Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η Ελλάδα δεν πάσχει από έλλειψη κυβερνήσεων. Δεν πάσχει από έλλειψη κομμάτων.

Δεν πάσχει από έλλειψη εκλογών.

Εκλογές διεξάγονται αδιάκοπα, κόμματα γεννιούνται και πεθαίνουν, αρχηγοί εμφανίζονται και αποχωρούν.

Και όμως, κάτω από αυτή τη διαρκή κινητικότητα, παραμένει σχεδόν ανέπαφο ένα βαθύτερο πρόβλημα: η αναπαραγωγή μιας σχετικά κλειστής πολιτικής τάξης που μετακινείται από αξίωμα σε αξίωμα, από υπουργείο σε υπουργείο, από κομματικό μηχανισμό σε κομματικό μηχανισμό, χωρίς ποτέ να επιστρέφει πραγματικά στην κοινωνία από την οποία προήλθε.

Το πρόβλημα της ελληνικής δημοκρατίας δεν είναι πρωτίστως η έλλειψη αντιπροσώπευσης.

Είναι η σταδιακή μετατροπή της αντιπροσώπευσης σε επάγγελμα.

Είναι η στιγμή κατά την οποία η πολιτική παύει να αποτελεί προσωρινή υπηρεσία προς την κοινότητα και μετατρέπεται σε τρόπο ζωής, σε βιογραφική καριέρα, σε οικογενειακή κληρονομιά, σε αυτάρκη κοινωνική τάξη.

Από ένα σημείο και μετά, οι εκλογές εξακολουθούν να διεξάγονται, αλλά το πολιτικό προσωπικό αναπαράγεται με αξιοθαύμαστη σταθερότητα.

Η δημοκρατία διατηρεί το περίβλημά της, ενώ στο εσωτερικό της αρχίζει να σχηματίζεται μια νέα μορφή ήπιας ολιγαρχίας.

Το πραγματικό ερώτημα του 21ου αιώνα δεν είναι ποιος θα κυβερνήσει.

Είναι ποιος θα εμποδιστεί να παραμείνει για πολύ στην εξουσία. 1. Αρχή της Πολιτικής Προσωρινότητας.

Κανείς βουλευτής να μην υπηρετεί περισσότερες από δύο πλήρεις κοινοβουλευτικές θητείες.

Η πολιτική δεν μπορεί να αποτελεί ισόβιο επάγγελμα.

Παράλληλα, κάθε υποψήφιος θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον δέκα χρόνια πραγματικής επαγγελματικής δραστηριότητας πριν από την είσοδό του στην κεντρική πολιτική σκηνή.

Μισθωτός, επιστήμονας, αγρότης, επιχειρηματίας, τεχνίτης, ελεύθερος επαγγελματίας. Οτιδήποτε.

Αλλά όχι επαγγελματίας υποψήφιος.

Εκείνος που δεν έχει γνωρίσει την κοινωνία έξω από τα γραφεία των κομμάτων δύσκολα μπορεί να κατανοήσει τις συνέπειες των αποφάσεών του πάνω σε αυτήν. 2. Θεσμός της Δημοκρατικής Απομάκρυνσης.

Πρόκειται για την επανεφεύρεση, με σύγχρονους δημοκρατικούς όρους, του αθηναϊκού εξοστρακισμού.

Η αρχαία Αθήνα είχε αντιληφθεί μια πολιτική αλήθεια που η νεωτερικότητα συχνά αποφεύγει να κοιτάξει κατάματα: ο μεγαλύτερος κίνδυνος για μια δημοκρατία δεν είναι πάντοτε ο εχθρός της.

Είναι ο υπερβολικά ισχυρός υπηρέτης της.

Ένα σύστημα αυστηρά συνταγματικά κατοχυρωμένης λαϊκής αξιολόγησης προσώπων που συγκεντρώνουν υπερβολική ισχύ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ύστατο ανάχωμα απέναντι στη συσσώρευση πολιτικής δύναμης.

Η δημοκρατία χρειάζεται θεσμούς ανάδειξης.

Χρειάζεται όμως και θεσμούς απομάκρυνσης. 3. Αρχή της Έμφυλης Συμμετρίας της Εξουσίας.

Μια κοινωνία στην οποία οι γυναίκες αποτελούν το μισό του πληθυσμού δεν μπορεί να εμφανίζει σχεδόν αποκλειστικά ανδρικές κορυφές εξουσίας.

Δεν πρόκειται για ζήτημα συμβολισμού ούτε επικοινωνίας.

Πρόκειται για ζήτημα πολιτειακής ισορροπίας.

Η δημοκρατία δεν οφείλει μόνο να εκπροσωπεί όλους τους πολίτες.

Οφείλει να τους καθιστά ορατούς μέσα στους θεσμούς της.

Όταν η εξουσία εμφανίζεται διαρκώς με την ίδια ανδρική μορφή, τότε η κοινωνία εκπαιδεύεται σιωπηρά να φαντάζεται την ηγεσία ως ανδρικό προνόμιο. 4. Αρχή της Συμμετρικής Υποχρέωσης.

Όσοι άνδρες διεκδικούν την ηγεσία πολιτικών κομμάτων οφείλουν να έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές υποχρεώσεις που το ίδιο το κράτος απαιτεί από τους πολίτες του, καθώς και να διαθέτουν στοιχειώδη επικαιροποιημένη εκπαίδευση πολιτικής άμυνας και εθνικής ετοιμότητας.

Όχι επειδή η στρατιωτική θητεία παράγει καλύτερους πολιτικούς.

Αλλά επειδή η δημοκρατία δεν μπορεί να απαιτεί θυσίες από τους πολίτες και εξαιρέσεις για τους ηγέτες. 5. Αρχή της Θεσμικής Αποεκκλησιαστικοποίησης του Κράτους.

Η δημόσια μισθοδοσία του κλήρου, η συνταγματική προνομιακή θέση συγκεκριμένης θρησκευτικής παράδοσης και η παρουσία θρησκευτικού όρκου στον πυρήνα της πολιτειακής ζωής αποτελούν κατάλοιπα μιας άλλης εποχής.

Μια πραγματικά ελεύθερη Εκκλησία δεν μπορεί να εξαρτάται οικονομικά από την κυβέρνηση.

Και μια πραγματικά ώριμη δημοκρατία δεν μπορεί να χρειάζεται θρησκευτική επιβεβαίωση για να αντλήσει νομιμοποίηση.

Η πίστη είναι υπερβολικά σημαντική για να λειτουργεί ως μηχανισμός κρατικής διαχείρισης.

Και η δημοκρατία υπερβολικά σημαντική για να αναζητά μεταφυσικά στηρίγματα. 6. Αρχή της Μορφωτικής Λογοδοσίας.

Όχι οι τίτλοι.

Όχι τα βιογραφικά.

Η παιδεία.

Θα μπορούσε να θεσπιστεί ένας ελάχιστος δείκτης γνωστικής επάρκειας για όσους επιθυμούν να συμπεριληφθούν σε εκλόγιμες θέσεις, με βάση την αποδεδειγμένη επίδοσή τους σε τέσσερα θεμελιώδη γνωστικά πεδία: Αρχαία Ελληνικά, Ιστορία, Μαθηματικά και Φιλοσοφία. Η Ιστορία διδάσκει συνέπειες. Τα Αρχαία Ελληνικά προσφέρουν πρόσβαση στις πηγές του πολιτικού στοχασμού. Τα Μαθηματικά διδάσκουν λογική πειθαρχία. Η Φιλοσοφία εκπαιδεύει στην κριτική σκέψη και στη συνείδηση των ορίων.

Μια δημοκρατία δεν έχει δικαίωμα να περιφρονεί τη γνώση όταν αναθέτει σε ανθρώπους τη νομοθέτηση για εκατομμύρια άλλους. Η Ιστορία διδάσκει ότι τα πολιτεύματα σπάνια καταρρέουν επειδή διέθεταν υπερβολικούς μηχανισμούς ελέγχου της εξουσίας.

Συνήθως καταρρέουν επειδή διέθεταν ανεπαρκείς.

Όλες αυτές οι προτάσεις συγκλίνουν σε μία και μόνη αρχή: κάθε πολίτης να μπορεί να υπηρετήσει το κράτος.

Κανείς να μην μπορεί να το κατοικήσει.

Κανείς να μην μετατρέπει το αξίωμα σε ιδιοκτησία.

Κανείς να μη συγχέει τη λαϊκή εντολή με προσωπικό δικαίωμα.

Κανείς να μην αποκτά τέτοια διάρκεια, τέτοια επιρροή, τέτοια συσσώρευση ισχύος ώστε να καθίσταται σημαντικότερος από τους θεσμούς που τον ανέδειξαν.

Η επόμενη ελληνική δημοκρατία, αν θέλει πραγματικά να υπάρξει, δεν πρέπει να οργανωθεί γύρω από την εμπιστοσύνη στους ηγέτες.

Πρέπει να οργανωθεί γύρω από τον θεσμικό φόβο μήπως κάθε ηγέτης, αργά ή γρήγορα, επιχειρήσει να γίνει ιδιοκτήτης της χώρας.

Η ελευθερία δεν γεννιέται από την εμπιστοσύνη προς τους ισχυρούς.

Γεννιέται από τη διαρκή δημοκρατική δυσπιστία απέναντί τους.

Αυτή υπήρξε η βαθύτερη ιδιοφυΐα της αθηναϊκής δημοκρατίας.

Δεν στηριζόταν στην αισιόδοξη υπόθεση ότι πάντοτε θα εμφανίζονται ενάρετοι άνθρωποι.

Στηριζόταν στην πολύ πιο ρεαλιστική παραδοχή ότι κάθε άνθρωπος, εάν παραμείνει αρκετά κοντά στην εξουσία και για αρκετό χρόνο, θα θελήσει κάποτε να την κρατήσει για τον εαυτό του. Αυτή είναι η πιο επείγουσα πολιτειακή συζήτηση για την Ελλάδα που έρχεται. Τίποτα άλλο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους