Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο Άλλος Μαρξ* Πολλοί ανθρωπολόγοι διανοητές και πολιτικοί κοινωνιολόγοι από τον 19ο αιώνα, μελέτησαν κοινωνικά ζητήματα της προεπαναστατικής ρωσικής αγροτικής «κοινοτικής ιδιοκτησίας». Η εκτεταμένη έρευνα αποκάλυψε πως δεν υπάρχουν αναπόδραστοι νόμοι της σύγχρονης οικονομικής εξέλιξης που «ναρκοθέτησαν» τις αρχαϊκές κοινωνικές σχέσεις, αλλά μια σκόπιμη και συγκεκριμένη καταπιεστική πολιτική δράση του κράτους.

Μελετώντας τον Κοβαλέφσκι, ο Μαρξ –που τα τελευταία δέκα χρόνια της ζωής του επανεξέτασε σημαντικό τμήμα του έργου του– συνειδητοποίησε ότι η προκαπιταλιστική κοινοτική ιδιοκτησία δεν ήταν ένα «πρωτόγονο» στάδιο που έπρεπε νομοτελειακά να πεθάνει, αλλά μια εξαιρετικά βιώσιμη δημοκρατική μορφή κοινωνικής οργάνωσης.

Καταδικάζοντας την αποικιακή βία στο σύγχρονο κόσμο, σημείωσε οργισμένος στα τετράδιά του ότι η διάλυση της κοινοτικής γης στην Ινδία και την Αλγερία δεν ήταν αντικειμενική οικονομική εξέλιξη, αλλά πράξη βανδαλισμού, «πολιτική πειρατεία». Εξάλλου, το «νομοθετικό έργο» της ευρωπαϊκής αρπακτικής αποικιοκρατίας –όπως το αγγλικό Common Law που αναγνώριζε, μέσω των ‘περιφράξεων’, μόνο ατομική ιδιοκτησία–, ήταν εκείνο που επηρέασε την παρακμή των ιθαγενών ασιατικών, αμερικανικών και αφρικανικών κοινοτήτων.

Η κοινοτική γη κηρύχθηκε παράνομη όχι επειδή απέτυχε οικονομικά, αλλά επειδή η ξένη κάννη του όπλου την επαναπροσδιόρισε ως «αδέσποτη». Αυτή η μελέτη οδήγησε τον Μαρξ στο διάσημο γράμμα του προς τη Βέρα Ζασούλιτς (1881), όπου παραδέχτηκε ότι η ρωσική αγροτική κοινότητα (obshchina) θα μπορούσε να μεταβεί απευθείας στον σοσιαλισμό, χωρίς να περάσει υποχρεωτικά από τα «καυδιανά δίκρανα» του καπιταλισμού.

Η ιστορία, δηλαδή, δεν έχει αναπόδραστους κανόνες και ασύνειδα πεπρωμένα· εξαρτάται από τις πολιτικές συνθήκες, που το κράτος καθιστά ισχυρές.

Κατά συνέπεια, ο συσσωρευμένος από την αστική τάξη πλούτος δεν αποτελεί την αναγκαία υλική προϋπόθεση του κομμουνισμού.

Ούτε, σε γενικές γραμμές, «ο ασιατικός, αρχαίος, φεουδαρχικός και σύγχρονος τρόπος παραγωγής, μπορούν να σκιαγραφηθούν ως προοδευτικές εποχές της οικονομικής διαμόρφωσης της κοινωνίας». Συνακόλουθα, ο προκαπιταλιστικός κόσμος δεν φαντάζει ως μια «στιγμή», ως ενιαίο όλον, που αντιτίθεται στη σύγχρονη κοινωνία.

Όπως φάνηκε και από τη μελέτη των σχεδιασμάτων του, του 1881, ο Μαρξ αποδίδει μεγάλη σημασία στο «ιστορικό περιβάλλον», «…αναγνωρίζοντας μια πολύ πιο ελεύθερη και τυχαία ανάδραση μεταξύ μιας καθορισμένης οικονομικής μορφής και των εξωτερικών παραγόντων (πολιτικο-στρατιωτικά γεγονότα, γεωγραφικές συνθήκες κ.λ.π.)». Η οργανωμένη εργατική τάξη είναι απούσα από τα «προσχέδια» της επιστολής του Μαρξ στη Βέρα Ζασούλιτς.

Επίσης, στη νέα, όχι λιγότερο σημαντική οπτική του, δε βρίσκουμε καμία αναφορά στην προλεταριακή επανάσταση στη Δύση.

Ο καπιταλισμός δεν γεννά αυθόρμητα το νεκροθάφτη του! Ο Μαρξ αναζήτησε νέες επαναστατικές οδούς, συνδέοντας θεωρητικά τον πρωτόγονο κόσμο, με το κομμουνιστικό μέλλον της ανθρωπότητας.

Η έφοδος στην πολιτική σκηνή των επαναστατών της Θέλησης του Λαού (Narodnaya volya), με τις τολμηρές τους δράσεις και το σοσιαλιστικό τους πρόγραμμα –Δημοκρατία στη διακυβέρνηση, αδελφοσύνη στις κοινωνικές σχέσεις, ισότητα δικαιωμάτων και προνομίων, μόρφωση για όλους χωρίς διακρίσεις–, αναζωπύρωσε ξανά τις ελπίδες του.- *Ετόρε Τσινέλα, «ο Άλλος Μαρξ», οι εκδόσεις των συναδέλφων Marc Chagall, Εγώ και το χωριό

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους