας, όχι μένοντας ακίνητα.
Διάβασα το παραπάνω στην κόρη μου.
Αναφώνησε με ενθουσιασμό: - Στη Σουηδία να πάμε μπαμπά! ΙΙ. Το Αγγλοσαξονικό Μοντέλο (Μ. Βρετανία, ΗΠΑ) - Εδώ διαχωρίζουν αυστηρά την Τελετή από τη Γιορτή. Η Τελετή (Assembly): Γίνεται συνήθως το πρωί, διαρκεί αυστηρά καμιά ώρα και έχει χαρακτήρα επιβράβευσης (απονομές αναμνηστικών, μικρές ομιλίες, ένα σύντομο μουσικό κομμάτι). Τα παιδιά κάθονται οργανωμένα και ξέρουν ότι η διαδικασία έχει γρήγορο ρυθμό. - Το “School Carnival” ή “Field Day”: Αυτό είναι το πραγματικό πάρτι.
Μια ολόκληρη μέρα (ή απόγευμα) γεμάτη με αθλητικές δραστηριότητες, σκυταλοδρομίες, παιχνίδια με νερό , φουσκωτά, και πάγκους με φαγητό.
Αλλά γιατί επιμένουμε “ελληνικά” στα Δημοτικά σχολεία; Στην Ελλάδα κουβαλάμε τη νοοτροπία ότι η σχολική γιορτή πρέπει να είναι “θέαμα για τους μεγάλους”, όχι για τα παιδιά.
Οι δάσκαλοι νιώθουν την πίεση να δείξουν έργο στους γονείς, οπότε επιστρατεύουν οτιδήποτε θεωρούν εντυπωσιακό, καλλιτεχνικό ή “νοσταλγικό” , ξεχνώντας ότι το κοινό και οι πρωταγωνιστές είναι παιδιά.
Υπάρχει μια σχεδόν εμμονική προσκόλληση στο κάθε τάξη πρέπει να βγει στη σκηνή να πει κάτι, με αποτέλεσμα να δημιουργείται η ατέρμονη, βασανιστική αναμονή των παιδιών.
Αντί το σχολείο να αποχαιρετήσει τα παιδιά με χαρά, τα αποχαιρετά με εξάντληση, πιασμένη μέση και βαρεμάρα.
Για τέλος, μια πρόταση-πρόσκληση για μια άλλη σχολική γιορτή λήξης της σχολικής περιόδου στο Δημοτικό σχολείο: - Όλοι οι μαθητές, ΟΛΟΙ, ανεξαρτήτου τάξης, σχεδιάζουν τη γιορτή.
Οι μαθητές τη σχεδιάζουν, όχι οι δάσκαλοι.
Η γιορτή είναι ΕΝΙΑΙΑ, συνεχόμενη, όχι αποσπασματική ανά τάξη.
Δεν υπάρχουν αναμονές, παιδιά που πονάει η πλάτη τους καθισμένα στο πάτωμα.
Όλα τα παιδιά είναι διαρκώς στο παιχνίδι-παράσταση.
Μια διαρκώς εξελισσόμενη παράσταση, αυτοσχεδιαζόμενη, απρόβλεπτη με αβέβαιο τέλος-σκοπό-νόημα. - Οι γονείς συμμετέχουν όχι ως θεατές, αλλά ως μέρος της γιορτής.
Σχολιάζουν, επεμβαίνουν, γίνονται μέρος της παράστασης συμμετέχοντες στα δρώμενα.
Υπάρχουν φαΐ, μεζέδες, αναψυκτικά για όλους. Ας μετατρέψουμε τη σχολική γιορτή από ένα αποστεωμένο θέαμα σ’ ένα ζωντανό, συλλογικό συμβάν!
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους