Original Post

Πλήρες Κείμενο:

«Η Σοσιαλδημοκραρία στην Κύπρο». Κεφ 4: η σοσιαλδημοκρατία στην Ευρώπη σήμερα.

Η σοσιαλδημοκρατία υπήρξε για πολλές δεκαετίες ένα από τα κυρίαρχα πολιτικά ρεύματα στην Ευρώπη.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα συνέβαλαν αποφασιστικά στη δημιουργία του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους, στην ενίσχυση των εργασιακών δικαιωμάτων, στην καθιέρωση δημόσιων συστημάτων υγείας και παιδείας και στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Το δυτικο-ευρωπαϊκό μοντέλο κοινωνικής οικονομίας της αγοράς, που συνδύαζε την οικονομική ανάπτυξη με την κοινωνική προστασία, αποτέλεσε σε μεγάλο βαθμό δημιούργημα της σοσιαλδημοκρατικής σκέψης.

Παράλληλα, ένα νέο κίνημα άρχισε να δημιουργείται, αυτό του ευρωκομμουνισμού.

Επρόκειτο για μεταρρυθμιστική κίνηση των Κομμουνιστικών Κομμάτων της Δυτικής Ευρώπης, κατά τη δεκαετία του 1970, με σκοπό την αποστασιοποίηση από τον σταλινισμό και το σοβιετικό μοντέλο κομμουνισμού, το οποίο επεβλήθηκε στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης.

Ο «σοσιαλισμός με το ανθρώπινο πρόσωπο», που εξήγγειλαν οι ευρωκομμουνιστές ηγέτες, το 1977, ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (Ιταλία), ο Σαντιάγκο Καρίγιο (Ισπανία) και ο Ζωρζ Μαρσέ (Γαλλία) δεν ήταν τίποτα άλλο παρά προσπάθεια στροφής προς τη σοσιαλδημοκρατία αναγνωρίζοντας τα λάθη του σοβιετικού μοντέλου.

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις.

Η παγκοσμιοποίηση, η τεχνολογική επανάσταση, οι μεταναστευτικές ροές, η οικονομική κρίση και η άνοδος του λαϊκισμού, μεταμόρφωσαν το κοινωνικό και πολιτικό τοπίο της Ευρώπης.

Πολλά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα προσπάθησαν να προσαρμοστούν στη νέα εποχή υιοθετώντας πιο φιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές.

Η λεγόμενη «Τρίτη Οδός», που προωθήθηκε κυρίως τη δεκαετία του 1990 από ηγέτες όπως ο Tony Blair και ο Gerhard Schröder, επιδίωξε να συνδυάσει την οικονομία της αγοράς με περιορισμένη κοινωνική προστασία και δημοσιονομική πειθαρχία.

Η προσέγγιση αυτή έφερε αρχικά εκλογικές επιτυχίες, όμως αποξένωσε στη συνέχεια παραδοσιακούς ψηφοφόρους της σοσιαλδημοκρατίας, οι οποίοι αισθάνθηκαν ότι τα κόμματα αυτά απομακρύνθηκαν από τις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και της προστασίας των εργαζομένων.

Η οικονομική κρίση στη δεκαετία του 2000 και οι πολιτικές λιτότητας που ακολούθησαν επιδείνωσαν την κρίση εμπιστοσύνης προς τα παραδοσιακά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα.

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες σημειώθηκε σημαντική εκλογική πτώση των ιστορικών σοσιαλδημοκρατικών παρατάξεων, ενώ ενισχύθηκαν είτε λαϊκιστικά κινήματα είτε κόμματα της ριζοσπαστικής αριστεράς και της άκρας δεξιάς.

Παρά τις δυσκολίες αυτές, η σοσιαλδημοκρατία παραμένει σημαντική πολιτική δύναμη στην Ευρώπη.

Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία και στη σκανδιναβική χερσόνησο , τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα συνεχίζουν να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διακυβέρνηση και στη διαμόρφωση κοινωνικών πολιτικών.

Το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο εξακολουθεί να βασίζεται σε αρχές που προέρχονται από τη σοσιαλδημοκρατική παράδοση: δημόσια υγεία, κοινωνική ασφάλιση, προστασία της εργασίας, δωρεάν ή προσιτή εκπαίδευση και στήριξη των αδυνάτων οικονομικά στρωμάτων.

Σήμερα η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της μέσα σε ένα νέο περιβάλλον.

Οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει περιλαμβάνουν: * τη διεύρυνση των ανισοτήτων, * τη στεγαστική κρίση στις πόλεις, * την ανασφάλεια της νέας γενιάς, * τη γήρανση του πληθυσμού, * την κλιματική αλλαγή, * τη μετανάστευση, * την ψηφιακή οικονομία, και * την άνοδο του εθνικισμού.

Ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα αποτελεί η προσπάθεια εξισορρόπησης ανάμεσα στην οικονομική ανταγωνιστικότητα και στην κοινωνική προστασία.

Η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία αναγνωρίζει γενικά τον ρόλο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και της αγοράς, επιμένει όμως ότι το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει ώστε να διασφαλίζεται η κοινωνική συνοχή και να αποτρέπονται ακραίες ανισότητες.

Στη σημερινή Ευρώπη, η σοσιαλδημοκρατία προσπαθεί να εκφράσει ευρύτερες κοινωνικές ομάδες όπως τη μεσαία τάξη, τους νέους επιστήμονες, τους δημόσιους υπαλλήλους, αλλά και πολίτες που ανησυχούν για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το περιβάλλον και τη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών.

Η ανάγκη για πολιτικές κοινωνικής ισορροπίας επανέρχεται όλο και πιο έντονα.

Οι ανισότητες, η ανασφάλεια και η κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς δημιουργούν ξανά χώρο για μια ανανεωμένη σοσιαλδημοκρατική πρόταση, η οποία θα μπορεί να συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη με την κοινωνική αλληλεγγύη.

Η πορεία της σοσιαλδημοκρατίας στην Ευρώπη επηρεάζει αναπόφευκτα και την Κύπρο.

Οι ίδιες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις εμφανίζονται πλέον και στην κυπριακή κοινωνία, καθιστώντας αναγκαία τη συζήτηση για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει μια σύγχρονη κυπριακή σοσιαλδημοκρατία στο μέλλον. Ιωσήφ Α Μουτήρης

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους