Πολύ συχνά τελευταία με ρωτάτε αν έχει αλλάξει κάτι με τον αλγόριθμο του Instagram. Και για να είμαι ειλικρινής… ναι, κάτι έχει αλλάξει. Ξαφνικά όλοι μιλάνε ξανά για πρωτεΐνη. Για ΠΟΛΛΗ ζωική...
Πολύ συχνά τελευταία με ρωτάτε αν έχει αλλάξει κάτι με τον αλγόριθμο του Instagram.
Και για να είμαι ειλικρινής… ναι, κάτι έχει αλλάξει.
Ξαφνικά όλοι μιλάνε ξανά για πρωτεΐνη. Για ΠΟΛΛΗ ζωική πρωτεΐνη.
Βέβαια αυτό που με ανησυχεί περισσότερο δεν είναι ούτε η πρωτεΐνη ούτε το αν κάποιος τρώει περισσότερο κρέας.
Είναι το πόσο συντονισμένα έχει αρχίσει να αλλάζει η ίδια η συζήτηση γύρω από τη διατροφή.
Και νομίζω ότι πολλοί από εσάς το αισθάνεστε ήδη. 👉Ανοίγεις το «χωριουδάκι» του Instagram και ξαφνικά όλοι μιλάνε για τα ίδια πράγματα. Πρωτεΐνη.
Ζωικά λιπαρά. Carnivore. Συκώτι. Βούτυρο. Αυγά.
Και όχι απλώς σαν μία διατροφική επιλογή, αλλά σχεδόν σαν «τη μοναδική αλήθεια» που υποτίθεται ότι μας έκρυβαν χρόνια.
Αυτό που μου έκανε εντύπωση όμως είναι ότι όσο περισσότερο διάβαζα πάνω στο κύμα αντίδρασης απέναντι στην EAT-Lancet Commission, τόσο περισσότερο άρχισα να καταλαβαίνω ότι όλο αυτό δεν είναι τόσο αυθόρμητο όσο φαίνεται.
Τι ακριβώς συμβαίνει: Η EAT-Lancet ήταν ουσιαστικά μια τεράστια επιστημονική συνεργασία που προσπάθησε να απαντήσει σε ένα πολύ δύσκολο ερώτημα: Πώς μπορούμε να τρεφόμαστε με τρόπο που να υποστηρίζει και την ανθρώπινη υγεία αλλά και τη βιωσιμότητα του πλανήτη.
Και το συμπέρασμα φυσικά δεν ήταν ακραίο.
Δεν είπε «μην ξαναφάτε κρέας», ούτε “πάμε όλοι vegan”. Είπε κάτι πολύ πιο κοντά σε αυτό που ήδη γνωρίζουμε από δεκαετίες έρευνας: ότι τα διατροφικά πρότυπα που βασίζονται κυρίως σε φυτικές τροφές, με μικρότερη κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, φαίνεται να σχετίζονται με καλύτερα αποτελέσματα για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
Δηλαδή πρακτικά; Κάτι πάρα πολύ κοντά στη μεσογειακή διατροφή που είχαμε πάντα σαν βάση εδώ στην Ελλάδα.
Και εκεί ξεκίνησε η τεράστια αντίδραση.
Το report που διάβαζα περιγράφει πώς πριν ακόμα δημοσιευτεί επίσημα η έκθεση, είχε ήδη αρχίσει να χτίζεται online αντίσταση απέναντί της για μήνες.
Όχι απλώς διαφωνία.
Μιλάμε για οργανωμένη επικοινωνιακή αντίδραση.
Με hashtags όπως #Yes2Meat και #ClimateFoodFacts που ξεκίνησαν πριν την επίσημη κυκλοφορία της έκθεσης και λειτούργησαν σαν “κέντρα συσπείρωσης” γύρω από anti–EAT-Lancet επιτροπή. 👉Τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί οργανωμένη αντίδραση απέναντι σε αυτές τις κατευθύνσεις, ιδιαίτερα στα social media.
Έρευνες και αναλύσεις δικτύων έδειξαν ότι συγκεκριμένοι influencers, γιατροί, δημοσιογράφοι και ακαδημαϊκοί έσπρωξαν επιθετικά anti–EAT-Lancet narratives, κυρίως μέσω Twitter/X και στη συνέχεια μέσω Instagram, podcasts και YouTube.
Το βασικό αφήγημα ήταν ότι: • το κρέας και τα λιπαρά “δαιμονοποιήθηκαν” χωρίς λόγο • η φυτική διατροφή είναι επικίνδυνη • η επιστήμη είναι “biased” • και ότι υπάρχει δήθεν μια «αντι-κρεατική ατζέντα». Το πρόβλημα; Πολλοί από αυτούς τους λογαριασμούς είχαν ή έχουν άμεσες ή έμμεσες διασυνδέσεις με τη βιομηχανία κρέατος και ζωικών προϊόντων.Φυσικά η αντίδραση παπαγαλίστηκε και από συγκεριμένα άτομα στην Ελλάδα.
H ίδια δαιμονοποίηση των φυτικών τροφών, η ίδια εμμονή με την «ανεπαρκή πρωτεΐνη» και η ίδια σχεδόν εξιδανίκευση του κρέατος σαν να αποτελεί τη μοναδική οδό προς την υγεία και τη μακροζωία.
Μια χώρα με παράδοση στη μεσογειακή διατροφή πιέζεται σιγά-σιγά να εγκαταλείψει ένα από τα πιο καλά τεκμηριωμένα διατροφικά πρότυπα παγκοσμίως, για να υιοθετήσει μια διατροφικη κουλτούρα φτιαγμένο κυρίως marketing και αλγόριθμους Το content που προκαλεί φόβο, θυμό, πόλωση και “controversy” αποδίδει τρομερά σε engagement.
Το «σας λένε ψέματα τόσα χρόνια», το «φάτε ξανά βούτυρο», το «τα φυτικά έλαια σας καταστρέφουν», το «μόνο η ζωική πρωτεΐνη είναι βιοδιαθέσιμη» είναι περιεχόμενο που κάνει shares, comments και saves.
Άρα και το Meta το σπρώχνει περισσότερο.
Και αυτό για μένα ήταν ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο.
Γιατί πλέον μιλάμε για δίκτυα επιρροής και ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ. 👉Η έκθεση αναφέρει ξεκάθαρα ότι μέσα στους πιο influential λογαριασμούς υπήρχαν επιστήμονες, doctors, keto/carnivore influencers, συγγραφείς, δημοσιογράφοι και οργανισμοί που λειτουργούσαν σχεδόν σαν οικοσύστημα. Άλλωστε Το “φάε περισσότρο πρωτείνη” είναι εύκολο να πουλήσει.
Συνδέεται με δύναμη, fitness, μακροζωία , απώλεια βάρους, αρρενωπότητα, μυική υπερτροφία και "κάντο όπως εγώ", σκόνες πρωτείνης κ.λπ. Και ξέρετε τι με προβλημάτισε περισσότερο; Ότι η στρατηγική αυτή μοιάζει πάρα πολύ με κάτι που έχουμε ξαναδεί ιστορικά σε άλλες βιομηχανίες.
Το report αναφέρει μέχρι και συγκρίσεις με το “η στρατηγική της βιομηχανίας καπνού”: όχι απαραίτητα να αποδείξεις ότι έχεις δίκιο, αλλά να δημιουργήσεις αρκετή αμφιβολία ώστε ο κόσμος να μην ξέρει πλέον τι να πιστέψει.
Με λίγα λόγια: όταν δεν μπορείς να καταρρίψεις την επιστήμη, δημιουργείς σύγχυση γύρω από αυτήν.
Και αν το σκεφτείτε, αυτό ακριβώς ζούμε τώρα στα social.
Ακούμε “μόνο το κρέας θεραπεύει” ή “μην ακουμπάς γλουτένη” ή “μην ακουμπάς φυτικά έλαια” και φυσικά ο κόσμος μένει εξαντλημένος, μπερδεμένος και έτοιμος να πιστέψει όποιον μιλάει πιο δυνατά. 👉Παιδιά, οι αλγόριθμοι δεν λειτουργούν με βάση την επιστημονική ποιότητα.
Λειτουργούν με βάση το engagement.
Και το engagement έρχεται από την πόλωση, τον φόβο, την υπερβολή και την αίσθηση ότι “μόνο εγώ ξέρω την αλήθεια”. Η επιστήμη όμως συνήθως δεν μιλά έτσι. Η επιστήμη είναι πιο βαρετή. Πιο ήρεμη. Αξίζει να το διαβάσετε 👇
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους