Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο Ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο. Από Helena Koumpenaki Ο Ναός του Ποσειδώνα βρίσκεται περίπου 13 χιλιόμετρα νότια του Θορικού στη νοτιότερη περιοχή της Αττικής.

Η περιοχή του Σουνίου είναι κυρίως γνωστή για τους αρχαίους ναούς της αλλά και της θάλασσας.

Η γεωγραφική θέση της ευρύτερης περιοχής του Σουνίου, επέτρεψε να λειτουργήσει ως συνοριακός δήμος καθώς μπορούσε εύκολα να τον δει κανείς από οποιοδήποτε πλοίο που πλησίαζε την Αττική.

Υπάρχουν μαρτυρίες για την ίδρυση ιερών στο ακρωτήρι ήδη από τον 11ο αιώνα πκχ.

Οι πιο γνωστοί ναοί του Σουνίου, ο ναός της Αθηνάς και ο ναός του Ποσειδώνα, πιστεύεται ωστόσο ότι χτίστηκαν μόλις το 700 πκχ περίπου και οι κούροι τους χρονολογούνται περίπου εκατό χρόνια αργότερα.

Ο αρχικός ναός αρχαϊκής περιόδου, ο οποίος ήταν χτισμένος από τούφα, πιθανολογείται πως καταστράφηκε το 480 πκχ από τα περσικά στρατεύματα, εν καιρώ της εισβολής του Ξέρξη Α στην Ελλάδα.

Αν και δεν υπάρχουν άμεσες μαρτυρίες για την κατάσταση στο Σούνιο εκείνη την εποχή, ο Ξέρξης είχε καταλάβει σίγουρα τον ναό της Αθηνάς, και οτιδήποτε άλλο υπήρχε στην Ακρόπολη των Αθηνών, ισοπεδώθηκε ως τιμωρία για την περιφρόνηση των Αθηναίων.

Αφού οι Αθηναίοι νίκησαν τον Ξέρξη στη ναυμαχία της Σαλαμίνας, τοποθέτησαν μια εχθρική τριήρη (πολεμικό πλοίο με τρεις όχθες κουπιών) στο Σούνιο ως νικητήριο τρόπαιο, αφιερωμένο στον Ποσειδώνα.

Ο τελευταίος ναός κατασκευάστηκε την περίοδο ανάμεσα στα έτη 444 - 440 πκχ, στις μέρες του Αθηναίου πολιτικού Περικλή, ο οποίος ανοικοδόμησε και τον Παρθενώνα στην Αθήνα, και χτίστηκε στα ερείπια του ναού από την αρχαϊκή περίοδο.

Τα υλικά που είναι χτισμένος ο ναός, αλλά και το μέγεθος της προσφορών δείχνουν ότι πιθανότατα σύχναζαν εκεί, μέλη της υψηλής και της αριστοκρατικής τάξης.

Δεδομένης της σημασίας που είχε για την αρχαία Αθήνα το θαλάσσιο εμπόριο και το ναυτικό της στην ανάπτυξη και την επιβίωση της πόλης κατά τον πέμπτο αιώνα, ο Ποσειδώνας είχε ιδιαίτερη σημασία και αξία για τους Αθηναίους.

Σύμφωνα με μία άποψη, η απόφαση για την ανέγερση του ναού στο Σούνιο σχετίζεται με την ορατότητα του ναού από τους θαλάσσιους δρόμους από και προς τον Πειραιά, η οποία παρείχε το κυριότερο πλεονέκτημα της γεωγραφικής θέσης του ναού. Το Ακρωτήρι του Σουνίου βρίσκεται στην αρχή του Μυρτώου Πελάγους και στην άκρη του αργωσαρωνικού κόλπου και έτσι, ο ναός φαίνεται από πολλές και διαφορετικές θαλάσσιες ζεύξεις.

Υποστηρίζεται ότι η πιο ώριμη εξήγηση για τη θέση του ναού είναι η αυξανόμενη δύναμη και εξέχουσα θέση του αθηναϊκού ναυτικού σε συνδυασμό με τις συνεχείς συγκρούσεις της Αθήνας (με τους νησιώτες της Αίγινας και η μόνιμη απειλή της Αθήνας από τους Βοιωτούς και τους Χαλκιδείς το 506/5 πκχ). Η τοποθεσία του ναού μπορεί να θεωρηθεί ότι εξυπηρετούσε τόσο στρατιωτικές, όσο και οικονομικές ανάγκες της εποχής. Το Σούνιο στο παρελθόν, γνώρισε μεγάλη εμπορική και ναυτική κίνηση.

Ο ναός θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί και ως κέντρο ελέγχου, αφού η θέση του έχει μεγάλη ορατότητα στη θάλασσα γύρω από την Αττική.

Μετά τη μάχη με τους Πέρσες στον Μαραθώνα, οι Αθηναίοι αποδυναμώθηκαν και ήταν ευάλωτοι σε ναυτικά χτυπήματα. Η Αθήνα εκείνη την εποχή αντιμετώπισε κοντινούς εχθρούς, όπως το νησί της Αίγινας, που θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν τον αποδεκατισμένο στρατό της Αθήνας, επιτιθέμενοι δια θαλάσσης.

Ως εκ τούτου, η Αθήνα χρειαζόταν φρούρηση, για την οποία το ακρωτήριο του Σουνίου ήταν το τέλειο μέρος, αφού όποιος ταξίδευε στις ακτές της Αττικής έπρεπε να κάνει τον γύρο του Σουνίου.

Έτσι, η κατασκευή του ναού ακριβώς δίπλα στο νερό της θάλασσας, ήταν μια στρατιωτική τακτική που εξασφάλιζε ένα φυλάκιο σε μια περιοχή με μεγάλη κίνηση, προκειμένου να παρακολουθεί τις κινήσεις των εχθρών.

Ο κύριος ναός που βλέπουμε σήμερα είναι κατασκευασμένος κυρίως από μάρμαρο με περίπλοκη ταένια υφή (τα φανταχτερά περιγράμματα στην οροφή). Το μάρμαρο που χρησιμοποιήθηκε προήλθε από τα λατομεία μαρμάρου, στα ορυχεία της Αγριλέζας και ήταν «χοντροκομμένο», που σημαίνει ότι είχε μια πιο τραχιά υφή από το λείο, γυαλιστερό μάρμαρο.

Η αρχιτεκτονική του ναού, είναι παρόμοια με του ναού του Ηφαίστου.

Εξαιρουμένων των γωνιακών πλίνθων, κάθε πλευρά του ναού αποτελούνταν από 23 ενδιάμεσους ογκόλιθους.

Στο κέντρο του ναού, πέρα από την κιονοστοιχία, υπήρχε η αίθουσα λατρείας, ένα ορθογώνιο δωμάτιο χωρίς παράθυρα, παρόμοιο με την εν μέρει ανέπαφη αίθουσα του Ναού του Ηφαίστου.

Περιείχε στο ένα άκρο που βλέπει προς την είσοδο, τη λατρευτική εικόνα, ένα κολοσσιαίο, ύψους 6 μέτρων, χάλκινο άγαλμα του Ποσειδώνα.

Στον ναό υπάρχουν μεγάλες εκτάσεις από τις αγιογραφίες του που σώζονται μέχρι και σήμερα λόγω της διάβρωσης του μαρμάρου.

Τα μέρη που υπέστησαν διάβρωση έχουν ακόμα υπολείμματα του περιγράμματος του πίνακα που κάποτε κάλυπτε την επιφάνεια.

Δύο τετράγωνα ευθυμερίας του αρχαϊκού ναού παραμένουν ορατοί και βρίσκονται κάτω από τη νοτιοανατολική γωνία της σύγχρονης μορφής του ναού.

Οι συνολικές τους διαστάσεις, είναι δύσκολο να προσδιοριστούν, δεδομένης της επικάλυψης μεταξύ του σύγχρονου ασβεστόλιθου και του αρχαίου μαρμάρου.

Υπάρχουν ορατές εσοχές, ωστόσο, από τις πιθανές σμίλες (εργαλεία με δόντια νυχιών) με στενή επικάλυψη.

Με 19 μεμονωμένα σκαλοπάτια κατά μήκος της ανατολικής και νότιας πλευράς του ναού, αυτοί οι ογκόλιθοι διακρίνονται από τη συνοχή στο μήκος, το ύψος, τα ανυψωτικά εξαρτήματα και τις λοξότμητες άκρες τους.

Αρκετοί από αυτους τους ογκόλιθους, εμφανίζονται σε άχρωμη μορφή, δίνοντας πιθανή ένδειξη καύσης.

Έχουν εντοπιστεί τουλάχιστον 41 στήλες με ασβεστολιθικά τύμπανα.

Αρκετά από αυτά τα τύμπανα, περιέχουν μοσχεύματα που ποικίλλουν ως προς το βάθος και το μέγεθός τους, που κυμαίνονται από 0,065-0,075m ανά πλευρά.

Τουλάχιστον το 1/3 των τυμπάνων στήλης, διαθέτει μια αρθρωτή ταινία που πιθανότατα χρησιμοποιήθηκε για τη σωστή διάταξη και ευθυγράμμιση των τυμπάνων στη σωστή τοποθέτηση ή σειρά εντός του άξονα της στήλης.

Ορισμένοι αρχαιολόγοι, υποστήριξαν ότι ο αρχαϊκός ναός καταστράφηκε από κάποια άλλη αιτία (και όχι από επίθεση των Περσών), η ημερομηνία του οποίου όμως παραμένει άγνωστη.

Για παράδειγμα, θεωρείται ότι η κατάρρευση του ναού θα μπορούσε να οφείλεται στη δύναμη των ισχυρών ανέμων που πνέουν στην περιοχή ή σε έναν σεισμό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η κατασκευή ενός τέτοιου πολυτελούς κτιρίου πιθανότατα απαιτούσε τη λήψη μεγάλων κεφαλαίων και τη διοικητική υποστήριξη από το κράτος της Αθήνας.

Δεδομένων των στοιχείων προηγμένων οργανώσεων, αφιερωμένων στη διοίκηση και τα οικονομικά, η Αθήνα ήταν ικανή να υποστηρίξει την κατασκευή τέτοιων ναών.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους