Original Post

Πλήρες Κείμενο:

•▪︎◇♡✿}⚜️🌿🇬🇷🌿💙🌿🇬🇷🌿⚜️ 🌿🇬🇷🌿💙🌿🇬🇷🌿{✿♡◇▪︎• Ομολογώ ότι όσο περνούν τα χρόνια και όσο περισσότερο μελετώ την ιστορία, τόσο περισσότερο δυσπιστώ απέναντι στις εύκολες αγιογραφίες των ιστορικών προσώπων.

Όχι γιατί πιστεύω ότι δεν υπήρξαν μεγάλοι άνδρες στην ιστορία μας.

Αλλά γιατί βλέπω ξανά και ξανά να αναπαράγονται τα ίδια κείμενα, οι ίδιες ιστορίες, οι ίδιες φράσεις, οι ίδιες φωτογραφίες, σαν να πρόκειται για κάποια ιερή παράδοση που απαγορεύεται να ελεγχθεί.

Ειδικότερα στην εποχή της αμεσότητας,της ευκολίας του διαδικτύου και του AI τώρα τελευταία κάποιος γράφει κάτι.

Ένας δεύτερος το αντιγράφει.

Ένας τρίτος το αναδημοσιεύει.

Ένας τέταρτος το παρουσιάζει ως ιστορική γνώση και κάπως έτσι ο θρύλος μεταμφιέζεται σε ιστορία.

Μια χαρακτηριστική περίπτωση είναι του Νικόλαου Πλαστήρα που κάθε λίγους μήνες συναντώ την ίδια ιστορία μπροστά μου.

Αν διαβάσει κανείς τα περισσότερα αφιερώματα που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, θα συναντήσει σχεδόν πάντοτε τον ίδιο άνθρωπο.

Τον ασκητικό στρατηγό.

Τον πρωθυπουργό που κοιμόταν σε ράντζο.

Τον πολιτικό που δεν απέκτησε σπίτι.

Τον άνθρωπο που πέθανε αφήνοντας ελάχιστα χρήματα πίσω του.

Τον έντιμο πατριώτη που αρνήθηκε προνόμια και προσωπικά οφέλη.

Όλα αυτά ασφαλώς αποτελούν μέρος της ιστορικής πραγματικότητας.

Κανείς σοβαρός μελετητής δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι ο Πλαστήρας έζησε λιτά και πέθανε φτωχός.

Η προσωπική του εντιμότητα δεν είναι μύθος αλλά αναμφισβήτητο ιστορικό γεγονός.

Όμως η ιστορία δεν τελειώνει εκεί.

Γιατί ο Πλαστήρας δεν ήταν μόνο ο λιτός γέροντας του Μετς.

Ήταν και ένας από τους πρωταγωνιστές της πιο δραματικής στρατιωτικής κατάρρευσης του νεότερου ελληνισμού.

Ήταν διοικητής κατά τις τελευταίες ημέρες της Μικρασιατικής Εκστρατείας.

Ήταν πρόσωπο που βρέθηκε στο επίκεντρο σφοδρών κατηγοριών από ανώτατους αξιωματικούς της εποχής.

Ήταν άνθρωπος για τον οποίο γράφτηκαν εκθέσεις, πορίσματα, αναφορές και επικρίσεις πολύ πριν αποκτήσει τη μεταθανάτια πολιτική και στρατιωτική του αίγλη.

Ήδη από το 1924 δημοσιεύονταν κατηγορίες σύμφωνα με τις οποίες ο Πλαστήρας δεν εκτέλεσε διαταγή που του είχε ανατεθεί κατά τις κρίσιμες ώρες της κατάρρευσης του μετώπου στο Αφιόν.Ανώτατοι αξιωματικοί, μέλη ανακριτικών επιτροπών, ακόμη και ο Ιωάννης Μεταξάς, υποστήριζαν ότι το Απόσπασμα Πλαστήρα όφειλε να καταλάβει συγκεκριμένες θέσεις νοτίως του Κιοπρουλού, να εξασφαλίσει τη σύνδεση των ελληνικών δυνάμεων και να καλύψει την υποχώρηση της IV Μεραρχίας.Κατά τους επικριτές του, η αποστολή αυτή δεν εκτελέστηκε.

Κατά τους ίδιους, το κενό που δημιουργήθηκε επέτρεψε την τουρκική διείσδυση, τον αιφνιδιασμό και τελικά τη διάλυση της IV Μεραρχίας.Είναι αυτές οι κατηγορίες απολύτως αποδεδειγμένες;Όχι και μέσα στον χαμό της υποχώρησης που επικράτησε πως θα μπορούσαν να ήταν;Είναι όμως ιστορικά υπαρκτές και σοβαρές! Και μόνο το γεγονός ότι συζητούνται επί έναν ολόκληρο αιώνα δείχνει πως δεν πρόκειται για κάποια ασήμαντη λεπτομέρεια που μπορεί να διαγραφεί από τη συλλογική μνήμη.Το παράδοξο είναι ότι πολλοί από όσους γράφουν ή αντίγραφουν σήμερα για τον Πλαστήρα φαίνεται να αγνοούν πλήρως αυτή τη συζήτηση.

Διαβάζοντάς τους, θα νόμιζε κανείς ότι ο άνθρωπος αυτός πέρασε από τη Μικρασιατική Εκστρατεία χωρίς να αμφισβητηθεί ποτέ από κανέναν.Ότι δεν υπήρξαν εκθέσεις.

Ότι δεν υπήρξαν πορίσματα.Ότι δεν υπήρξαν στρατηγοί που κατέθεσαν διαφορετική άποψη.

Ότι δεν υπήρξαν πολιτικοί και στρατιωτικοί αντίπαλοι που τον θεώρησαν υπεύθυνο για συγκεκριμένες αποφάσεις.Κι όμως υπήρξαν. και η ιστορία οφείλει να τα εξετάζει όλα.

Όχι μόνο όσα κολακεύουν τους πρωταγωνιστές της.Αλλά ούτε και εκεί τελειώνει η ιστορική συζήτηση.Διότι ο Πλαστήρας δεν υπήρξε μόνο στρατιωτικός.Υπήρξε και πολιτικός όπως αναφέρω και παραπάνω όπου επίσης δεν έμεινε στο απυρόβλητο. Η Επανάσταση του 1922, της οποίας υπήρξε κεντρική μορφή, αποτελεί επίσης ένα ζήτημα που σπανίως αντιμετωπίζεται με την ίδια αυστηρότητα που εφαρμόζεται σε άλλες περιπτώσεις της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Κάπου εδώ αξίζει να αναρωτηθεί κανείς αν ένα στρατιωτικό κίνημα ανέτρεπε την κυβέρνηση και επέβαλλε τις πολιτικές του επιλογές έχοντας ως επικεφαλής τον Μεταξά ή κάποιον άλλο αντιβενιζελικό αξιωματικό, πώς θα το χαρακτήριζε σήμερα η δημόσια συζήτηση; Θα μιλούσε για επανάσταση ή για στρατιωτικό πραξικόπημα, δικτατορία,κ.ο.κ; Για εθνική σωτηρία ή για κατάλυση της συνταγματικής τάξης;Η ιστορία συχνά δεν κρίνει μόνο τα γεγονότα αλλά και τους πρωταγωνιστές τους.Έτσι, κινήσεις που όταν προέρχονται από μία πολιτική παράταξη περιγράφονται ως πατριωτικές επαναστάσεις, όταν προέρχονται από την αντίπαλη παράταξη χαρακτηρίζονται πραξικοπήματα, δικτατορίες ή χούντες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι περιπτώσεις είναι ίδιες.Σημαίνει όμως ότι τα μέτρα και τα σταθμά πρέπει να είναι τα ίδια για όλους.Διότι η ιστορία δεν μπορεί να λειτουργεί ως δικαστήριο όπου οι φίλοι αθωώνονται εκ των προτέρων και οι αντίπαλοι καταδικάζονται πριν εξεταστούν τα γεγονότα.

Όμως και αργότερα, κατά την πολιτική του σταδιοδρομία, ο Πλαστήρας συνδέθηκε με επιλογές που εξακολουθούν να διχάζουν τους ιστορικούς.Άλλοι τον θεωρούν παράγοντα εθνικής συμφιλίωσης.Άλλοι του καταλογίζουν πολιτική αφέλεια.Άλλοι υπερβολική εμπιστοσύνη σε ξένες δυνάμεις.Άλλοι αστάθεια στις αποφάσεις του.Άλλοι τον επικρίνουν για χειρισμούς που αφορούσαν τον Εμφύλιο και τη μετεμφυλιακή Ελλάδα.Κανένα από αυτά τα ζητήματα δεν αναιρεί την προσωπική του εντιμότητα.Αλλά η προσωπική εντιμότητα από μόνη της δεν αρκεί για να κρίνει την επιτυχία ενός πολιτικού.Υπήρξαν πολλοί έντιμοι πολιτικοί που έλαβαν λανθασμένες αποφάσεις.

Όπως υπήρξαν και ανέντιμοι που πέτυχαν ορισμένους από τους στόχους τους.

Καλώς η κακώς η ιστορία εξετάζει αποτελέσματα και όχι μόνο προθέσεις.

Ακριβώς εδώ θεωρώ ότι βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα της δημόσιας μνήμης στην Ελλάδα.Συχνά συγχέουμε τον χαρακτήρα με την ιστορική αποτίμηση.Επειδή ένας άνθρωπος ήταν λιτός, θεωρούμε ότι ήταν και αλάνθαστος.

Επειδή ήταν έντιμος, θεωρούμε ότι είχε πάντα δίκιο.Επειδή πέθανε φτωχός, θεωρούμε ότι οι πολιτικές και στρατιωτικές του επιλογές δικαιώθηκαν.Όμως η ιστορία δεν λειτουργεί έτσι. Ο Νικόλαος Πλαστήρας δεν χρειάζεται αγιογράφους.Δεν έχει ανάγκη από ανθρώπους που θα αποκρύψουν τα δύσκολα ερωτήματα για να προστατεύσουν τη μνήμη του.

Αντιθέτως,η πραγματική του ιστορική αξία βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι υπήρξε μια μεγάλη προσωπικότητα με μεγάλες αρετές αλλά και μεγάλες ευθύνες.Ένας άνθρωπος που αγαπήθηκε όσο λίγοι.Που αμφισβητήθηκε όσο λίγοι.Που δοξάστηκε όσο λίγοι και που κατηγορήθηκε όσο λίγοι.Αυτή είναι η μοίρα όλων των πραγματικά σημαντικών ιστορικών μορφών.

Οι μικροί άνθρωποι περνούν απαρατήρητοι.

Οι μεγάλοι αφήνουν πίσω τους διαμάχες που επιβιώνουν για γενιές.Γι' αυτό, κάθε φορά που βλέπω να αναπαράγεται η ίδια εξωραϊσμένη εικόνα του Πλαστήρα, χωρίς την παραμικρή αναφορά στις ιστορικές αντιρρήσεις, στις στρατιωτικές εκθέσεις, στις πολιτικές συγκρούσεις και στις βαριές κατηγορίες που διατυπώθηκαν εναντίον του, δεν αισθάνομαι ότι διαβάζω ιστορία.Αισθάνομαι ότι διαβάζω έναν μύθο και οι μύθοι βέβαια έχουν τη χρησιμότητά τους.Αλλά η ιστορία έχει μία ανώτερη αποστολή Να αναζητά την αλήθεια ακόμη και όταν αυτή χαλάει τις πιο όμορφες αφηγήσεις. ✍ Στυλ. Καβάζης 📸Ο Νικόλαος Πλαστήρας το 1923 λίγο μετά την "επανάσταση"

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους