Original Post

Πλήρες Κείμενο:

~Κοντομαρί, 2 Ιουνίου 1941 – Η στιγμή που η Κρήτη μπήκε στη μαύρη σκιά της Κατοχής~ 📸Υπάρχουν φωτογραφίες που δεν “δείχνουν” απλώς την ιστορία.

Την σταματούν.

Την καθηλώνουν μέσα σε ένα δευτερόλεπτο που μοιάζει να μην ανήκει πια στο παρελθόν αλλά να επιμένει στο παρόν.Στο Κοντομαρί Χανίων, μια μέρα σαν αυτή που ξημερώνει πριν μόλις 85 χρόνια στις 2 Ιουνίου 1941, η Κρήτη βρίσκεται ακριβώς μέσα σε ένα τέτοιο "δευτερόλεπτο". Η Μάχη της Κρήτης έχει μόλις τελειώσει. Οι Γερμανοί έχουν επικρατήσει στρατιωτικά, αλλά η νίκη τους δεν είναι “καθαρή”. Οι απώλειες των αλεξιπτωτιστών των επίλεκτων δυνάμεων των Fallschirmjäger είναι αναμφισβήτητα αλλά και απρόσμενα βαριές.

Στη λογική του πολέμου εκείνης της εποχής και ειδικότερα της ναζιστικής θηριωδίας, όταν ο στρατός αιμορραγεί, η κατοχή συχνά απαντά όχι με στρατιωτική ψυχραιμία, αλλά με εκδίκηση.

Όχι εναντίον στρατιωτών.

Αλλά εναντίον ολόκληρων χωριών. Στο Κοντομαρί, άνδρες του χωριού συγκεντρώνονται βίαια.

Δεν υπάρχει κατηγορία, δεν υπάρχει δίκη, δεν υπάρχει καν η προσποίηση μιας τυπικής διαδικασίας.

Υπάρχει μόνο η κατοχική βεβαιότητα ότι η οποιαδήποτε μορφή αντίστασης πρέπει να γίνει παραδειγματική τιμωρία.

Βλεπούμε σε αυτό το στιγμιότυπο κάτι που σίγουρα δεν προδίδει το κακό που θα ακολουθήσει,κάτω από τις αιωνόβιες ελιές ένα από τα πιο ισχυρά διαχρονικά σύμβολα της παγκόσμιας ειρήνης, οι άνδρες κάθονται στο χώμα νομίζοντας κανείς πως ξαποσταίνουν για λίγο κάτω από τον δροσερό ίσκιο τους.

Η εικόνα αποπνέει μια ηρεμία αλλά ξέροντας τα ιστορικά γεγονότα και μια τεράστια αντίφαση και αυτό είναι το πιο τρομακτικό της στοιχείο.

Γιατί η ηρεμία αυτή δεν είναι ειρήνη αλλά το κενό ανάμεσα στην ανθρώπινη ύπαρξη και στην απόφαση που έχει ήδη παρθεί ερήμην της.Δυστυχώς λίγες στιγμές μετά συμβαίνει αυτό που θα χαράξει το Κοντομαρί στην παγκόσμια μνήμη.Η εκτέλεση.

Οι αριθμοί που έχουν καταγραφεί από την ιστορική έρευνα μιλούν για περίπου 23 έως 60 άτομα.

Άνδρες του χωριού. Άμαχοι.

Κάποιοι μεγαλύτερης ηλικίας, άλλοι μεσήλικες.

Όλοι όμως ενταγμένοι σε ένα και μόνο “έγκλημα”: ότι ανήκαν σε έναν τόπο που αντιστάθηκε.

Εκεί βρίσκεται και κάτι που έμελλε να κάνει το Κοντομαρί να ξεφεύγει από τη σιωπή της εποχής. Ο Γερμανός πολεμικός φωτογράφος Φραντς - Πέτερ Βάιξλερ καταγράφει το γεγονός.Όχι ως μάρτυρας που στέκεται απέναντι στην ιστορία, αλλά ως άνθρωπος μέσα στον μηχανισμό της.

Ενταγμένος στη στρατιωτική προπαγάνδα, εκπαιδευμένος να αποτυπώνει “τάξη”, “πειθαρχία”, “νίκη”. Και όμως, αυτό που καταγράφει εδώ δεν χωράει σε καμία από αυτές τις λέξεις.

Δεν είναι νίκη, είναι ψυχρή και άνανδρη εκτέλεση. Ο Weixler φωτογραφίζει τη συγκέντρωση, τη διάταξη, τη στιγμή πριν τα πυρά και τη βίαιη κατάληξη της σκηνής.Κάπως έτσι, χωρίς να το γνωρίζει εκείνη τη στιγμή, δημιουργεί ένα από τα πιο ισχυρά οπτικά τεκμήρια εγκλήματος πολέμου στην κατεχόμενη Ευρώπη. Η Κρήτη εκείνες τις πρώτες εβδομάδες της ζει την ανάδυση ενός τρόπου διακυβέρνησης μέσω φόβου.Την επόμενη ημέρα σειρά έχει η μαρτυρική Κάνδανος η οποία θα εξαφανιστεί κυριολεκτικά από τον χάρτη κατεστραμμένη ολοκληρωτικά ως “αντίποινα”, με τα σπίτια ισοπεδωμένα και την ίδια την ύπαρξη του χωριού να διακηρύσσεται ως παράδειγμα προς εξάλειψη.Δύο χρόνια αργότερα, στη Βιάννο, αυτή η λογική φτάνει στην κορύφωσή της.

Εκεί, τον Σεπτέμβριο του 1943, πάνω από 400 έως 500 άμαχοι εκτελούνται σε δεκάδες χωριά της περιοχής.

Όχι ως αποτέλεσμα μάχης αλλά ως τιμωρία ενός ολόκληρου πληθυσμού που “δεν συμμορφώθηκε”. Το Κοντομαρί, αν το δεις ψυχρά, είναι ακόμη ένα επεισόδιο μέσα σε έναν παγκόσμιο πόλεμο.

Αν όμως το δεις ανθρώπινα, είναι κάτι διαφορετικό,είναι η στιγμή που ο πόλεμος σταματά να κρύβεται πίσω από στρατιωτικές λέξεις και εμφανίζεται όπως είναι όταν πέφτουν οι μάσκες ως απόφαση πάνω σε άοπλους ανθρώπους.Η φωτογραφία ντοκουμέντο του Βάιξλερ, είτε το ήθελε είτε όχι, κάνει κάτι σπάνιο δεν επιβεβαιώνει τη δύναμη των κατακτητών αλλά την εκθέτει και μαζί με αυτήν όλη την αδυναμία της ανθρώπινης φύσης να αντισταθεί στα πολλές φορές ζωώδη ένστικτα της. Το Κοντομαρί δεν ζητά να το θυμόμαστε ως σύμβολο εκδίκησης.Ζητά να το θυμόμαστε ως προειδοποίηση.Ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο στα πεδία των μαχών.Γράφεται και κάτω από τις ελιές, όταν η εξουσία αποφασίζει ότι κάποιοι άνθρωποι μπορούν να γίνουν παράδειγμα.

Και εκεί, μέσα σε αυτή τη σιωπή πριν τον ήχο των πυρών, η Κρήτη έμαθε κάτι που δεν ξέχασε ποτέ ότι η μνήμη είναι το μόνο πράγμα που δεν μπορεί να εκτελεστεί δύο φορές.🌿🕯️ ✍ Στυλ. Καβάζης

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους