Η πρόσφατη υπ’ αρ. 709/2026 προδικαστική απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), επί της αίτησης ακύρωσης του δημοσιογράφου Θ. Κουκάκη Thanasis Koukakis, αποτελεί από μόνη της...

Πλήρες Κείμενο:

Η πρόσφατη υπ’ αρ. 709/2026 προδικαστική απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), επί της αίτησης ακύρωσης του δημοσιογράφου Θ. Κουκάκη Thanasis Koukakis, αποτελεί από μόνη της μία σημαντική και αξιέπαινη κρίση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η οποία ενισχύει την κατοχύρωση της δυνατότητας ενημέρωσης του προσώπου που είχε τεθεί υπό παρακολούθηση για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Η απόφαση καθιστά σαφείς τις βασικές δικαιοκρατικές εγγυήσεις που πρέπει να διέπουν ακόμη και το ευαίσθητο πεδίο των παρακολουθήσεων για λόγους εθνικής ασφάλειας, εγγυήσεις των οποίων η καίρια σημασία αναδείχθηκε τα τελευταία χρόνια, με δραματικό τρόπο, μέσα από την υπόθεση των υποκλοπών. Το Δικαστήριο ανέβαλε την οριστική κρίση του επί της υπόθεσης –ακύρωση της πράξης της ΑΔΑΕ και της άρνησης της ΕΥΠ να θέσει υπόψη της ΑΔΑΕ τον υπηρεσιακό φάκελο της άρσης απορρήτου των επικοινωνιών του δημοσιογράφου– και διέταξε την ΕΥΠ να διαβιβάσει απευθείας στο Δικαστήριο τον φάκελο που αφορούσε τον δημοσιογράφο εντός τριμήνου από την κοινοποίηση της απόφασης ή, σε περίπτωση που ο φάκελος έχει καταστραφεί, να γνωστοποιήσει τη ρύθμιση δυνάμει της οποίας έγινε η καταστροφή και να προβεί σε ανασύσταση του φακέλου και διαβίβασή του στο Δικαστήριο. Το ΣτΕ υπήγαγε το ένδικο αίτημα στο προϊσχύσαν καθεστώς του ν. 2225/1994 (βλ. ιδίως άρθ. 5), και όχι σε εκείνο του ν. 5002/2022, που θεσπίστηκε μετά το ξέσπασμα της υπόθεσης των υποκλοπών και εισήγαγε ρυθμίσεις που δυσχεραίνουν σημαντικά την πραγμάτωση της δυνατότητας ενημέρωσης (απαιτώντας παρέλευση τριετίας από τη λήξη της παρακολούθησης και σχετική απόφαση τριμελούς οργάνου, όπου την πλειοψηφία έχουν τα πρόσωπα που επέβαλαν αρχικά το μέτρο). Η κρίση αυτή έρχεται σε συνέχεια της προηγούμενης σχετικής απόφασης της Ολομέλειας του ΣτΕ υπ’ αρ. 465/2024 – που αφορούσε σε αντίστοιχο αίτημα ενημέρωσης του Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης Ν. Ανδρουλάκη.

Εκεί, θυμίζεται, σε συμφωνία με τις επιταγές του Συντάγματος (βλ. άρθ. 5Α παρ.1, 19 παρ. 1 και 20 παρ. 1), της νομολογίας του ΕΔΔΑ και του Δικαστηρίου της ΕΕ (βλ. και Οδηγία 2002/58) και με αξιέπαινη ενάργεια αποκαταστάθηκε η δυνατότητα ενημέρωσης του θιγόμενου, εφόσον ασφαλώς δεν διακυβεύεται πλέον ο σκοπός για τον οποίον είχε διαταχθεί η άρση του απορρήτου των επικοινωνιών του.

Υπογράμμιζε δε τότε το ΣτΕ ότι η επίμαχη δυνατότητα ενημέρωσης συνιστά απαραίτητο θεσμικό αντίβαρο και δη στο πλαίσιο μιας διαδικασίας, ήτοι εκείνης της άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας, η οποία είναι εξ ορισμού ευεπίφορη σε καταχρήσεις.

Περαιτέρω, στην πρόσφατη κρίση του (709/2026), το ΣτΕ αντιμετωπίζει τη μη προσκόμιση του φακέλου και τις σχετικές αντιφατικές δηλώσεις-τοποθετήσεις της ΕΥΠ ως προσβολή του απορρήτου των επικοινωνιών, της προστασίας προσωπικών δεδομένων και του δικαιώματος παροχής αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας.

Σημαντικό επίσης είναι πως, επιβεβαιώνοντας την πάγια νομολογία του, το ΣτΕ αποφαίνεται ότι ενώπιον αυτού κάμπτεται το απόρρητο, ήτοι η Διοίκηση υποχρεούται (δυνάμει κυρίως των άρθ. 95 και 20 Συντ., καθώς και 6 ΕΣΔΑ) να διαβιβάσει ακόμη και απόρρητα έγγραφα, τα οποία το Δικαστήριο θα εξετάσει σε μυστική συνεδρίαση και εν συνεχεία θα αποφανθεί για την περαιτέρω πορεία της υπόθεσης.

Ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της υπόθεσης και την ικανοποίηση ή μη σειράς πολλαπλώς προστατευόμενων θεμελιωδών δικαιωμάτων (απόρρητο των επικοινωνιών, προστασία προσωπικών δεδομένων, παροχή αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας), είναι κρίσιμο ότι το ΣτΕ λειτούργησε εν προκειμένω ως στέρεο θεσμικό αντίβαρο έναντι πράξεων ή παραλείψεων της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας που έχουν τραυματίσει σοβαρά το κράτος δικαίου στη χώρα.

Κατέστη πρωτίστως σαφές ότι, σε μία δικαιοκρατούμενη πολιτεία, δεν υφίστανται υπηρεσίες που τελούν σε καθεστώς παντελούς έλλειψης ελέγχου, ιδίως δικαστικού ή κοινοβουλευτικού (ασφαλώς με τις απαραίτητες εγγυήσεις κάθε φορά). Και όλα αυτά υπό τις σημερινές συνθήκες δεν είναι διόλου αμελητέα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους