«Πώς γίνεται εκατομμύρια λογικοί άνθρωποι να εκλέγουν ή να ανέχονται κυβερνήσεις που φαίνεται να λειτουργούν εναντίον των συμφερόντων τους;» Το ερώτημα ακούγεται σύγχρονο, αλλά είναι τόσο παλιό όσο...
«Πώς γίνεται εκατομμύρια λογικοί άνθρωποι να εκλέγουν ή να ανέχονται κυβερνήσεις που φαίνεται να λειτουργούν εναντίον των συμφερόντων τους;» Το ερώτημα ακούγεται σύγχρονο, αλλά είναι τόσο παλιό όσο και οι οργανωμένες κοινωνίες.
Από τις αρχαίες αυτοκρατορίες μέχρι τα σημερινά κράτη, οι πολίτες σχεδόν πάντα παραπονιούνται για τους άρχοντές τους.
Κι όμως, οι άρχοντες αυτοί δεν έπεσαν από τον ουρανό.
Αναδείχθηκαν μέσα από τις ίδιες τις κοινωνίες.
Ίσως λοιπόν το ερώτημα να μην είναι γιατί υπάρχουν κακές κυβερνήσεις.
Ίσως το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί οι άνθρωποι, σχεδόν παντού και σχεδόν πάντα, καταλήγουν να τις παράγουν.
Ο φόβος είναι ισχυρότερος από τη λογική Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο λογικό ον. Είναι κυρίως συναισθηματικό.
Όταν φοβάται για το μέλλον του, για την εργασία του, για την ασφάλειά του ή για τα παιδιά του, αναζητά γρήγορες λύσεις.
Εκεί εμφανίζονται όσοι υπόσχονται ότι έχουν όλες τις απαντήσεις.
Η ιστορία δείχνει ότι οι κοινωνίες σε περιόδους κρίσης είναι περισσότερο πρόθυμες να θυσιάσουν ελευθερίες και δικαιώματα με αντάλλαγμα την υπόσχεση της ασφάλειας.
Ο φόβος συχνά ψηφίζει πριν προλάβει να σκεφτεί η λογική.
Οι άνθρωποι αγαπούν τις απλές εξηγήσεις Ο κόσμος είναι πολύπλοκος.
Η οικονομία, η γεωπολιτική, οι αγορές, οι πόλεμοι, η τεχνολογία και οι κοινωνικές αλλαγές αποτελούν ένα τεράστιο πλέγμα αλληλεπιδράσεων.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν τον χρόνο ούτε τη διάθεση να το αναλύσουν σε βάθος.
Έτσι προτιμούν μια απλή ιστορία: «Για όλα φταίει εκείνος.» «Αν φύγει αυτός, όλα θα λυθούν.» «Υπάρχει ένας εχθρός που μας καταστρέφει.» Η πραγματικότητα όμως σπάνια είναι τόσο απλή.
Η εξουσία προσελκύει συγκεκριμένους ανθρώπους Οι περισσότεροι φυσιολογικοί άνθρωποι θέλουν να ζήσουν τη ζωή τους, να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, να εργαστούν και να αγαπήσουν.
Η πολιτική εξουσία, αντίθετα, συχνά προσελκύει ανθρώπους με ιδιαίτερα ισχυρή φιλοδοξία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι πολιτικοί είναι κακοί.
Σημαίνει όμως ότι η επιθυμία για εξουσία δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στον πληθυσμό.
Όσοι θέλουν περισσότερο να κυβερνήσουν είναι συνήθως αυτοί που θα αγωνιστούν περισσότερο για να φτάσουν στην κορυφή.
Και στο τέλος, θα κάνουν οτι χρειαστεί.
Οι κοινωνίες λειτουργούν με αφηγήματα Οι θρησκείες, οι ιδεολογίες, τα έθνη, τα κόμματα και οι πολιτικές θεωρίες έχουν κάτι κοινό: Προσφέρουν μια ιστορία για το ποιοι είμαστε και πού πηγαίνουμε.
Οι άνθρωποι χρειάζονται αυτές τις ιστορίες για να αισθάνονται ότι ανήκουν κάπου.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η πίστη στην ιστορία γίνεται σημαντικότερη από την πραγματικότητα.
Τότε η κριτική σκέψη υποχωρεί και η ομάδα γίνεται σημαντικότερη από την αλήθεια.
Ο όχλος δεν αποτελείται από άλλους ανθρώπους Μιλάμε για τον «όχλο» σαν να πρόκειται για κάποιο διαφορετικό είδος ανθρώπου.
Δεν είναι.
Ο όχλος αποτελείται από καθημερινούς ανθρώπους.
Από γείτονες, συναδέλφους, φίλους και συγγενείς.Απο εμάς.
Όταν όμως βρεθούν μέσα σε μεγάλες ομάδες, οι άνθρωποι συχνά παρασύρονται από το συναίσθημα της συλλογικότητας.
Νιώθουν λιγότερο προσωπικά υπεύθυνοι για τις πράξεις και τις απόψεις τους.
Εγω έπιασα τον εαυτό μου να το παθαίνει στο γήπεδο.
Γι αυτό σταμάτησα να πηγαίνω.
Αυτό συνέβαινε στις αρχαίες αγορές, συμβαίνει στα στάδια και συμβαίνει σήμερα στα κοινωνικά δίκτυα.
Η ανθρώπινη φύση δεν έχει αλλάξει ιδιαίτερα.
Απλώς το διαδίκτυο έδωσε στον όχλο παγκόσμια εμβέλεια.
Η μόρφωση δεν αρκεί Συχνά λέμε ότι η λύση είναι η εκπαίδευση.
Είναι απαραίτητη, αλλά όχι αρκετή.
Η ιστορία είναι γεμάτη από μορφωμένους ανθρώπους που υποστήριξαν πολέμους, διώξεις και ολοκληρωτικά καθεστώτα.
Η γνώση δεν εγγυάται σοφία.
Αυτό που ίσως λείπει περισσότερο είναι η καλλιέργεια της αμφιβολίας.
Η ικανότητα να λες: «Μπορεί να κάνω λάθος.» «Ίσως η άλλη πλευρά να έχει ένα μέρος της αλήθειας.» «Ας εξετάσω τα δεδομένα πριν αποφασίσω.» Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι κυβερνήσεις Είναι εύκολο να κατηγορούμε τους πολιτικούς.
Δυσκολότερο είναι να κοιτάξουμε τον καθρέφτη.
Οι κυβερνήσεις είναι αντανάκλαση των κοινωνιών που τις παράγουν.
Αν μια κοινωνία επιβραβεύει τον λαϊκισμό, θα αποκτήσει λαϊκιστές ηγέτες.
Αν επιβραβεύει τη διαφθορά, θα αποκτήσει διεφθαρμένους αξιωματούχους.
Αν επιβραβεύει την υπευθυνότητα, έχει περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσει υπεύθυνους ηγέτες.
Λέμε τώρα... Καμία κοινωνία δεν είναι αθώα για την ποιότητα της διακυβέρνησής της.
Οι κυβερνήσεις δεν είναι εξωγήινοι που κατέλαβαν τη Γη. Είναι προϊόντα των ίδιων των κοινωνιών.
Και όσο οι άνθρωποι θα παραμένουν άνθρωποι, με φόβους, ελπίδες, αδυναμίες και όνειρα, η μάχη ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, στην ελευθερία και την εξουσία, στην κριτική σκέψη και την τυφλή πίστη, θα συνεχίζεται, με νικητές πάντα την ίδια κατηγορία ανθρώπων.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους