Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Θα πάω σήμερα το απόγευμα στην παρουσίαση του βιβλίου του Ευγένιου Ματθιόπουλου, με τον τίτλο Κανείς πριν μπει στη μάχη δεν ξέρει ποιος είναι. Η Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στα δύσκολα χρόνια 1976-1975.

Είναι ένα εκδοτικό επίτευγμα των εκδόσεων Ποταμός.

Το βιβλίο νομίζω πως είναι ό,τι καλύτερο έχει γραφεί, ως ολοκληρωμένη ιστορική μελέτη, για την περίοδο της στρατιωτικής δικτατορίας.

Όχι μόνο γιατί βασίζεται σε μια εξαντλητική, και όχι επιλεκτική, ούτε σαρωτική, έρευνα των πηγών, αλλά γιατί αντιμετωπίζει το αντικείμενό τους, τη Σχολή Καλών Τεχνών, ολοκληρωμένα, από όλες τις πλευρές.

Συνήθως η Δικτατορία αντιμετωπίζεται ως κάτι εξωτερικό, παρένθετο σε σχέση με την πορεία της ελληνικής κοινωνίας.

Στις καλύτερες των περιπτώσεων αποσπούμε τον μιασματικό ιστό και τον απλώνουμε πάνω στο βιτρό του εργαστήριου για να τον μελετήσουμε.

Είναι αυτό ακριβώς που αποφεύγει να κάνει και δεν κάνει ο Ευγένιος.

Γιατί μια σχολή όπως η ΑΣΚΤ είναι διαμόρφωση γούστου, είναι καλλιτεχνικές παραδόσεις εμπεδωμένες σε πρακτικές, είναι σχέσεις σπουδαστών -δασκάλων, σπουδαστών μεταξύ τους, με τις οικογένειές τους, με τους μηχανισμούς που διαμορφώνουν τη καλλιτεχνική πρακτική.

Όλα αυτά διέπονται από ιεραρχίες, τις αναπαράγουν, δημιουργούν βλέμμα.

Και όλα αυτά τα υλικά και άυλα πλέγματα εισέρχονται σε κρίση την εποχή της δικτατορίας.

Δεν είναι κάτι που έχουν αποφασίσει εκ των προτέρων να αντιμετωπίσουν.

Όπως και όλη η κοινωνία άλλωστε.

Είναι κάτι μέσα στο οποίο διαμορφώνονται.

Κάτι που αλλάζει μοριακά τις συμπεριφορές και τις σχέσεις.

Κάτι που αλλάζει και τους ίδιους τους ιστορικούς πρωταγωνιστές και τους οδηγεί σε εκείνες τις συγκρούσεις που εμείς εκ των υστέρων βλέπουμε σαν κορυφώσεις.

Όπως την εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Κι εκείνο που ιδιαίτερα μου αρέσει στο βιβλίο αυτό είναι ότι δεν παρουσιάζει κάτι προαποφασισμένο ως αντιδικτατορικό κίνημα.

Κάτι εκ των υστέρων μυθοποιημένο.

Είναι η κίνηση της κοινωνίας ιδωμένης μέσα από την υφή της.

Ο τίτλος εύγλωττος συνοψίζει με τον καλύτερο τρόπο το βιβλίο.

Κανείς πριν μπει στη μάχη δεν ξέρει ποιος είναι.

Θυμίζει τη βασική θέση του E.P.Thompson, όταν έλεγε ότι δεν υπάρχουν πρώτα οι κοινωνικές τάξεις και στη συνέχεια συγκρούονται, αλλά πρώτα συγκρούονται οι άνθρωποι, και με τα πολιτισμικά εφόδια που κουβαλάνε, μεταβάλλονται σε τάξεις.

Πολλά μπορεί να πει και να γράψει κανείς για το βιβλίο, και γω δεν το έχω ολοκληρώσει ακόμη. Θα πάω όμως απόψε το βράδυ στην παρουσίαση για να ακούσω τη συζήτηση.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους