Η ιστορία της λογοτεχνίας είναι γεμάτη με βιβλία που, αν και γράφτηκαν στο παρελθόν, μιλάνε ξεκάθαρα και για το σήμερα. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το διάσημο διήγημα «The Yellow Wallpaper» της...
Η ιστορία της λογοτεχνίας είναι γεμάτη με βιβλία που, αν και γράφτηκαν στο παρελθόν, μιλάνε ξεκάθαρα και για το σήμερα.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το διάσημο διήγημα «The Yellow Wallpaper» της Σάρλοτ Πέρκινς Γκίλμαν, που κυκλοφόρησε το 1892 και πρόκειται για μια συγκλονιστική ιστορία που δείχνει πώς η υπερβολική φροντίδα μπορεί να γίνει η πιο σκληρή φυλακή, ειδικά όταν μεταμφιέζεται σε γιατρικό.
Το βιβλίο αποτελεί μια βαθιά προσωπική κατάθεση, καθώς η ηρωίδα του υποφέρει από αυτό που σήμερα αναγνωρίζουμε ως επιλόχειο κατάθλιψη.
Σε μια εποχή που η ψυχική υγεία των γυναικών μετά τον τοκετό ήταν παρεξηγημένη ή εντελώς αγνοημένη, η Gilman αποτυπώνει με ανατριχιαστική ακρίβεια την απόγνωση, την απομόνωση και την αποσύνδεση από την πραγματικότητα που βιώνει μια μητέρα που δεν βρίσκει υποστήριξη.
Για να νιώσεις το έργο, πρέπει να μπεις στη θέση της ηρωίδας και να νιώσεις την ασφυξία της.
Ζει σε έναν κόσμο όπου η αγάπη του συζύγου της εκφράζεται μόνο μέσα από απαγορεύσεις.
Της απαγορεύει να σκεφτεί, να εκφραστεί και να είναι ο εαυτός της, όλα για το καλό της.
Αν και δεν φοράει αλυσίδες, είναι ουσιαστικά αιχμάλωτη σε ένα δωμάτιο.
Εκεί, η παράξενη κίτρινη ταπετσαρία που ξεφλουδίζει στους τοίχους γίνεται ο καθρέφτης του μυαλού της που σιγά σιγά σπάει.
Το κείμενο αντλεί τη δύναμή του από τη βιωματική εμπειρία της ίδιας της Gilman.
Μετά τη γέννηση της κόρης της το 1885, η συγγραφέας υπέστη σοβαρή ψυχική κατάρρευση.
Αφού προσπάθησε επί δύο έτη να αναρρώσει, αναζήτησε τελικά βοήθεια το 1887 από τον Dr. Silas Weir Mitchell, τον κορυφαίο νευρολόγο της εποχής στις ΗΠΑ. Ο Mitchell εφάρμοσε τη μέθοδο της «θεραπείας της ανάπαυσης» (rest cure), η οποία επέβαλλε την απόλυτη πνευματική αδράνεια.
Στο πλαίσιο αυτό, απαγορευόταν αυστηρά η ανάγνωση, η γραφή και η καλλιτεχνική δημιουργία, καθώς θεωρούνταν δραστηριότητες ικανές να «υπερθερμάνουν» τον γυναικείο εγκέφαλο. Η Gilman οδηγήθηκε στα όρια της ψυχικής κατάρρευσης από αυτή την αναγκαστική απραξία, προτού απορρίψει τις ιατρικές συμβουλές και επιστρέψει στη συγγραφή, σώζοντας τελικά τον εαυτό της.
Στο βιβλίο, ο γιατρός και σύζυγος αντιπροσωπεύει ακριβώς αυτή την παλιά επιστήμη που υποτιμά τις γυναίκες.
Για εκείνον, τα δάκρυα και η θλίψη της είναι απλώς γυναικείες υστερίες.
Έτσι, το σπίτι τους μετατρέπεται σε ένα κλειστοφοβικό παρατηρητήριο.
Κλεισμένη εκεί μέσα, χωρίς κανένα ερέθισμα, η ηρωίδα παθαίνει εμμονή με τον τοίχο.
Κοιτάζει την κίτρινη ταπετσαρία σαν να προσπαθεί να λύσει έναν γρίφο.
Μέσα στα άμορφα σχέδια, αρχίζει να βλέπει τη σιλουέτα μιας γυναίκας που σέρνεται και παλεύει να ξεφύγει πίσω από το χαρτί.
Αυτή η γυναίκα δεν είναι μια απλή ψευδαίσθηση, είναι το ίδιο της το είδωλο.Όσο η ηρωίδα χάνει αυτό που ο κόσμος ονομάζει λογική, τόσο αλλάζει και ο τρόπος που είναι γραμμένο το κείμενο.
Οι φράσεις γίνονται κοφτές, νευρικές και μπερδεμένες.
Όμως αυτή η τρέλα είναι η μόνη φυσιολογική αντίδραση απέναντι σε μια παράλογη φυλάκιση.
Όταν η Gilman το έστειλε στον Horace Scudder, έλαβε μια κατηγορηματική απόρριψη. Ο Scudder της έγραψε πως «δεν θα μπορούσε να συγχωρήσει τον εαυτό μου, αν έκανα τους άλλους τόσο δυστυχισμένους όσο έκανα ο ίδιος τον εαυτό μου». Η συντηρητική κοινωνία της εποχής αδυνατούσε να διαχειριστεί ένα τόσο ζοφερό και ψυχικά επώδυνο έργο, υποτιμώντας το αρχικά ως μια απλή, νοσηρή ιστορία τρόμου.
Το «The Yellow Wallpaper» παραμένει ολοζώντανο μέχρι σήμερα, γιατί μας αφήνει με ένα μεγάλο ερώτημα.
Ποιος είναι τελικά ο τρελός, όταν ο κόσμος γύρω σου σου στερεί το δικαίωμα στην ίδια σου την ύπαρξη.
Είναι μια συγκλονιστική υπενθύμιση ότι η ανθρώπινη ψυχή δεν υποτάσσεται πλήρως.
Ακόμα και στις πιο σκοτεινές συνθήκες εγκλεισμού, η ανάγκη για ελευθερία θα βρει πάντα μια χαραμάδα για να αναδυθεί, ακόμα κι αν χρειαστεί να γκρεμίσει τους ίδιους τους τοίχους που την περιορίζουν. Rate: 4 / 5
★★★★☆
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους