ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ Χ'' ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΙΑΡΑ ΣΤΟΝ ΜΙΣΑΗΛ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΑΙΡΕΤΗ ΤΟ 1841. Ο Χατζής-Ανδρέας Κριαράς από την Ανώπολη Σφακίων (1765-1872) υπήρξε μια από τις σημαντικότερες...

Πλήρες Κείμενο:

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ Χ'' ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΙΑΡΑ ΣΤΟΝ ΜΙΣΑΗΛ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΑΙΡΕΤΗ ΤΟ 1841. Ο Χατζής-Ανδρέας Κριαράς από την Ανώπολη Σφακίων (1765-1872) υπήρξε μια από τις σημαντικότερες μορφές της Κρητικής Επανάστασης του 21. Από το 1830 ο Κριαράς εγκαταστάθηκε στο νησί της Σύρου όπου διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης,. Λίγο πριν ξεσπάσει η επανάσταση του Χαιρέτη στην Κρήτη το 1841 ο τότε καθηγητής θεολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Μισαήλ Αποστολίδης έγραψε επιστολή στον Κριαρά ζητώντας του να συμμετάσχει της νέας Επανάστασης. Ο Κριαράς απάντησε στον Καθηγητή Μισαήλ Αποστολίδη που αργότερα θα ανάβει στο εκκλησιαστικό αξίωμα του Μητροπολίτη Αθηνών με την ακόλουθη επιστολή : Πανιερώτατε Δέσποτα! ( Την επιστολή τροποποίησα στην δημοτική). Η επιστολή σου της 15ης Φεβρουαρίου, με βρήκε ασθενή και γι' αυτό δεν σου απάντησα έγκαιρα, Γι' αυτό σπεύδω σήμερα να σου στείλω την επιστολή μου μέσω του γαμπρού μου Χαράλαμπου Βορδουμπάκη, ο οποίος έγραψε και στους Ρούσο Βουρδουμπά και στον Πωλογεωργάκη για να ανοίξουν τα μάτια των και να δούνε την σημερινή κατάσταση.

Μου γράφεις, Πανιερώτατε ότι δεν είναι σωστό να αγνοώ την κίνηση, (δηλαδή την νέα ερχόμενη επανάσταση), αλλά ότι πρέπει να κινηθώ προσωπικά, αλλά και να παρακινήσω προς τούτο και άλλους συμπατριώτες μας εδώ και στην πατρίδα μας, γιατί οι άλλοι (μη Σφακιανοί) δεν θέλουν κινηθούν αν απουσιάζουν οι Σφακιανοί.

Να μου επιτρέψεις Πανιερώτατε να σου πω όλη την καθαρή αλήθεια που αυτή είναι ότι οι Σφακιανοί πάντα έπραξαν, όπου βρέθηκαν κατά την μεγάλη επανάσταση (του 21) το καθήκον τους.

Και τι ωφελήθηκαν: Ύβρεις και θυσίες και τίποτε άλλο. Οι Σφακιανοί ήταν αυτοί που ηγήθηκαν στην Επανάσταση πρώτοι, γιατί κανείς δεν ξεκινούσε χωρίς τους Σφακιανούς. Οι Σφακιανοί είδαν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται και να χάνονται τα καλύτερα παιδιά τους που έγιναν βορά του κατακτητή Τούρκου.

Όπως δε όλοι γνωρίζουν, όπου και άν βρέθηκαν οι Σφακιανοί καμιάς βοήθειας δεν έτυχαν από τους άλλους Κρήτες πλήν ολίγων εξαιρέσεων.

Πως λοιπόν θέλετε σήμερα να ξεσηκωθούν πάλι πρώτοι οι Σφακιανοί; Εγώ θα έλεγα αρχικά να συνεννοηθούν πρώτα-πρώτα με όλους τους πρώτους των άλλων επαρχιών και αφού δεχτούν να ξεσηκωθούν όλοι, να υπογράψουν ένα σύμφωνο και τότε μάλιστα, οι Σφακιανοί θα σηκωθούν αμέσως και πρώτοι.

Αλλά να παροτρύνω εγώ τους συν επαρχιώτες μου σε νέα αιματοχυσία, και στη συνέχεια να εγκαταλειφθούν από όλους μόνοι τους σε ένα απελπισμένο αγώνα ουδέποτε θα το πράξω. > [Oι Ξένοι Πανιερώτατε δεν θέλησαν ποτέ τους παρ' όλες τις θυσίες του Κρητικού λαού την απελευθέρωση της Κρήτης, αλλά όλοι μαζί Άγγλοι-Γάλλοι-Ρώσοι παρεμπόδιζαν κάθε αγώνα και προσπάθεια.

Η ασυνειδησία των πολιτικών της Ευρώπης καταδίκασαν την άμοιρη Πατρίδα μας στην Λαιμητόμο παρά της θυσίες των Σφακιανών και των άλλων Κρητικών.

Τα συμφέροντα των ξένων είναι αυτά που εμποδίζουν την απελευθέρωση του νησιού μετά από ένα δεκαετή αιματηρό και πείσμονα αγώνα του Κρητικού λαού.

Αυτό θα κάνουμε και σήμερα μετά από 10 χρόνια.

Νέο αίμα θα χυθεί και πάλι χωρίς αποτέλεσμα διότι η Ευρωπαϊκή διπλωματία θα εναντιωθεί ξανά.

Αυτά σου γράφω Πανιερώτατε για να δικαιολογήσω την > όπως μου γράφεις στάση μου στο επερχόμενο νέο αγώνα, τον οποίο θεωρώ άπελπι, και καταστροφικό για την σημερινή καταστραμένη Κρήτη, αλλά και για να σας επιστήσω την προσοχή των ηγετών της κινήσεως, μπροστά στον κίνδυνο να εξαγριωθεί ο Σουλτάνος εναντίον των χριστιανών χωρίς κανένα θετικό αποτέλεσμα.

Όσο για μένα Πανιερώτατε σου λέω ότι, δεν αναπαύομαι στις παλαιές μου δάφνες, των δεκαετιών πολέμων και θυσιών υπέρ του Γένους, αναλώσας περιουσία και συγγενείς, και φίλους στον υπέρτατο αγώνα.

Πολλές πικρίες με πότισαν αυτοί που ολιγώρησαν στους αγώνες στην Κρήτη, και σήμερα αναπαύονται στο Ανάπλι εκτοξεύοντας μύδρους εναντίον των Σφακιανών, που αν δεν υπήρχαν και δεν δρούσαν δεν θα γινότανε καμιά επανάσταση, ίσως δε ακόμα δεν θα υπήρχε κανένα ελεύθερο Βασίλειο θα γινότανε (Ελλάδα). . γιατί εμείς στην Κρήτη απασχολήσαμε χιλιάδες Αιγυπτίους για πολλά χρόνια, που θα έπεφταν στον Μοριά και θα κατέπνιγαν την επανάσταση.

Δεν καταδέχομε να απαντήσω στις ύβρεις των Κρητών του Αναπλιού.

Τίποτε πλέον δεν επιθυμώ μήτε επαίνους, ούτε δόξα.

Μου είναι αρκετό ότι έπραξα το καθήκον μου και είμαι ευτυχής για τούτο.

Γιατί δεν υπάρχει πιο μεγάλη ευτυχία για τον πολίτη από το να κάνει το καθήκον του απέναντι στο Γένος του,. Χαιρετίζω την Πανιερότητά σου κ. Μιχαήλ, με την ευχή να ακούσουν την γνώμη του γέροντος Κριαρά οι φυγομαχήσαντες του Αναπλιού, για να μην θρηνήσει και άλλο αίμα η Κρήτη, με εκατόμβας θυμάτων, γιατί ακόμα δεν επήλθε το πλήρωμα του χρόνου για την απελευθέρωση της Κρήτης.

Την γνώμη αυτή ασπάζεται και ο εδώ κ. Χίλλ και ο Βαφειαδάκης, ο οποίος μάλιστα έγραψε προλαμβόντως εις τον κ. Χάλην και λοιπούς. Της Πανιερότητός σου αφοσιωμένος και πρόυθμος φίλος, κατασπαζόμενος την δεξιά σου. ΧΑΤΖΗ-ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΡΙΑΡΑΣ Η επιστολή αυτή γράφτηκε από τον Κριαρά σε ηλικία 76 ετών.

Την παραπάνω επιστολή δημοσίευσε στο Περιοδικό ''ΚΡΗΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ,'' ΤΟΜΟΣ Ε ΤΕΥΧΟΣ 1 ΤΟΥ 1951, Ο ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΤΖΑΡΤΖΑΝΟΣ

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους