Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΒΙΤΑΜΙΝΗ C: FACT CHECKING ΑΝΑΚΡΙΒΩΝ ΑΠΟΨΕΩΝ ΓΝΩΣΤΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ ΓΙΑΤΡΟΥ Είπα να μην ξανασχοληθώ με διατροφή, αλλά βλέποντας τέτοια βιντεάκια τα οποία είναι ανακριβή είπα να σχολιάσω.

Και παρότι δεν δραστηριοποιούμαι εν Ελλάδι αλλά ως ΕΙΔΙΚΟΣ για διατροφή και συμπληρώματα με ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΜΟΥ ΠΛΕΟΝ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ, ας σχολιάσω έναν μη ειδικό στη διατροφή γιατρό καρδιολόγο, που είναι γνωστός με βίντεό του στο ΤΙΚΤΟΚ και Instagram.

Εδώ θα ήθελα να σχολιάσω μαζί σου, κύριε Θεοδωράκη, που νομίζεις ότι είσαι ο πλέον ειδικός, που επιτίθεσαι μέχρι και γιατρούς που έχουν άλλη άποψη με σένα για την κρεατοφαγία (όπως με τον Θάνο Ευθυμίου), όπως επίσης διαφωνώ με την έμμεση φίμωση την οποία προσπαθείτε να επιβάλετε σε άλλους επαγγελματίες υγείας επειδή δεν συμφωνούν μαζί σας, λησμονώντας ότι ούτε εσύ είσαι ειδικός, αλλά ένας γιατρός!), και προμοτάρεις στα βιντεάκια σου δική σου εταιρεία συμπληρωμάτων ( ! ), και έχεις βάλει υποψηφιότητα και στον ιατρικό σύλλογο (αλήθεια, ο ιατρικός σύλλογος επιτρέπει οι γιατροί να διαφημίζουν τη δουλειά τους και δικές τους εταιρείες συμπληρωμάτων;;;!!!), πιστεύω ότι μπορώ να παίρνω μέρος στο δημόσιο διάλογο διαφωνώντας ή συμφωνώντας με την πολύχρονη εμπειρία μου ως ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ 45 ΒΙΒΛΙΩΝ ΓΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ.

Ξεκινώ να σχολιάσω το το βίντεό σου γιατί έχει πολλές ανακρίβειες. 1. Συμφωνώ ότι τα συμπληρώματα δεν πρέπει να δίνονται αδιάκριτα σε όλους ως υποκατάστατο σωστής διατροφής.

Αλλά άλλο πράγμα αυτό και άλλο να λέμε ότι είναι πεταμένα λεφτά.

Το ερώτημα δεν είναι “συμπληρώματα ναι ή όχι”, αλλά “ποιος άνθρωπος, με ποια διατροφή, ποια εργαστηριακά δεδομένα, ποιον κίνδυνο, ποια ανάγκη και ποια δόση”. Η USPSTF, για παράδειγμα, δεν λέει ότι όλα τα συμπληρώματα είναι άχρηστα.

Λέει ότι για υγιείς, μη εγκύους ενήλικες η τεκμηρίωση είναι ανεπαρκής για τα περισσότερα μονά ή συνδυασμένα συμπληρώματα στην πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου ή καρκίνου.

Αυτό αφορά συγκεκριμένα πρωτογενή πρόληψη καρδιαγγειακού/καρκίνου, όχι ανεπάρκειες, ειδικές ομάδες, κάπνισμα, κακή διατροφή, δυσαπορρόφηση, χρόνια νοσήματα ή λειτουργική χρήση σε αυξημένες ανάγκες.

Για τη βιταμίνη C ειδικά, το «ένα πορτοκάλι την ημέρα αρκεί» που λες στο βίντεό σου είναι σλόγκαν, όχι επιστημονική εξατομίκευση. Το NIH αναφέρει ότι ομάδες με αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας ή χαμηλότερων επιπέδων βιταμίνης C είναι οι καπνιστές, όσοι εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα, άτομα με περιορισμένη ποικιλία τροφών, δυσαπορρόφηση και ορισμένα χρόνια νοσήματα.

Οι καπνιστές μάλιστα χρειάζονται επιπλέον 35 mg/ημέρα λόγω αυξημένου οξειδωτικού στρες.

Για έναν υγιή, μη καπνιστή, με καλή πρόσληψη φρούτων και λαχανικών, 100–200 mg/ημέρα μπορεί να είναι επαρκή.

Για άτομα με αυξημένο οξειδωτικό στρες, κάπνισμα, κακή διατροφή, λοιμώξεις, φλεγμονή, έντονη άσκηση, έκθεση σε τοξικούς παράγοντες ή χαμηλά επίπεδα βιταμίνης C, η συμπληρωματική λήψη μπορεί να έχει νόημα. 2. Τα 90 mg δεν είναι “βέλτιστη δόση”, είναι RDA. Το RDA είναι η ποσότητα που θεωρείται επαρκής για σχεδόν όλους τους υγιείς ανθρώπους, όχι απαραίτητα η ιδανική ποσότητα για κάθε κατάσταση, όπως κάπνισμα, φλεγμονή, λοιμώξεις, παχυσαρκία, διαβήτης, στρες ή αυξημένο οξειδωτικό φορτίο. Στις ΗΠΑ το RDA είναι 90 mg για άνδρες και 75 mg για γυναίκες, ενώ οι καπνιστές χρειάζονται +35 mg/ημέρα. Στην Ευρώπη, η EFSA δίνει πληθυσμιακή πρόσληψη αναφοράς 110 mg/ημέρα για άνδρες και 95 mg/ημέρα για γυναίκες.

Η απορρόφηση είναι δοσοεξαρτώμενη: στα 30–180 mg/ημέρα απορροφάται περίπου 70–90%, ενώ πάνω από 1 g/ημέρα η απορρόφηση πέφτει κάτω από 50% και η περίσσεια απεκκρίνεται στα ούρα.

Όμως αυτό σημαίνει μειωμένη αποδοτικότητα, όχι μηδενική χρησιμότητα.

Μάλιστα, από του στόματος δόση 1,25 g ανεβάζει τη μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα περίπου στο διπλάσιο σε σχέση με 200–300 mg από τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C. ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΤΩΡΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΟΥ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΗΨΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ C ΣΕ ΥΨΗΛΕΣ ΔΟΣΕΙΣ ΚΑΡΔΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Μια ανάλυση διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που λάμβαναν 700 mg βιταμίνης C είχαν 25% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων από εκείνους που δεν έπαιρναν συμπληρώματα βιταμίνης C (Knekt P, Ritz J, Pereira MA, et al. Antioxidant vitamins and coronary heart disease risk: a pooled analysis of 9 cohorts. Am J Clin Nutr. 2004 Dec;80(6):1508-20.). Είναι αλήθεια βέβαια ότι το Physicians’ Health Study II, 500 mg/ημέρα βιταμίνης C για περίπου 8 χρόνια δεν μείωσαν σημαντικά τα μείζονα καρδιαγγειακά συμβάντα, το έμφραγμα, το εγκεφαλικό ή την καρδιαγγειακή θνησιμότητα (Sesso HD, Buring JE, Christen WG, et al. Vitamins E and C in the prevention of cardiovascular disease in men: the Physicians' Health Study II randomized controlled trial.

JAMA. 2008;300(18):2123-2133.). H επιδημιολογία είναι ενδιαφέρουσα, η βιολογική λογική υπάρχει λόγω αντιοξειδωτικής δράσης, κολλαγόνου, ενδοθηλίου και φλεγμονής, αν και δεν επιβεβαιώνεται καθαρή μείωση καρδιαγγειακών συμβάντων στον γενικό καλά θρεμμένο πληθυσμό. ΑΣΘΜΑ Από το 1973 έχουν υπάρξει 11 κλινικές μελέτες συμπληρωματικής λήψης βιταμίνης C σε ασθματικούς (Bielory L., Gandhi R., Asthma and vitamin C, Annals Allergy 73, 89-96, 1994). Επτά από αυτές τις μελέτες έδειξαν σημαντικές βελτιώσεις στις αναπνευστικές μετρήσεις και στα συμπτώματα του άσθματος ως αποτέλεσμα συμπληρωματικής λήψης 1-2 γραμμαρίων βιταμίνης C την ημέρα.

Η θεραπεία με υψηλή δόση βιταμίνης C μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς (εκτός από την αντιοξειδωτική προστασία που ασκεί στο αναπνευστικό σύστημα) με το να μειώνει τα επίπεδα της ισταμίνης.

Η ανασκόπηση Bielory & Gandhi βρήκε αρκετές μικρές μελέτες με θετικά αποτελέσματα στη βιταμίνη C για άσθμα και αλλεργία, όπως βελτίωση σε δοκιμές πνευμονικής λειτουργίας, πρόκληση με ισταμίνη/μεταχολίνη, λειτουργία λευκών αιμοσφαιρίων και μείωση αναπνευστικών λοιμώξεων.

Είναι αλήθεια ότι οι ίδιες οι αξιολογήσεις τονίζουν ότι οι περισσότερες μελέτες ήταν μικρές, βραχυχρόνιες και μεθοδολογικά αδύναμες.

Πολύ πιο καθαρό είναι το εύρημα για τον βρογχόσπασμο από άσκηση.

Μετα-ανάλυση τριών placebo-controlled μελετών, αν και μικρή, έδειξε ότι η βιταμίνη C μείωσε την πτώση του FEV1 μετά την άσκηση κατά περίπου 48%. Οι συγγραφείς θεώρησαν λογικό να τη δοκιμάζουν άτομα με βήχα ή αναπνευστικά συμπτώματα μετά την άσκηση, λόγω χαμηλού κόστους και καλής ασφάλειας.

Εδώ λοιπόν έχουμε καλό επιχείρημα: η βιταμίνη C δεν είναι απλώς «κορεσμένη και άχρηστη». Σε συγκεκριμένο φαινότυπο — άσκηση, βρογχόσπασμος, οξειδωτικό στρες — μπορεί να έχει μετρήσιμη κλινική δράση. ΚΟΙΝΟ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑ Το 1975 ο Thomas Chalmers ανέλυσε την πιθανή επίδραση της βιταμίνης C στο κοινό κρυολόγημα υπολογίζοντας τη μέση διαφορά της διάρκειας των επεισοδίων κρυολογήματος ανάμεσα στις ομάδες που λάμβαναν βιταμίνη C και στις ομάδες ελέγχου (που δεν λάμβαναν βιταμίνη C) σε επτά ελεγχόμενες με placebo μελέτες. Ο Thomas Chalmers βρήκε ότι τα επεισόδια ήταν 0,11 της ημέρας συντομότερα στην ομάδα βιταμίνης C και συμπέρανε ότι δεν υπήρχε έγκυρη απόδειξη που να δείχνει ότι η βιταμίνη C είναι ευεργετική στην αντιμετώπιση του κοινού κρυολογήματος.

Η ανασκόπηση και κριτική του Chalmers αναφέρεται εκτενώς σε επιστημονικά άρθρα και μονογραφίες.

Άλλοι όμως επιστήμονες που έχουν κάνει ανασκοπήσεις έχουν συμπεράνει ότι η βιταμίνη C ανακουφίζει τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος.

Μια προσεκτική ανάλυση της ανασκόπησης του Chalmers αποκάλυψε σοβαρές αδυναμίες.

Για παράδειγμα, ο Chalmers δεν έλαβε υπόψη την ποσότητα της βιταμίνης C που χρησιμοποιήθηκε στις μελέτες.

Συμπεριέλαβε στη μετα-ανάλυσή του μια μελέτη στην οποία χορηγήθηκε στα άτομα που συμμετείχαν μόνο 25 με 50 mg ημερησίως.

Για μερικές μελέτες ο Chalmers χρησιμοποίησε εκτιμήσεις που είναι ασυνεπείς με τα πρωτότυπα δημοσιευμένα αποτελέσματα.

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από τις ίδιες μελέτες οι συγγραφείς μιας νέας μελέτης υπολόγισαν ότι η βιταμίνη C σε δόση των 1 ώς 6 γραμμαρίων ημερησίως μείωσαν τη διάρκεια των επεισοδίων κρυολογήματος σχεδόν μια ολόκληρη μέρα ή περίπου 21%. Το επιχείρημα της ιατρικής βιβλιογραφίας ότι η βιταμίνη C δεν έχει επίδραση στο κοινό κρυολόγημα βασίζεται σε μεγάλο μέρος σε εσφαλμένη ανασκόπηση που γράφτηκε τέσσερεις δεκαετίες πριν.

Σε μια ανασκόπηση έξι μεγάλων μελετών όσον αφορά στη λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης C σε δόσεις των 1000 mg ή χαμηλότερα, φάνηκε ότι η συχνότητα του κοινού κρυολογήματος δεν μειώθηκε στους ανθρώπους που λάμβαναν αυτές τις σχετικά μικρές δόσεις.

Μια περαιτέρω όμως ανάλυση αυτών των μελετών αποκάλυψε ότι μερικές ομάδες ωφελήθηκαν από τη λήψη χαμηλών δόσεων βιταμίνης C. Σε τέσσερεις μελέτες σε αγόρια σχολείου βρετανικής καταγωγής βρέθηκε μια σημαντικά στατιστική μείωση στη συχνότητα του κοινού κρυολογήματος στις ομάδες που λάμβαναν βιταμίνη C χαμηλής δόσης (Hemila H., Vitamin C intake and susceptibility to the common cold, Br J Nutr. 1997 Jan;77(1):59-72). Μια μελέτη έδειξε ότι τα άτομα που κάνουν σκληρή άσκηση είχαν 50% χαμηλότερη πιθανότητα να κολλήσουν κοινό κρυολόγημα, αν λάμβαναν μόνο 600-1000 mg ημερησίως βιταμίνη C (Hemila H., Vitamin C and common cold incidence: a review of studies with subjects under heavy physical stress, Int J Sports Med. 1996 Jul;17(5):379-83). Επομένως, η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης C όχι μόνο μειώνει τη διάρκεια και τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος, αλλά μειώνει και τη συχνότητά του, δηλαδή μπορεί να λαμβάνεται για την πρόληψη του κοινού κρυολογήματος.

Για την προληπτική δράση κατά του κοινού κρυολογήματος καλύτερα είναι να λαμβάνεται σε δόσεις μεγαλύτερες των 1000 mg ημερησίως.

Η βιταμίνη C αυξάνει την παραγωγή και τη δράση των λευκών αιμοσφαιρίων.

Για παράδειγμα, αυξάνει την ικανότητα των ουδετερόφιλων (ένας τύπος λευκών αιμοσφαιρίων) να επιτεθεί και να καταπιεί τους ιούς (Heimer KA, Hart AM, Martin LG, Rubio-Wallace S. Examining the evidence for the use of vitamin C in the prophylaxis and treatment of the common cold. J Am Acad Nurse Pract. 2009;21(5):295-300. /// Jariwalla RJ, and Harakeh S. Antiviral and Immunomodulatory Activities of Ascorbic Acid.

SubcellBiochem. 1996 25(213-31). /// Anderson R. The Immunostimulatory, Antiinflammatory and Anti-Allergic Properties of Ascorbate. AdvNutr Res. 1984 6(19-45.). Ημερήσιες δόσεις 1 γραμμαρίου (1000 mg) βιταμίνης C έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τη συχνότητα εμφάνισης και τη σοβαρότητα ενός κρυολογήματος, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2010 στο Ιατρικό Περιοδικό της Νέας Ζηλανδίας (Holt S. Hype around high-dose vitamin C is unjustified: N Z Med J. 2010 Oct 15;123(1324):109-10.). Επιπροσθέτως, πολύ υψηλές δόσεις βιταμίνης C χορηγούμενες πριν ή μετά την έναρξη των συμπτωμάτων έχουν φανεί ότι μειώνουν τα συμπτώματα του κρυολογήματος και της γρίπης.

Σε ασυμπτωματικούς νεαρούς ενήλικες ηλικίας 18-30 ετών, τρεις δόσεις των 1.000 mg ημερησίως βιταμίνης C ή ωριαίες δόσεις των 1000 mg βιταμίνης C για τις πρώτες 6 ώρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων ακολουθούμενες από δόσεις 1000 mg βιταμίνης C τρεις φορές ημερησίως σε συμπτωματικά άτομα, μείωσαν τα συμπτώματα του κρυολογήματος και της γρίπης κατά 85% σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο (placebo), σύμφωνα με μελέτη του 1999 που δημοσιεύθηκε στο Journal of Manipulative and Physiological Therapeutics (Gorton HC, Jarvis K. The effectiveness of vitamin C in preventing and relieving the symptoms of virus-induced respiratory infections. J Manipulative PhysiolTher. 1999;22(8):530-533.). Η πηγή Cochrane του 2013: Η τακτική λήψη βιταμίνης C δεν μειώνει σημαντικά τη συχνότητα κρυολογημάτων στον γενικό πληθυσμό, αλλά μειώνει τη διάρκεια κατά περίπου 8% στους ενήλικες και 14% στα παιδιά.

Στα παιδιά, 1–2 g/ημέρα μείωσαν τη διάρκεια κατά περίπου 18%. Επίσης, σε μαραθωνοδρόμους, σκιέρ και στρατιώτες σε ψυχρό/έντονο στρες, η βιταμίνη C μείωσε περίπου στο μισό τη συχνότητα κρυολογήματος (Hemilä H, Chalker E. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database of Systematic Reviews 2013, Issue 1. Art. No.: CD000980.) Πιο πρόσφατη μετα-ανάλυση του 2023, με placebo-controlled δοκιμές ≥1 g/ημέρα, βρήκε ότι η βιταμίνη C μείωσε τη σοβαρότητα του κρυολογήματος κατά περίπου 15% και φάνηκε να έχει μεγαλύτερη επίδραση στα πιο σοβαρά συμπτώματα παρά στα ήπια (Hemilä, H., & Chalker, E. (2023). Vitamin C reduces the severity of common colds: a meta-analysis.

BMC public health, 23(1), 2468.). ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΑΠΟ ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Η βιταμίνη C είναι ένας καθαριστής ελεύθερων ριζών που μπορεί να προστατεύσει από οξειδωτικές βλάβες που προκαλούνται από μόλυβδο, υδράργυρο και κάδμιο.

Μπορεί να αποτρέψει την απορρόφηση του μόλυβδου καθώς και να αναστείλει την κυτταρική πρόσληψή του και να μειώσει την κυτταρική τοξικότητά του.

Τα δεδομένα παρατήρησης υποδηλώνουν μια αντίστροφη σχέση μεταξύ των επιπέδων ασκορβικού οξέος στον ορό και των επιπέδων μόλυβδου στο αίμα.

Με άλλα λόγια, όσο υψηλότερα είναι τα επίπεδα βιταμίνης C στο αίμα, τόσο χαμηλότερα είναι αυτά του μόλυβδου.

Η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης C (500 mg/ημέρα) σε 12 διυλιστές αργύρου με υψηλά επίπεδα μόλυβδου στο αίμα (μέσος όρος 32,8 μg / dL) κατέδειξε μείωση 34% στα επίπεδα μόλυβδου μετά από 1 μήνα.

Αυτή είναι σημαντική μελέτη, γιατί δεν μιλά για θεωρητική δράση, αλλά για ανθρώπους με επαγγελματική έκθεση.

Η δημοσίευση αναφέρει ότι 31 από τους 50 διυλιστές αργύρου είχαν μέσο επίπεδο μολύβδου στο αίμα περίπου 32,84 μg/dL, με ενδείξεις τοξικότητας όπως αναιμία, κοιλιακούς κολικούς, μπλε γραμμή στα ούλα και μυϊκή απώλεια.

Το δυνατό σημείο της μελέτης: δείχνει ότι 500 mg/ημέρα δεν είναι “πεταμένα”, αφού σε πραγματική έκθεση σε μόλυβδο φαίνεται να υπήρξε βιοχημική βελτίωση (Tandon, S. K., Chatterjee, M., Bhargava, A., Shukla, V., and Bihari, V. Lead poisoning in Indian silver refiners. Sci. Total Environ. 2001;281(1-3):177–82). Σε μια μικρή μελέτη 75 ανδρών καπνιστών, η βιταμίνη C (1000 mg/ημέρα) μείωσε τα επίπεδα μόλυβδου στο αίμα κατά 81% μετά από μία εβδομάδα συμπληρώματος.

Η χαμηλότερη δόση βιταμίνης C (200 mg/ημέρα) δεν είχε καμία επίδραση.

Αυτό είναι ισχυρό επιχείρημα κατά της άποψης «πάνω από 200 mg είναι άχρηστα». Διότι εδώ η δόση των 200 mg δεν έκανε τίποτα για τον συγκεκριμένο δείκτη, ενώ η δόση των 1000 mg έκανε μεγάλη διαφορά. (Dawson, E. B., Evans, D. R., Harris, W. A., Teter, M. C., and McGanity, W. J. The effect of ascorbic acid supplementation on the blood lead levels of smokers. J Am Coll Nutr. 1999;18(2):166–70). Η μελέτη Simon et al. στο JAMA εξέτασε 19.578 άτομα από το NHANES III και βρήκε αντίστροφη σχέση ανάμεσα στα επίπεδα ασκορβικού οξέος στον ορό και στα επίπεδα μολύβδου στο αίμα.

Οι νέοι με υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης C είχαν πολύ χαμηλότερη πιθανότητα αυξημένου μολύβδου, ενώ στους ενήλικες τα δύο υψηλότερα τριτημόρια βιταμίνης C είχαν περίπου 65–68% χαμηλότερη πιθανότητα αυξημένου μολύβδου σε σχέση με το χαμηλότερο τριτημόριο.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η σχέση φάνηκε με τη βιταμίνη C στον ορό, όχι τόσο καθαρά με τη δηλωμένη διατροφική πρόσληψη.

Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι είτε οι διατροφικές εκτιμήσεις ήταν ατελείς είτε ο ίδιος ο μόλυβδος αυξάνει την κατανάλωση/turnover της βιταμίνης C, άρα χαμηλώνει τα επίπεδά της.

Άρα εδώ δεν έχουμε απόδειξη αιτιότητας, αλλά έχουμε πολύ καλή ένδειξη ότι: χαμηλή βιταμίνη C και αυξημένος μόλυβδος συχνά συνυπάρχουν, και η καλή κατάσταση βιταμίνης C φαίνεται προστατευτική (Simon JA, Hudes ES. Relationship of ascorbic acid to blood lead levels.

JAMA. 1999;281(24):2289-2293.). ΕΙΝΑΙ Η ΒΙΤΑΜΙΝΗ C ΣΕ ΥΨΗΛΗ ΔΟΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΓΙΑ ΛΙΘΟΥΣ ΣΤΑ ΝΕΦΡΑ; Στο βίντεο ο γιατρός λέει ότι συμπληρώματα βιταμίνης C σε δόσεις 1000 mg και άνω αυξάνουν τον κίνδυνο λίθων στα νεφρά λόγω οξαλικών.

Ναι, η χρόνια λήψη υψηλής δόσης βιταμίνης C, ειδικά 1000 mg/ημέρα και άνω, μπορεί σε ορισμένα άτομα να αυξήσει τα οξαλικά στα ούρα και πιθανώς τον κίνδυνο λίθων οξαλικού ασβεστίου.

Υπάρχει σοβαρή μελέτη σε 23.355 Σουηδούς άνδρες που βρήκε ότι η χρήση ασκορβικού οξέος, συνήθως περίπου 1000 mg ανά δισκίο, συνδέθηκε με περίπου διπλάσιο κίνδυνο πρώτου επεισοδίου νεφρολιθίασης.

Η ίδια μελέτη όμως τονίζει ότι τα ευρήματα δεν πρέπει να μεταφραστούν στη διατροφική βιταμίνη C, δηλαδή δεν είναι το ίδιο η βιταμίνη C από τρόφιμα και η χρόνια χρήση απομονωμένου ασκορβικού οξέος υψηλής δόσης (Thomas LD, Elinder CG, Tiselius HG, Wolk A, Akesson A. Ascorbic acid supplements and kidney stone incidence among men: a prospective study. JAMA Intern Med. 2013;173(5):386-388.). Το NIH επίσης κρατά ισορροπημένη θέση: η βιταμίνη C έχει χαμηλή τοξικότητα, το ανώτατο ανεκτό όριο για ενηλίκους είναι 2000 mg/ημέρα, αλλά υψηλές δόσεις μπορεί να αυξήσουν οξαλικά/ουρικό στα ούρα και να συμβάλουν σε λίθους, ειδικά σε άτομα με νεφρικές διαταραχές ή προϋπάρχουσα υπεροξαλουρία.

Τα στοιχεία για το πόσο αυξάνει τα οξαλικά δεν είναι πλήρως ομοιόμορφα.

Άρα ναι, δεν θα δίναμε χρόνια 1000–2000 mg βιταμίνης C σε άνθρωπο με ιστορικό λίθων οξαλικού ασβεστίου, υπεροξαλουρία, νεφρική νόσο ή χαμηλή πρόσληψη υγρών.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα 500–1000 mg είναι επικίνδυνα ή άχρηστα για όλους.

Σημαίνει ότι θέλουν ένδειξη, διάρκεια, εξατομίκευση και προσοχή.

Αν όμως η επικινδυνότητα των συμπληρωμάτων βιταμίνης C για πρόκληση λίθων στους νεφρούς θα αφορούσε στον γενικό πληθυσμό, το ίδιο θα πρέπει να ισχύει και για τροφές υψηλές σε οξαλικά, όπως το σπανάκι.

Στους ανθρώπους που κάνουν λίθους οξαλικού ασβεστίου, οι οδηγίες όντως συστήνουν περιορισμό πολύ πλούσιων σε οξαλικά τροφών, όπως σπανάκι, ραβέντι, σέσκουλα, παντζάρια, ξηροί καρποί, σοκολάτα, τσάι και σόγια. Η Mayo Clinic αναφέρει ακριβώς ότι όσοι έχουν τάση για λίθους οξαλικού ασβεστίου μπορεί να χρειαστεί να περιορίσουν τέτοιες τροφές.

Έχω δημοσιεύσει στο παρελθόν μελέτες και περιπτώσεις ανθρώπων που έτρωγαν καθημερινά smoothies με ωμές πλούσιες τροφές σε οξαλικά και τους δημιουργήθηκε πρόβλήμα με τους νεφρούς.

Φυσικά, δεν επηρεάζονται όλοι από την κατανάλωση οξαλικών, άρα δεν σημαίνει ότι όλος ο πληθυσμός θα πρέπει να αποφεύγει υψηλότερες δόσεις βιταμίνης C ή τροφές με οξαλικά.

Επίσης, όταν τα οξαλικά λαμβάνονται μαζί με ασβέστιο στο γεύμα, δεσμεύονται περισσότερο στο έντερο και απορροφώνται λιγότερο· γι’ αυτό το National Kidney Foundation συστήνει να συνδυάζονται τροφές πλούσιες σε οξαλικά με τροφές που περιέχουν ασβέστιο.

Άρα το ίδιο θα συνέβαινε και αν τα συμπληρώματα βιταμίνης C λαμβάνονται με τροφέρς με ασβέστιο, θα μειωνόταν η πιθανότητα πρόκλησης λίθων οξαλικού ασβεστίου. ΑΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΝΑΓΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ: Για τον γενικό πληθυσμό: - 100–200 mg/ημέρα από τροφές είναι καλή βάση για υγιή άνθρωπο. - 250–500 mg/ημέρα ως συμπλήρωμα είναι λογική, συντηρητική δόση όταν υπάρχει λόγος: κάπνισμα, συχνές λοιμώξεις, φλεγμονή, χαμηλή πρόσληψη φρούτων/λαχανικών, αυξημένο στρες, έκθεση σε ρύπους, ανάγκη υποστήριξης κολλαγόνου/επούλωσης. - 1000 mg/ημέρα δεν είναι «δηλητήριο», αλλά δεν θΑ πρέπει να αποτελεί μόνιμη τυφλή οδηγία για όλους.

Καλύτερα βραχυπρόθεσμα ή στοχευμένα, διαιρεμένο σε 2 δόσεις, με καλή ενυδάτωση, και αποφυγή σε άτομα με ιστορικό λίθων οξαλικού ασβεστίου, υπεροξαλουρία ή νεφρική νόσο. - 2000 mg/ημέρα και άνω θέλει σαφή λόγο και προσοχή, αφού το ανώτατο ανεκτό όριο για ενηλίκους είναι 2000 mg/ημέρα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Δεν διαφωνώ ότι η διατροφή είναι η βάση.

Διαφωνώ με το απόλυτο “τα συμπληρώματα είναι πεταμένα λεφτά”. Η βιταμίνη C δεν είναι απαραίτητη σε μεγαδόσεις για όλους, αλλά ούτε ένα πορτοκάλι καλύπτει εξατομικευμένα όλους τους ανθρώπους.

Η επιστημονική θέση είναι: επάρκεια από τροφή όπου γίνεται, συμπλήρωμα όπου υπάρχει ένδειξη, αποφυγή χρόνιας υψηλής δόσης σε άτομα με ιστορικό λίθων στους νεφρούς ή υπεροξαλουρία.

Αυτό δεν είναι δαιμονοποίηση ούτε λατρεία των συμπληρωμάτων· είναι εξατομικευμένη ιατρική.

Τέλος, θα συμβούλευα στον γιατρό να ασχολείται με την ειδικότητά του, την καρδιολογία, στην οποία είσαι πολύτιμος, και να αφήσει τη διατροφή και τα συμπληρώματα ή τα βότανα σε ανθρώπους που έχουν σπουδάσει το αντικείμενο.

Κλείνοντας, θέλω να πω ότι το νεοελληνικό κρατίδιο-κλόουν που ζω, με πρόσφατο νόμο παρωδία δεν αφήνουν τους naturopathic practitioners να εργάζονται, σε αντίθεση με σοβαρές χώρες της Δύσης (ΗΠΑ, Καναδάς, Μ. Βρετανία), που είναι νομιμοποιημένοι και ξέρουν καλύτερα περί συμπληρωμάτων, βοτάνων κ.λπ. και αυτοί οι κάποιοι είμαστε ΕΜΕΙΣ! Αλλά η αδικία δεν θα περάσει! Θα το καταλάβουν κάποιοι σύντομα. Μάριος Δημόπουλος Φυσικοπαθητικός (Doctor of Naturopathy)-Συγγραφέας Πιστοποιημένος Ορθομοριακός Θεραπευτής από τον International Organization of Nutritional Consultants (IONC) Πιστοποιημένος Φυσικοπαθητικός στη Μ. Βρετανία Υποψήφιος PhD in Integrative Medicine Μέλος της American Naturopathic Medical Association Μέλος του Association of Naturopathic Practitioners (ANP) της Μεγάλης Βρετανίας Μέλος του General Naturopathic Council (GNC) της Μεγάλης Βρετανίας Μέλος του International Organization of Nutritional Consultants (IONC) Μέλος της Society of Complementary Alternative and Holistic Practitioners

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους