Η διαφθορά ως μηχανή αναπαραγωγής ανισοτήτων Υπάρχει μια βολική αφήγηση για τη διαφθορά, ότι πρόκειται για μια παθολογία, για μια εξαίρεση από την κανονικότητα, για κάποιους επίορκους πολιτικούς...
Η διαφθορά ως μηχανή αναπαραγωγής ανισοτήτων Υπάρχει μια βολική αφήγηση για τη διαφθορά, ότι πρόκειται για μια παθολογία, για μια εξαίρεση από την κανονικότητα, για κάποιους επίορκους πολιτικούς, κάποιους πρόθυμους επιχειρηματίες και μερικές κακές στιγμές ενός κατά τα άλλα λειτουργικού συστήματος.
Κάθε φορά που ξεσπά ένα σκάνδαλο, η δημόσια συζήτηση γεμίζει με λέξεις όπως «διαφάνεια», «θεσμοί», «λογοδοσία», «πολιτική ηθική». Όλες σημαντικές.
Όλες απαραίτητες.
Αλλά σχεδόν ποτέ δεν μιλάμε για το βασικό.
Η διαφθορά δεν είναι απλώς μια παραβίαση κανόνων.
Είναι ένας τρόπος κατανομής πλούτου.
Ίσως μάλιστα να είναι ο πιο αποτελεσματικός μηχανισμός αναδιανομής από τους πολλούς προς τους λίγους που έχει επινοήσει η σύγχρονη πολιτική οικονομία.
Αν δει κανείς τα μεγάλα σκάνδαλα στην Ελλάδα , θα διαπιστώσει ότι πίσω από τους τίτλους κρύβεται σχεδόν πάντα η ίδια ιστορία.
Ποιος έχει πρόσβαση.
Ποιος αποφασίζει.
Ποιος επωφελείται.
Και τελικά ποιος πληρώνει.
Κάθε υπόθεση διαφθοράς είναι στην πραγματικότητα μια υπόθεση αναδιανομής.
Απλώς όχι με τον τρόπο που συνήθως χρησιμοποιούμε τον όρο στην πολιτική.
Δεν πρόκειται για αναδιανομή από τους ισχυρούς προς τους αδύναμους.
Πρόκειται για αναδιανομή από τη κοινωνία προς όσους βρίσκονται πιο κοντά στα κέντρα εξουσίας.
Γι' αυτό και η διαφθορά δεν είναι μόνο πρόβλημα δημοκρατίας.
Είναι ένα generator παραγωγής ανισοτήτων.
Κάθε ευρώ που κατευθύνεται σε ένα δίκτυο προνομίων λείπει από κάπου αλλού.
Από μια δημόσια υπηρεσία.
Από μια κοινωνική επένδυση.
Από μια ανάγκη που δεν καλύφθηκε ποτέ.
Τα τελευταία επτά χρόνια δεν βρισκόμαστε απλώς μπροστά σε μια διαδοχή σκανδάλων.
Βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρωτοφανή παραγωγή σκανδάλων, σε τέτοια πυκνότητα ώστε η ελληνική κοινωνία να αδυνατεί πλέον να τα μεταβολίσει.
Πριν προλάβει να κατανοήσει κανείς τη μία υπόθεση, εμφανίζεται η επόμενη.
Το πιο ανησυχητικό είναι η παράλληλη επιχείρηση κανονικοποίησής τους.
Η ιδέα ότι «έτσι λειτουργούν τα πράγματα», ότι η διαπλοκή είναι ένα φυσικό φαινόμενο και όχι μια πολιτική επιλογή.
Πρόκειται για μια διαδικασία που εξυπηρετεί την πολιτική κυριαρχία, τα παρασιτικά δίκτυα προνομίων που αναπτύσσονται γύρω από το κράτος και, τελικά, μια ολιγαρχική ελίτ η οποία κατορθώνει να ιδιοποιείται δυσανάλογο μερίδιο δημόσιων πόρων και ισχύος.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρώτος εμβληματικός νόμος της κυβέρνησης ήταν ο νόμος για το επιτελικό κράτος.
Υπήρξε η θεσμική αρχιτεκτονική ενός νέου μοντέλου που συγκέντρωσε αποφάσεις, αρμοδιότητες και ελέγχους στο στενό κέντρο του κυβερνητικού μηχανισμού, μετατρέποντας τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος σε αποκλειστική αρμοδιότητα του πρωθυπουργικού γραφείου... Αποτέλεσε την εδραίωση ότι η διαφθορά παύει να αντιμετωπίζεται ως σκάνδαλο και μετατρέπεται σε κανονικοποιημένη τεχνολογία εξουσίας.
Τα δίκτυα των «Φραπέδων», των «Χασάπηδων», των ξαφνικά κερδισμένων Τζόκερ και των Πόρσε που εμφανίζονται γύρω από την εξουσία δεν είναι μεμονωμένες γραφικές υπερβολές ενός συστήματος.
Επιτελούν μια πολύ συγκεκριμένη πολιτική λειτουργία.
Αποτελούν τη μορφή κοινωνικής διάχυσης της διαφθοράς.
Το μήνυμα είναι απλό: Η πρόσβαση στην πολιτική ισχύ μπορεί να σου ανοίξει πόρτες, να σε βάλει σε μια αλυσίδα μικρών ή μεγαλύτερων προνομίων.
Έτσι η διαφθορά παύει να αφορά μόνο τις κορυφές της εξουσίας και μετατρέπεται σε μηχανισμό κοινωνικής ενσωμάτωσης και εκμαυλισμού συνειδήσεων.
Ταυτόχρονα λειτουργεί ως δίκτυο πολιτικής επιρροής και εξάρτησης, παράγοντας στρατούς πρόθυμων υποστηρικτών που έχουν συμφέρον από τη διατήρηση του συστήματος.
Κυρίως όμως επιτελεί έναν ακόμη πιο κρίσιμο ρόλο, στρέφει το βλέμμα της κοινωνίας στους μεσάζοντες και τους πρόθυμους αφήνοντας στο ημίφως τις πραγματικές σχέσεις ισχύος.
Γιατί πίσω βρίσκονται πάντοτε τα μεγάλα ντίλια, οι στρατηγικές διευθετήσεις και η ολιγαρχική ελίτ που αποσπά το μεγαλύτερο μερίδιο δημόσιου χρήματος, επιρροής και εξουσίας.
Οι πρώτοι είναι το θέαμα.
Οι δεύτεροι είναι η ουσία.
Έτσι, η εντιμότητα στην πολιτική δεν είναι πρωτίστως μια προσπάθεια ηθικοποίησης του συστήματος.
Δεν είναι μια αφηρημένη αξιακή επιλογή για να αισθανόμαστε ότι το πολιτικό σύστημα λειτουργεί με «καθαρά χέρια». Είναι όρος πολιτικής αποτελεσματικότητας.
Ένα κράτος που δεν διαρρέει πόρους προς δίκτυα διαπλοκής μπορεί να χρηματοδοτήσει καλύτερα σχολεία, νοσοκομεία, κοινωνικές πολιτικές και δημόσιες επενδύσεις.
Μια πολιτική εξουσία που δεν είναι όμηρος ιδιωτικών συμφερόντων μπορεί να υπηρετήσει με μεγαλύτερη συνέπεια το δημόσιο συμφέρον.
Γι' αυτό η εντιμότητα δεν αφορά μόνο την ποιότητα της δημοκρατίας.
Αφορά και την κατανομή του πλούτου, των ευκαιριών και της ισχύος.
Είναι ένας από τους πιο πρακτικούς τρόπους υπεράσπισης των συμφερόντων των πολλών απέναντι στα προνόμια των λίγων.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους