ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ - ''ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ''...Ηράκλειο, 18 Μαρτίου 1939 - Αθήνα, 10 Ιουνίου 2023 ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες...Με...

Πλήρες Κείμενο:

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ - ''ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ''...Ηράκλειο, 18 Μαρτίου 1939 - Αθήνα, 10 Ιουνίου 2023 ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες...Με ρίζες από τα Σφακιά και την Ιεράπετρα, μεγάλωσε μέσα σε ένα πλούσιο ηχητικό περιβάλλον: την κρητική μουσική, τα συμφωνικά ακούσματα του ραδιοφώνου και τις επιρροές της ανατολικής Μεσογείου.

Από πολύ νωρίς ξεκίνησε σπουδές βιολιού και κλαρίνου και το 1956 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου φοίτησε στο Ωδείο Αθηνών και στην τότε Πάντειο.

Ήδη από τα εφηβικά του χρόνια συνέθετε μουσική, θέτοντας τις βάσεις για έργα που θα ωρίμαζαν αργότερα.

Η επιβολή της δικτατορίας τον οδήγησε για σπουδές στο Λονδίνο, όπου διηύρυνε τη δημιουργική του σκέψη ερχόμενος σε επαφή με τις πρωτοποριακές τάσεις της ευρωπαϊκής μουσικής.

Το 1969 επέστρεψε στην Ελλάδα με σκοπό την αντίσταση κατά της δικτατορίας μέσω του έργου του.

Με την άφιξή του διατύπωσε με σαφήνεια το καλλιτεχνικό του όραμα, γνωστό ως «Επιστροφή στις ρίζες». Δεν επρόκειτο για επιστροφή με νοσταλγικούς όρους, αλλά για μια δημιουργική επανερμηνεία της παράδοσης.

Συνδύασε συμφωνικά όργανα με λαϊκά και παραδοσιακά –λύρα, σαντούρι, κλαρίνο, νταούλι–, ανέδειξε ρυθμούς και ηχοχρώματα από όλη την Ελλάδα και δημιούργησε ένα νέο, συνεκτικό μουσικό σύμπαν.

Σε όλη τη διάρκεια της δικτατορίας το μουσικό έργο του συνδέθηκε με το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα.

Η μπουάτ «Στούντιο Λήδρα» έγινε χώρος που εξέπεμπε μηνύματα ελευθερίας, μια νησίδα μουσικής και πνευματικής αντίστασης. Η Ελληνοευρωπαϊκή Κίνηση Νέων –της οποίας ο Γιάννης Μαρκόπουλος ήταν μέλος– και οι εθνοτοπικοί σπουδαστικοί σύλλογοι παραγματοποιούσαν εκεί παραστάσεις.

Οι συναυλίες του, που διοργάνωνε με χίλιες δυο δυσκολίες και πάντα κάτω από την ασφυκτική παρακολούθηση των αρχών ασφαλείας, κατέληγαν σε δημόσιες αντιδικτατορικές εκδηλώσεις.

Κορυφαία αυτών η συναυλία της 15ης Μαΐου 1972 στο γήπεδο του Σπόρτινγκ, που διοργανώθηκε από τη Φοιτητική Ένωση Κρητών και εξελίχθηκε στην μεγαλύτερη μέχρι τη στιγμή εκείνη αντιχουντική εκδήλωση στην Αθήνα – γεγονός ορόσημο στην πορεία ανάπτυξης του φοιτητικού κινήματος.

Τις μέρες της εξέγερσης του Πολυτεχνείου ο Γιάννης Μαρκόπουλος ήταν εκεί, έπαιξε πιάνο και τραγούδησε ανάμεσα σε άλλα το Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί σε στίχους του Γιώργου Σκούρτη και το Παπαντόπ, Ντοπ, Ντοπ σε στίχους του Μήτσου Κασόλα που σατίριζαν τον δικτάτορα.

Επίσης, σε όλη τη διάρκεια της δικτατορίας αντιπάλεψε ανοιχτά τη λογοκρισία με δημόσιες επιστολές-διαμαρτυρίες αλλά και με συνεντεύξεις του στον τύπο της εποχής.

Τα έργα αυτής της περιόδου αποτελούν σταθμούς στην ελληνική δισκογραφία: Ήλιος ο Πρώτος (1969), Χρονικό (1970), Ριζίτικα (1971), Διάλειμμα (1971), Ιθαγένεια (1972), Ο Στράτης Θαλασσινός ανάμεσα στους Αγάπανθους… και άλλα τραγούδια (1973), Μετανάστες (1974), Θεσσαλικός Κύκλος (1974). Πρόκειται για έργα που δεν ξεχώρισαν μόνο για την αισθητική τους αξία, αλλά και για τον έντονο κοινωνικό και πολιτικό τους παλμό, σε μια εποχή βαθιών ιστορικών μεταβολών.

Tραγούδια όπως «Τα λόγια και τα χρόνια», «Παραπονεμένα λόγια», «Μιλώ για τα παιδιά μου», «Καφενείον η Ελλάς» ξεπέρασαν τα όρια της δισκογραφίας και έγιναν μέρος της συλλογικής μας μνήμης.

Στη διάρκεια της συνολικής πορείας του, ο Μαρκόπουλος συνέθεσε έργα για το θέατρο, τον κινηματογράφο, τη συμφωνική μουσική και την όπερα.

Μελοποίησε σημαντικούς ποιητές: Διονύσιο Σολωμό, Γιώργο Σεφέρη, Οδυσσέα Ελύτη, τον Κ.Χ. Μύρη, Μιχάλη Κατσαρό, Κώστα Βίρβο, Μάνο Ελευθερίου, Γιώργο Σκούρτη κ.ά. Ο Γιάννης Μαρκόπουλος δεν υπήρξε απλώς ένας σπουδαίος συνθέτης.

Υπήρξε ένας δημιουργός που αντιλήφθηκε τη μουσική ως πράξη ουσίας και συμμετοχής. Το έργο του παραμένει ζωντανό, γιατί συνομιλεί με τον χρόνο, την κοινωνία και τη μνήμη.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους