ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η Ελλάδα μπορεί απολύτως να χαρακτηρίζει το Αιγαίο ως Αρχιπέλαγος (σύμφωνα με τον ορισμό του...

Πλήρες Κείμενο:

ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η Ελλάδα μπορεί απολύτως να χαρακτηρίζει το Αιγαίο ως Αρχιπέλαγος (σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 46 της UNCLOS), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι διεκδικεί το ειδικό καθεστώς του Aρχιπελαγικού κράτους (όπως ορίζεται από το άρθρο 47 της UNCLOS). Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης, διότι άλλο είναι ο γεωγραφικός, ιστορικός και πολιτισμικός χαρακτηρισμός μιας θαλάσσιας περιοχής ως αρχιπελάγους και άλλο το ειδικό νομικό καθεστώς που η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει μόνο σε συγκεκριμένη κατηγορία κρατών. Η UNCLOS, στο άρθρο 46, ορίζει το «Αρχιπέλαγος» ως σύνολο νησιών, υδάτων και άλλων φυσικών σχηματισμών που είναι τόσο στενά συνδεδεμένα ώστε να αποτελούν ενιαία γεωγραφική, οικονομική ή πολιτική οντότητα ή που ιστορικά θεωρούνται ως τέτοια». Με βάση αυτόν τον ορισμό, το Αιγαίο μπορεί βάσιμα να χαρακτηρίζεται Αρχιπέλαγος, γιατί διαθέτει πυκνή νησιωτική δομή, ιστορική συνέχεια χιλιετηρίδων, πολιτισμική και διοικητική ενότητα και διαχρονική αναφορά σε χάρτες, ναυτικούς οδηγούς, γεωγραφικά έργα και διεθνή βιβλιογραφία ως «Αρχιπέλαγος». Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα είναι Αρχιπελαγικό κράτος.

Η ίδια η UNCLOS ορίζει ως αρχιπελαγικό κράτος εκείνο που συγκροτείται εξ ολοκλήρου από ένα ή περισσότερα αρχιπελάγη και ενδεχομένως άλλα νησιά. Η Ελλάδα δεν εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία, διότι έχει ηπειρωτικό κορμό και νησιωτικό χώρο.

Αυτό όμως δεν αφαιρεί από το Αιγαίο τον ιστορικό και γεωγραφικό του χαρακτήρα ως Αρχιπελάγους. Η UNCLOS δεν απαγορεύει ούτε αναιρεί αυτή την περιγραφική χρήση, απλώς δεν τεκμηριώνει για την Ελλάδα την εφαρμογή στο Αιγαίο του ειδικού καθεστώτος των αρχιπελαγικών κρατών.

Για τα αρχιπελαγικά κράτη, το άρθρο 47 της UNCLOS επιτρέπει τη χάραξη «αρχιπελαγικών γραμμών βάσης», δηλαδή ευθειών γραμμών που ενώνουν τα εξώτατα σημεία των εξώτατων νησιών και υφάλων.

Υπάρχουν όμως αυστηρές προϋποθέσεις για αυτό.

Πρέπει να περιλαμβάνονται τα κύρια νησιά, η αναλογία υδάτων προς ξηρά να βρίσκεται μεταξύ 1:1 και 9:1, οι γραμμές να μη ξεφεύγουν από τη γενική μορφή του αρχιπελάγους και να μη θίγονται κρίσιμα δικαιώματα άλλων κρατών. ΚΡΑΤΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΘΕΣΠΙΣΕΙ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΒΑΣΗΣ ΩΣ «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΙΚΑ ΚΡΑΤΗ» Κράτη που έχουν θεσπίσει τέτοιες αρχιπελαγικές γραμμές βάσης ως αρχιπελαγικά κράτη είναι, μεταξύ άλλων, η Ινδονησία, οι Φιλιππίνες, τα Φίτζι, η Παπούα Νέα Γουινέα, οι Νήσοι Σολομώντα, το Βανουάτου, το Τουβαλού, οι Μαλδίβες, οι Σεϋχέλλες, οι Μπαχάμες, το Πράσινο Ακρωτήριο, οι Κομόρες, η Γρενάδα, η Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, ο Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες, το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, η Τζαμάικα, ο Μαυρίκιος και το Σάο Τομέ και Πρίνσιπε.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως η Δομινικανή Δημοκρατία, έχουν διατυπωθεί ειδικές επιφυλάξεις ως προς το εάν πληρούνται πράγματι οι προϋποθέσεις του αρχιπελαγικού κράτους. ΜΗ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΙΚΑ ΚΡΑΤΗ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΑ ΚΑΙ ΤΑ ΟΝΟΜΑΖΟΥΝ ΕΤΣΙ Υπάρχουν όμως και πολλά κράτη που διαθέτουν αρχιπέλαγα, τα ονομάζουν αρχιπέλαγα, χωρίς να είναι αρχιπελαγικά κράτη κατά την UNCLOS. Οι ΗΠΑ έχουν τη Χαβάη και τις Αλεούτιες, ο Καναδάς το Καναδικό Αρκτικό Αρχιπέλαγος, η Νορβηγία το Svalbard και τα Lofoten, η Φινλανδία τα Αland και το Archipelago Sea, η Σουηδία το Stockholm Archipelago, η Ισπανία τις Κανάριες και τις Βαλεαρίδες, η Πορτογαλία τις Αζόρες και τη Μαδέρα, η Ιταλία το Τοσκάνικο και τα Αιολικά νησιά, η Κροατία τις Δαλματικές νήσους, η Ινδία τα Andaman και Nicobar, ο Ισημερινός τα Γκαλαπάγκος, η Χιλή τα παταγονικά αρχιπέλαγα και το Ηνωμένο Βασίλειο τις Εβρίδες (Hebrides) και οι Ορκάδες (Orkney) και τα Falklands. ΜΗ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΙΚΑ ΚΡΑΤΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΧΑΡΑΞΕΙ ΓΡΑΜΜΕΣ ΒΑΣΗΣ ΣΕ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΑ ΤΟΥΣ Τέλος, υπάρχουν κράτη που δεν είναι αρχιπελαγικά, αλλά έχουν χαράξει ευθείες γραμμές βάσης σε αρχιπέλαγα ή νησιωτικά συμπλέγματα.

Αυτές δεν είναι αρχιπελαγικές γραμμές βάσης του άρθρου 47, αλλά επιχειρείται να θεμελιωθούν στο άρθρο 7, το οποίο επιτρέπει ευθείες γραμμές βάσης όταν η ακτή είναι βαθιά τετμημένη ή όταν υπάρχει συστάδα νησιών κατά μήκος και σε άμεση γειτνίαση με την ακτή.

Τέτοιες περιπτώσεις συναντώνται στη Δανία με τις Φερόες, στη Νορβηγία με το Svalbard, στον Ισημερινό με τα Γκαλαπάγκος, στην Ισπανία με τις Κανάριες, στην Πορτογαλία με τις Αζόρες, στη Γαλλία με υπερπόντια νησιωτικά συμπλέγματα, στο Ηνωμένο Βασίλειο με τα Falklands και τα Turks and Caicos, στην Αργεντινή με τις Malvinas/Falklands, στην Κίνα με τους Paracels και τα Diaoyu/Senkaku, και στη Μιανμάρ με τα Co Co και Preparis Islands.

Πολλές από αυτές τις χαράξεις έχουν αμφισβητηθεί ως υπερβολικές, ακριβώς επειδή μοιάζουν με αρχιπελαγικές χαράξεις από μη αρχιπελαγικά κράτη. ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ Συνεπώς, η ορθή ελληνική θέση πρέπει να είναι καθαρή, σαφής και μη φοβική. Το Αιγαίο ΕΙΝΑΙ Αρχιπέλαγος ως γεωγραφική, ιστορική και πολιτισμική πραγματικότητα. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να ισχυρισθεί ότι είναι αρχιπελαγικό κράτος (όπως ορίζονται από το άρθρο 57 της UNCLOS). Τα ελληνικά δικαιώματα θεμελιώνονται στην κυριαρχία επί των νησιών, στις θαλάσσιες ζώνες που αυτά παράγουν και στις γενικές διατάξεις του Δικαίου της Θάλασσας.

Το να ονομάζουμε λοιπόν το Αιγαίο Αρχιπέλαγος δεν είναι ούτε υπερβολή ούτε νομική ακροβασία.

Είναι ιστορικά ακριβές, γεωγραφικά θεμελιωμένο και νομικά θεμιτό.

Όπου δε οι γεωγραφικές συνθήκες το επιτρέπουν, η Ελλάδα πρέπει να επιταχύνει την χάραξη ευθειών γραμμών βάσης, σύμφωνα με το άρθρο 7, επειδή συγκεκριμένες ακτές, νησίδες ή νησιωτικές συστάδες (βαθιά τετμημένες σε ακτές και σε άμεση γειτνίαση με αυτές) μπορεί να πληρούν αυτοτελώς τις προϋποθέσεις της UNCLOS.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους