Χριστόφορος Βερναρδάκης : ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ Α-ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ Ο καλός φίλος Κώστας Παπαδημητρίου (Kostas Papadimitriou), Πρόεδρος και του Διοικητικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, σχολίασε πολύ σωστά τη χθεσινή μου...

Πλήρες Κείμενο:

Χριστόφορος Βερναρδάκης : ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ Α-ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ Ο καλός φίλος Κώστας Παπαδημητρίου (Kostas Papadimitriou), Πρόεδρος και του Διοικητικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, σχολίασε πολύ σωστά τη χθεσινή μου ανάρτηση για την υπόθεση του παραιτηθέντα Γενικού Γραμματέα Περιβάλλοντος λέγοντας ότι "το alter ego του επιτελικού κράτους, η ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ (ΕΑΔ) δεν έχει αναδείξει καμία καραμπινάτη περίπτωση κακοδιοίκησης-διαφθοράς! Ολες όσες έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας οφείλονται σε εργασία άλλων οργάνων-φορέων, όπως η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (ΟΠΕΚΕΠΕ) και η Διεύθυνση Aντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος της Αστυνομίας (διευθύντρια Εφορίας Χαλκίδας, τώρα πολεοδομίες κλπ )". Σημερινό ρεπορτάζ της Εφ.Συν. γράφει ότι τα "πλοκάμια του κυκλώματος φτάνουν έως το Υπουργείο Πολιτισμού (οποία έκπληξις!!!), την Επιθεώρηση Εργασίας, την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ακόμα και σε δικαστικούς λειτουργούς". Εκανα μια μικρή επαλήθευση και, πράγματι λοιπόν, για την περίοδο 2019-2026 δεν υπάρχει καμία σημαντική υπόθεση διαφθοράς ή κακοδιοίκησης με επίκεντρο τη Δημόσια Διοίκηση που να έχει αναδειχθεί από την ΕΑΔ.

Απαριθμώ: 1. ΟΠΕΚΕΠΕ.

Σκάνδαλο αναδειγμένο από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. 2. Σύμβαση 717 / ΕΡΓΟΣΕ / Τηλεδιοίκηση: Σκάνδαλο αναδειγμένο από την ΕυρωπαΪκή Εισαγγελία.

Ειδικά για την υπόθεση αυτή, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εντοπίζει περιστατικά που μπορεί να στοιχειοθετούν παράβαση καθήκοντος από τους επιθεωρητές - ελεγκτές της ΕΑΔ.

Δηλαδή, μπαίνει η ίδια η ΕΑΔ σε καθεστώς διερεύνησης. 3. Κύκλωμα Πολεοδομιών Αττικής.

Σκάνδαλο αναδειγμένο από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσων της Αστυνομίας (κατηγορία για εγκληματική οργάνωση). 4. ΔΟΥ Χαλκίδας / κύκλωμα Εφοριακών.

Υπόθεση αναδειγμένη από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της Αστυνομίας. 5. Predator / Υποκλοπές.

Υπόθεση που αποκαλύφθηκε από δημοσιογραφικές έρευνες και τις Ανεξάρτητες συνταγματικές Αρχές της Προστασίας των Επικοινωνιών και των Προσωπικών Δεδομένων. 6. Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων Υπουργείου Πολιτισμού. Η ΕΑΔ στο ζήτημα αυτό λειτουργεί ως μηχανισμός συγκάλυψης της υπόθεσης που αφορούσε σε κακουργηματικές διώξεις στελεχών του Υπουργείου για πλαστογραφία, απιστία, νομιμοποίηση εσόδων και σύσταση εγκληματικής οργάνωσης. 7. Απευθείας Αναθέσεις.

Ενώ τυπικώς ασχολείται με το ζήτημα για μικρο-υποθέσεις, δεν έκανε ποτέ συνολικό, συστημικό έλεγχο του φαινομένου των απευθείας αναθέσεων της περιόδου 2019–2026, ιδίως με βάση την έκρηξη των αναθέσεων σε πανδημία, Ταμείο Ανάκαμψης, Υπουργεία, ΟΤΑ, ΔΕΚΟ, εποπτευόμενους φορείς.

Δηλαδή ελέγχει επιμέρους παρανομίες, αλλά δεν φαίνεται να έχει αναδείξει το πολιτικό-διοικητικό υπόδειγμα: την απευθείας ανάθεση ως κανονικοποιημένη τεχνική διακυβέρνησης. 8. Λίστα Πέτσα / VouliWatch. Το Vouliwatch ζήτησε τα ποσά και τα κριτήρια κατανομής της καμπάνιας "Μένουμε Σπίτι". Μετά τη σιωπηρή απόρριψη από τη διοίκηση, προσέφυγε στην ΕΑΔ.

Η προθεσμία πέρασε χωρίς απάντηση, και γι’ αυτό το VouliWatch κατέθεσε αίτηση ακύρωσης στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών. Το Διοικητικό Εφετείο, με την απόφαση 56/2022, έκανε δεκτή την αίτηση ακύρωσης του VouliWatch, υποχρεώνοντας ουσιαστικά τη διοίκηση να απαντήσει.

Παρ’ όλα αυτά, τζίφος!!!! Υπόδειγμα θεσμικής αντιστροφής. Η ΕΑΔ, αντί να λειτουργήσει ως εγγυητής διαφάνειας απέναντι στη διοίκηση, βρέθηκε στην πράξη στην πλευρά της διοικητικής άρνησης.

Δεν αποκάλυψε τα κριτήρια.

Δεν επέβαλε διαφάνεια.

Δεν παρήγαγε δημόσιο πόρισμα για την κατανομή κρατικού χρήματος στα ΜΜΕ.

Και μάλιστα, σε μεταγενέστερη φάση, έγινε δεκτός ισχυρισμός περί εμπορικού απορρήτου, με το VouliWatch να προσφεύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. 9. Predator / άδειες εξαγωγής από ΥΠΕΞ Εδώ το πράγμα είναι θεσμικά εκρηκτικό.

Το επίσημο κυβερνητικό αφήγημα ήταν περίπου ότι το Predator δεν ανήκε στο ελληνικό Δημόσιο, δεν υπάρχει κρατική εμπλοκή.

Ταυτόχρονα όμως αποκαλύφθηκε ότι η ελληνική κυβέρνηση, δηλαδή η αρμόδια Γενική Γραμματεία ΥΠΕΞ εξέδωσε άδειες εξαγωγής για την Intellexa στις 15 Νοεμβρίου 2021, με τελικό χρήστη υπηρεσία της Μαδαγασκάρης. Οι New York Times είχαν γράψει ότι η ελληνική κυβέρνηση παραδέχθηκε πως έδωσε άδειες στην Intellexa για πώληση Predator τουλάχιστον σε μία χώρα με ιστορικό καταστολής, τη Μαδαγασκάρη. Υπήρξε ΕΔΕ στο ΥΠΕΞ για τις άδειες εξαγωγής, και το 2023 η υπόθεση φέρεται να βρισκόταν στο στάδιο άσκησης πειθαρχικών διώξεων.

Αλλά η ΕΑΔ παντελώς απούσα.

Ήταν εσωτερική διοικητική διερεύνηση του ΥΠΕΞ. 10. Η ΕΑΔ εμφανίζεται κυρίως στο άλλο σκέλος: έλεγξε συμβάσεις Krikel /Intellexa με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και την ΕΥΠ για να διαπιστώσει αν υπήρχε σχέση με το Predator.

Η κατάθεση της Διοικήτριας της ΕΑΔ στη δίκη των υποκλοπών είναι μνημείο σκόπιμης συγκάλυψης, αφού η έρευνα περιορίστηκε ουσιαστικά στο αν στις συμβάσεις και στα παραστατικά εμφανιζόταν ρητά η λέξη "Predator". Γι’ αυτό και η πρόεδρος του δικαστηρίου παρατήρησε σκωπτικά ότι "δηλαδή μας λέτε ότι ψάχνατε σύμβαση που να γράφει επάνω 'παράνομο λογισμικό Predator'». 11. Σύγκρουση συμφερόντων και "περιστρεφόμενες πόρτες" Εδώ έχουμε ίσως την πιο χαρακτηριστική απόσταση μεταξύ λόγου και πράξης. Η ΕΑΔ κάνει ημερίδες, συνέδρια, εκδίδει οδηγούς, χαρτογραφήσεις και εκθέσεις για τη σύγκρουση συμφερόντων.

Έχει μάλιστα παραδοτέα για mapping / gap analysis του ελληνικού πλαισίου και προτάσεις βελτίωσης.

Όμως στα πραγματικά περιστατικά, δηλαδή μεταπήδηση υψηλόβαθμων στελεχών από δημόσιες θέσεις σε εταιρείες που είχαν σχέση με τους τομείς που επόπτευαν, η δημόσια ελεγκτική παρέμβαση της ΕΑΔ είναι ανύπαρκτη. Το GovWatch / Solomon έχουν αναδείξει περιπτώσεις "περιστρεφόμενων θυρών", σημειώνοντας τα κενά του ελληνικού πλαισίου και τις συστάσεις GRECO/ΟΟΣΑ, με παραδείγματα υψηλόβαθμων στελεχών που μετακινούνται σε ιδιωτικές εταιρείες σχετικές με το αντικείμενο που χειρίζονταν στο Δημόσιο. 12. Διαρροή προσωπικών δεδομένων από το ΥΠΕΣ / υπόθεση Ασημακοπούλου.

Αυτή είναι ίσως η καθαρότερη περίπτωση όπου η ΕΑΔ δεν είναι ο φορέας αποκάλυψης ούτε ο φορέας ουσιαστικού ελέγχου.

Η υπόθεση ήρθε στην επιφάνεια από καταγγελίες αποδήμων, καθώς και δημοσιογραφική πολιτική πίεση και κατέληξε στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η ΑΠΔΠΧ, με την απόφαση 16/2024, επέβαλε πρόστιμο 400.000 ευρώ στο Υπουργείο Εσωτερικών και 40.000 ευρώ στην Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου για την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων εκλογέων εξωτερικού.

Το κρίσιμο εδώ είναι ότι η υπόθεση αφορά τον ίδιο τον πυρήνα της διοίκησης: εκλογικοί κατάλογοι, ΥΠΕΣ, προσωπικά δεδομένα, κομματική / προεκλογική αξιοποίηση.

Δεν μιλάμε για μια μικρή υπηρεσιακή παράβαση.

Μιλάμε για διαρροή κρατικά τηρούμενων δεδομένων σε πολιτικό πρόσωπο.

Και όμως ο θεσμικός μηχανισμός που παρήγαγε το ουσιαστικό αποτέλεσμα ήταν η ΑΠΔΠΧ, όχι η ΕΑΔ. 13. Cisco / τηλεκπαίδευση.

Η υπόθεση Cisco είναι επίσης κεντρική.

Το ζήτημα ήταν αν το Υπουργείο Παιδείας, μέσω μιας έκτακτης σύμβασης δωρεάς, επέτρεψε μαζική επεξεργασία δεδομένων μαθητών, εκπαιδευτικών και οικογενειών χωρίς επαρκή θεσμικό έλεγχο. Η ΑΠΔΠΧ στην απόφαση 50/2021 διαπίστωσε σοβαρές ελλείψεις και παραβάσεις στη συμμόρφωση του Υπουργείου Παιδείας με τη νομοθεσία για τα προσωπικά δεδομένα. Το VouliWatch ήδη από το 2021 χαρακτήριζε την υπόθεση ως ζήτημα αδιαφάνειας και προσωπικών δεδομένων, τονίζοντας ότι η γνωμοδότηση της ΑΠΔΠΧ κατέγραφε «σωρεία παραβάσεων» από το Υπουργείο Παιδείας.

Εδώ πάλι η ΕΑΔ απούσα επιδεικτικά. 14. Υπόθεση Palantir. Η Palantir είναι ακόμη πιο πολιτικά αποκαλυπτική.

Η υπόθεση ήρθε στη δημοσιότητα αρχικά από δημοσιογραφική έρευνα και δημόσια πίεση. Το InsideStory έγραψε ότι το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έδωσε τελικά στη δημοσιότητα τη σύμβαση με την Palantir στις 19 Ιανουαρίου 2021, μετά τον σάλο που προκλήθηκε από την αποκάλυψη της συνεργασίας.

Το ζήτημα εδώ είναι ευρύτερο από μια απλή προμήθεια. Η Palantir είναι εταιρεία ανάλυσης μεγάλων δεδομένων.

Σε συνθήκες πανδημίας, η χρήση τέτοιων εργαλείων από το κράτος γεννά ερωτήματα για τo ποια δεδομένα χρησιμοποιούνται, ποιος έχει πρόσβαση, ποιο είναι το νομικό καθεστώς της συνεργασίας, αν υπήρξε εκτίμηση αντικτύπου, αν υπάρχουν δευτερογενείς χρήσεις, αν υπήρξε διαφάνεια πριν από τη σύναψη ή μόνο μετά την αποκάλυψη.

Και εδώ, πάλι, η ΕΑΔ απούσα.

Οι υποθέσεις δεν έχουν τελειωμό. Η ΕΑΔ και όλος ο διοικητικός θεσμικός εξοπλισμός που έχει συγκροτηθεί είναι μέρος της "διαφθοράς ως τεχνικής της διακυβέρνησης". Γι' αυτό μια αλλαγή σελίδας στη χώρα θα χρειαστεί οπωσδήποτε επανίδρυση εκ του μηδενός των ελεγκτικών μηχανισμών της Δημόσιας Διοίκησης.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους