4 Ιουνίου 1878: Η μέρα που η Κύπρος παραχωρήθηκε χωρίς να ερωτηθούν οι Κύπριοι πό τη μυστική συμφωνία στην Κωνσταντινούπολη μέχρι την υποδοχή των Βρετανών στη Λάρνακα και το πρώτο δημόσιο αίτημα για...

Πλήρες Κείμενο:

4 Ιουνίου 1878: Η μέρα που η Κύπρος παραχωρήθηκε χωρίς να ερωτηθούν οι Κύπριοι πό τη μυστική συμφωνία στην Κωνσταντινούπολη μέχρι την υποδοχή των Βρετανών στη Λάρνακα και το πρώτο δημόσιο αίτημα για Ένωση με την Ελλάδα Σαν σήμερα, στις 4 Ιουνίου 1878, υπογράφηκε στην Κωνσταντινούπολη η λεγόμενη Σύμβαση της Κύπρου (Cyprus Convention), μια συμφωνία μεταξύ της Βρετανικής και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που επρόκειτο να αλλάξει την πορεία του νησιού για τις επόμενες οκτώ δεκαετίες.

Η συμφωνία υπήρξε προϊόν των μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων που ακολούθησαν τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αποδυναμωνόταν, η Ρωσία επεκτεινόταν και η Βρετανία αναζητούσε τρόπους να προστατεύσει τα στρατηγικά της συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη διαδρομή προς την Ινδία μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.

Μέσα σε αυτό το διεθνές σκηνικό, η Κύπρος μετατράπηκε σε διπλωματικό αντάλλαγμα. Η Βρετανία αναλάμβανε τη διοίκηση του νησιού, ενώ η κυριαρχία παρέμενε τυπικά στον Σουλτάνο.

Το πιο αξιοσημείωτο, ωστόσο, είναι ότι η απόφαση για το μέλλον της Κύπρου λήφθηκε χωρίς τη συμμετοχή ούτε ενός Κυπρίου.

Δεν ήταν η πρώτη φορά.

Από την Ενετοκρατία στην Οθωμανική περίοδο και αργότερα στη βρετανική διοίκηση, η ιστορία της Κύπρου χαρακτηρίζεται συχνά από αποφάσεις που λαμβάνονταν μακριά από το νησί, από δυνάμεις που το θεωρούσαν πολύτιμο λόγω της γεωγραφικής του θέσης.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 22 Ιουλίου 1878, ο πρώτος Βρετανός Ύπατος Αρμοστής, Sir Garnet Wolseley, αποβιβάστηκε στις αποβάθρες της Λάρνακας για να αναλάβει επίσημα τη διοίκηση της Κύπρου.

Εκεί εκτυλίχθηκε μια στιγμή που έμελλε να αποκτήσει ιδιαίτερη ιστορική σημασία.

Κατά την τελετή υποδοχής, ο εκπρόσωπος της ελληνοκυπριακής εκκλησιαστικής ηγεσίας – κατά τις επικρατέστερες ιστορικές μαρτυρίες ο Επίσκοπος Κιτίου Κυπριανός – εξέφρασε δημόσια την ελπίδα ότι η Βρετανία θα ακολουθούσε το παράδειγμα που είχε εφαρμόσει λίγα χρόνια νωρίτερα στα Ιόνια Νησιά. «Αποδεχόμεθα την αλλαγήν της κυβερνήσεως, καθόσον πιστεύομεν ότι η Μεγάλη Βρετανία θα βοηθήσει την Κύπρον, όπως έπραξε και με τα Ιόνια Νησιά, να ενωθεί με τη Μητέρα Ελλάδα, με την οποία είναι εθνικώς συνδεδεμένη». Η δήλωση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα διότι αποτελεί την πρώτη ουσιαστικά πολιτική τοποθέτηση της ελληνοκυπριακής ηγεσίας προς τους νέους αποικιακούς διοικητές.

Υπενθυμίζει ότι η προσδοκία της Ένωσης δεν γεννήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα ούτε κατά τον αγώνα της ΕΟΚΑ, αλλά ήταν ήδη παρούσα από την πρώτη ημέρα της βρετανικής παρουσίας στο νησί.

Η ιστορία, βεβαίως, ακολούθησε διαφορετική πορεία.

Οι προσδοκίες πολλών Κυπρίων ότι η βρετανική διοίκηση θα αποτελούσε μεταβατικό στάδιο προς την Ένωση διαψεύστηκαν. Η Βρετανία παρέμεινε στην Κύπρο για ογδόντα δύο χρόνια, διαμόρφωσε τους θεσμούς και τις πολιτικές εξελίξεις του τόπου και βρέθηκε τελικά αντιμέτωπη με το ενωτικό κίνημα και τον ένοπλο αγώνα της δεκαετίας του 1950.

Σχεδόν ενάμιση αιώνα μετά, η επέτειος της 4ης Ιουνίου 1878 δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική αναφορά.

Υπενθυμίζει πως η γεωγραφική θέση της Κύπρου εξακολουθεί να την τοποθετεί στο επίκεντρο ευρύτερων στρατηγικών σχεδιασμών.

Υπενθυμίζει επίσης ότι πολλές από τις σημαντικότερες καμπές της ιστορίας της αποφασίστηκαν από άλλους, μακριά από το νησί.

Δεν είναι ίσως τυχαίο ότι η πόλη όπου αποβιβάστηκαν οι Βρετανοί το 1878 ήταν η Λάρνακα, το αρχαίο Κίτιον, γενέτειρα του Ζήνωνα του Κιτιέα (περ. 334–262 π.Χ.), ενός από τους σημαντικότερους φιλοσόφους της αρχαιότητας και ιδρυτή της Στωικής Σχολής στην Αθήνα. Ο Ζήνων δίδαξε ότι οι άνθρωποι δεν ελέγχουν πάντοτε τα γεγονότα που τους συμβαίνουν, αλλά μπορούν να ελέγχουν τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται σε αυτά.

Και ίσως το πιο διαχρονικό ερώτημα να είναι εκείνο που θα ταίριαζε να τεθεί από τον ίδιο τον Ζήνωνα: καθορίζεται η μοίρα ενός λαού από τις αποφάσεις των ισχυρών ή από τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος ο λαός επιλέγει να απαντήσει σε αυτές; Κρίστοφερ Πιτσιλλίδης Ιστοριοδίφης του κυπριακού εφημεριδικού Τύπου και της συλλογικής μνήμης Πηγή: https://www.sigmalive.com/news/palaiologhio/1316422/4-ioynioy-1878-h-mera-poy-i-kypros-parakhorithike-khoris-na-erotithoun-oi-kyprioi?fbclid=IwY2xjawSOxHRleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEet4OSEOa51dADEG0XVC9TI52LCJD__KnFOqV2aQgH27Y-HXQHrm7fPPFRNVo_aem_nmdoSgQONzcrwVOuEtYIaw

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους