Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Απολαυστικός: «στις μέρες μας ακόμα και οι βασικοί ορισμοί του τι είναι και πώς γίνεται η επιστημονική έρευνα, με τι κανόνες και με τι θεμελιώδεις αρχές, βρίσκεται σε συνεχή επαναδιαπραγμάτευση.

Ενώ παραδοσικά η επιστημονική έρευνα διέθετε μια σχεδόν καθολική αναγνώριση και αποδοχή από το ευρύτερο κοινό, εδώ και μερικά χρόνια βλέπουμε μια διογκούμενη αμφισβήτηση.

Η ένταση του φαινομένου διαφέρει από χώρα σε χώρα πάντως είναι ισχυρό στην Ελλάδα.

Ανάμεσα σε 68 χώρες, η Ελλάδα βρίσκεται στην 56η θέση ως προς την εμπιστοσύνη στην επιστήμη. η επιστήμη τα τελευταία χρόνια δεν διαθέτει την ασφάλεια που προσέφεραν οι παραδοσιακοί της κοινωνικοί χώροι, τα προστατευμένα φυτώρια όπου άνθιζε υποστηριζόμενη από θεσμούς ελευθερίας, ανοχής, και εντιμότητας. Η Σιγκαπούρη με τον συχνά αποπνικτικό από την υγρασία καιρό προσελκύει μερικούς από τους καλύτερους επιστήμονες, επιχειρηματίες, επενδυτές, και δημιουργούς από όλο τον κόσμο, ενώ η πανέμορφη Ελλάδα προσπαθεί να προσελκύσει μόνο τουρίστες σε παραλίες με υπερτουρισμό χαμηλού budget.

Δυστυχώς παρά τα μυθεύματα περί brain gain, η ελληνική ολιγαρχία έχει παραδοσιακά στηρίξει τη μετριοκρατία και την αχρηστοκρατία και κάνει ότι μπορεί για να εκδιώξει από τη χώρα όποιον νέο άνθρωπο έχει όνειρα για κάτι καλύτερο.

Η φήμη και η διαφήμιση έχουν πλέον αντικαταστήσει κατά κόρον την πληροφορία.

Η κυριαρχία στην αγορά και στην κοινωνία δεν χρειάζεται καν να κριθεί από ισότιμους συναδέλφους peers, να δημοσιευτεί, να γίνει κοινή γνώση.

Εταιρείες τεράστιας κεφαλοποίησης και εκτιμώμενης αξίας αρκούνται να διεκδικήσουν μέγιστα κέρδη και μέγιστο τεχνολογικό έλεγχο της καθημερινότητας χωρίς να λογοδοτήσουν πουθενά, πόσο μάλλον στα αργοκίνητα, συχνά ακόμα και αρτηριοσκληρυντικά, φόρα των βιοϊατρικών περιοδικών.

Με αυτή την εξέλιξη, ταυτόχρονα σχεδόν όλη η υπολογιστική ισχύς συγκεντρώνεται εκτός των παραδοσιακών ακαδημαϊκων και ερευνητικών ιδρυμάτων.

Αν αυτό συνεχιστεί, εμείς οι πανεπιστημιακοί μπορεί μεν να συνεχίσουμε να δημοσιεύουμε σε επιστημονικά περιοδικά, αλλά η πραγματικά επιδραστική έρευνα και τεχνολογία θα πραγματώνεται αλλού.

Τα περισπούδαστα επιστημονικά περιοδικά μας μπορεί να καταντήσουν παιδικές χαρές όπου τα παιδία παίζει.

Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις θα είναι απλώς χαρτιά, κάτι σαν κάρτες και αυτοκόλλητα που βρίσκεις μέσα σε σοκοφρέτες και τσίχλες – αν μαζέψεις αρκετά αυτοκόλλητα μπαμπαλού, γίνεσαι καθηγητής πανεπιστημίου.

Πηγαίνουμε λοιπόν σε μικτές επιστημονικές κοινωνίες ανθρώπων-επιστημόνων και επιστημόνων-ρομπότ; Ή μήπως και σε ένα μοντέλο γκετοποίησης της επιστημονικής έρευνας; Μήπως η σοβαρή επιστημονική έρευνα θα γίνεται, θα αποτιμάται και θα χρησιμοποιείται από ρομπότ, ενώ οι άνθρωποι επιστήμονες μπορεί να διατηρήσουμε κάποια επιστημονικά περιοδικά σε ένα ασήμαντο γκέτο; Καπως με τον ίδιο τρόπο όπως σε ένα ζωολογικό κήπο οι πίθηκοι χρειάζονται και μια μικρή τεχνητή λίμνη και μερικά δέντρα για να κρέμονται και να περνάνε την ώρα τους; Τρομάζω να το σκέφτομαι, και ελπίζω να μην καταλήξω να κρέμομαι από κάποιο ασήμαντο επιστημονικό κλαδί τρώγοντας την ώριμη ερευνητική μπανάνα μου.

Η συνεργατικότητα και η έμφαση σε μεγάλες μελέτες με συμμετοχή πολλών επιστημόνων νομίζω απέδωσε αρκετούς καρπούς.

Μεγάλα επιστημονικά εγχειρήματα δεν θα είχαν πραγματωθεί, από τη γενετική ως τη φυσική, χωρίς την συσπείρωση μεγάλων ομάδων επιστημόνων σε κοινούς σκοπούς.

Πιθανά μειονεκτήματα είναι η μεγάλη επένδυση που χρειάζονται συχνά τέτοιες προσπάθειες και η πιθανή δημιουργία ισχυρών πόλων που δύσκολα αμφισβητούνται από μονήρεις outsiders εκτός των τειχών.

Όμως η σωρρευτική απώλεια σε χρήματα, υλικό και προσπάθεια από την κατάτμηση σε μικρές ερευνητικές προσπάθειες μπορεί να είναι πολύ χειρότερη ακόμα και όταν οι μεγάλοι συνασπισμοί δεν οδηγούν σε θεαματικά αποτελέσματα.

Ίσως μάλιστα ένα χρήσιμο μάθημα από τη δημιουργία μεγάλων συνασπισμών με διαφάνεια είναι ότι τα θεαματικά αποτελέσματα σπανίζουν.

Για παράδειγμα, εκεί που περιμέναμε η πληθυσμιακή γενετική να τροποποιήσει την ιατρική πατόκορφα, μπορεί να βρήκαμε χιλιάδες γενετικές συσχετίσεις αλλά η χρησιμότητά τους και η διείσδυσή τους στην ιατρική πράξη παραμένει ασήμαντη.

Ταυτόχρονα, δυστυχώς η μάχη για την ανοιχτή επιστήμη χρησιμοποιήθηκε παραποιημένη για να υπηρετήσει και αλλους καθόλου ευγενείς σκοπούς.

Για παράδειγμα, οι εκδότες μπορέσανε να δικαιολογήσουν να ζητάνε πλέον χιλιάδες ευρώ, ενίοτε ακόμα και πάνω από 12.000 ευρώ από τους συγγραφείς για να δημοσιεύουν ένα επιστημονικό άρθρο.

Ανοικτό άρθρο δηλαδή να εννοείται απλώς ένα αρχείο pdf.

Πρόκειται για μεγάλη πλάνη και παραποίηση και φυσικά οδηγεί πολλούς ερευνητές, ειδικά σε χώρες όπου η χρηματοδότηση της έρευνας είναι πενιχρή, όπως η Ελλάδα, σε απόγνωση.

Είναι λιγότερο ανεκτό πλέον οι επιτροπές να έχουν ξεδιάντροπα εξαγοραστεί από σπόνσορες.

Όμως τα παραθυράκια έχουν πληθύνει.

Για παράδειγμα, μια επιτροπή μπορεί κάλλιστα να σχηματιστεί από ειδικούς που όλοι είναι γνωστό ότι συμφωνούν με συγκεκριμένες θέσεις, ακόμα και αν δεν έχουν εμφανώς χρηματικό ώφελος.

Το κέρδος τους είναι απλώς το γεγονός ότι αποκτούν το ρόλο ισχυρών δικτατορίσκων. Η επιστήμη δια επιτροπής αποτελεί πεδίο δόξης λαμπρό για επιχειρηματικές, πολιτικές, και ιδεολογικές παρεμβάσεις.»

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους