Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η σημερινή δημόσια παρέμβαση του επιχειρηματία και ιδιοκτήτη της εφημερίδας «Ο Φιλελεύθερος», Κώστα Κλεάνθους, για τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης και τους κινδύνους της παραπληροφόρησης περιλαμβάνει διαπιστώσεις με τις οποίες δύσκολα μπορεί κάποιος να διαφωνήσει.

Πράγματι, η ελευθερία του λόγου δεν μπορεί να λειτουργεί «ως κάλυψη για συκοφαντία, διασπορά ψευδών ισχυρισμών και δημόσια στοχοποίηση χωρίς αποδείξεις». Είναι επισης αλήθεια ότι η παραπληροφόρηση υπονομεύει τους θεσμούς και διαβρώνει την κοινωνική εμπιστοσύνη.

Αυτή, όμως, είναι μόνο η μία πλευρά του νομίσματος.

Η άλλη πλευρά, στην οποία δεν γίνεται αναφορά στην παρέμβαση του κ. Κλεάνθους - ο οποίος δεν εξηγεί ούτε τον λόγο ούτε την αφορμή της δημόσιας τοποθέτησής του - είναι ότι η υπονόμευση των θεσμών και η διάβρωση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας προς αυτούς δεν προέρχονται μόνο από την παραπληροφόρηση και τις ψευδείς ειδήσεις.

Προέρχονται, σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό, από πράξεις, παραλείψεις, λανθασμένους χειρισμούς και συμπεριφορές των ίδιων των θεσμών και των εκπροσώπων τους, όταν αυτοί αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν στον ρόλο τους και να λειτουργήσουν με διαφάνεια, αμεροληψία και λογοδοσία.

Η ελευθερία της έκφρασης, σωστά, δεν μπορεί να γίνεται άλλοθι για συκοφαντία και παραπληροφόρηση.

Όμως ούτε η ανάγκη καταπολέμησης της παραπληροφόρησης και των ψευδών ειδήσεων μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για τον περιορισμό της ελευθερίας του λόγου, της δημόσιας κριτικής και του ελέγχου της εξουσίας ή για την αποφυγή της λογοδοσίας και της διερεύνησης καταγγελιών.

Σε μια δημοκρατία, η κριτική δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αυτόματα ως λαϊκισμός, τοξικότητα ή απόπειρα αποσταθεροποίησης.

Μια τέτοια προσέγγιση κινδυνεύει να δημιουργήσει ένα αποτρεπτικό κλίμα, όπου δημοσιογράφοι και πολίτες διστάζουν να αναδείξουν ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος υπό τον φόβο ότι θα χαρακτηριστούν «τοξικοί», «λαϊκιστές» ή «εχθροί των θεσμών». Συμφωνώ ότι η συκοφαντία δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως αλήθεια και η υποψία ως απόδειξη.

Όμως ούτε η αλήθεια μπορεί να παρουσιάζεται ως συκοφαντία ούτε οι εύλογες υποψίες και τα ερωτήματα να απορρίπτονται ως ψευδή πριν ακόμη διερευνηθούν.

Δεν αρκεί να ζητούμε από τους πολίτες να απορρίπτουν ό,τι θεωρείται ενοχλητικό για τα δημοσια προσωπα και τους θεσμούς ως ψευδές.

Τα δημόσια προσωπα και θεσμοί οφείλουν να δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε οι ψευδείς ειδήσεις να μην βρίσκουν πρόσφορο έδαφος.

Είναι, επίσης, καλά γνωστό ότι πολλές σοβαρές υποθέσεις διαφθοράς, κατάχρησης εξουσίας και κακοδιοίκησης ξεκίνησαν από υποψίες και ερωτήματα που κάποιοι τόλμησαν να διατυπώσουν δημόσια.

Συνεπώς, το ζητούμενο δεν είναι να φιμώνονται οι υποψίες αλλά να διερευνώνται με σοβαρότητα και διαφάνεια.

Ο κ. Κλεάνθους υποστηρίζει ότι όσοι βλέπουν φαινόμενα παραπληροφόρησης και συκοφαντίας οφείλουν να μιλούν δημόσια και ότι η σιωπή συνιστά στάση.

Συμφωνώ απολύτως.

Η ίδια όμως αρχή ισχύει και όταν γινόμαστε μάρτυρες φαινομένων διαφθοράς, κακοδιοίκησης, αδιαφάνειας, θεσμικής αυθαιρεσίας ή κατάχρησης εξουσίας.

Η αξιοπιστία και το κύρος των θεσμών δεν κινδυνεύουν τόσο από τα ψέματα που λέγονται γι’ αυτούς, αλλά από τα όσα πράττουν ή παραλείπουν να πράξουν οι ίδιοι.

Και αυτό είναι κάτι που βιώνουμε έντονα τα τελευταία χρόνια, χωρίς να διαφαίνεται στον ορίζοντα ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο...

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους