Ένας υπέροχος πνευματικός πίνακας του Γκάσπαρε Φοσσάτι του 1849 που απεικονίζει την Αγία Σοφία, τον δωδέκατο αιώνα, κατά τη διάρκεια Ορθόδοξης Θείας Λειτουργίας με την Υψηλή παρουσία του Αυτοκράτορα...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Πρόκειται για μια σπάνια, έστω και φανταστική, καταγραφή του εσωτερικού του ναού, όπου μας παρουσιάζει τον βασιλιά της Αγγλίας Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο να μεταλαμβάνει των αχράντων μυστηρίων, παρακολουθώντας τον ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α' Κομνηνός.

Το γεγονός που υπήρξε μόνο μες στο μυαλό του καλλιτέχνη μιας και ο Ριχάρδος γεννήθηκε περίπου 40 χρόνια μετά τον θάνατο του Κομνηνού.

Φιλοτεχνήθηκε από έναν άνθρωπο που μελέτησε σε βάθος τον ναό – προκειμένου να τον αναστηλώσει – και είδε με τα μάτια του τις αυθεντικές τοιχογραφίες του, χωρίς την “λογοκρισία” του Σουλτάνου.

Έζησε κατά την διάρκεια του 19ο αιώνα αλλά το σημαντικό στοιχείο που τον βοήθησε να απεικονίσει όντως ρεαλιστικά τον ναό είναι ότι το 1847 ο Γκάσπαρε μαζί με τον αδελφό του Τζουζέπε (σαν αρχιτέκτονες που ήταν) ανέλαβαν το έργο της ανακαίνισης της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, από τον Σουλτάνο.

Ο ναός δεν είχε συντηρηθεί για αιώνες και το συνεργείο του Φοσσάτι, αποτελούμενο από πάνω από 800 εργάτες, κατάφερε σε δύο χρόνια να πραγματοποιήσει πολύ σημαντικό έργο, οπότε είχε όλο τον καιρό και πρόσβαση στις πληροφορίες που χρειαζόταν για να έχει όσο το δυνατόν γίνεται περισσότερο αντικειμενική εικόνα.

Η αναδρομή αυτή και η αναπαράσταση συγκεκριμένων προσώπων στον πίνακα, παρά το γεγονός ότι τον 12ο αιώνα ο Ναός δεν είχε μεταβυζαντινό τέμπλο και η θέση του αυτοκράτορα δεν ήταν ποτέ μπροστά στην Ωραία Πύλη, δεν είναι ακριβής όπως προαναφέρω αφού όταν γεννήθηκε ο Ριχάρδος, ο Αλέξιος Α΄ είχε αποβιώσει, και αφού ιστορικώς δεν είναι εξακριβωμένο εάν ο Λεοντόκαρδος επισκέφθηκε ποτέ την Κωνσταντινούπολη.

Κατά την άποψη μου δεν αποτελεί άγνοια του Φοσσάτι, αλλά αντιθέτως πρόθεση να αναδείξει μαζί με τον αριστουργηματικό από καλλιτεχνικής και αρχιτεκτονικής πλευράς ναό την ταυτόχρονη εμβέλεια και διαχρονικότητα της Αγίας Σοφίας ανά τους αιώνες.

Ο χρόνος εδώ δεν έχει σημασία. Στην Αγία Σοφία θα μπορούσε ταυτόχρονα να λάβει τη θεία κοινωνία με τη φαντασία του καλλιτέχνη τόσο ο Λεοντόκαρδος όσο κι οποιοσδήποτε άλλος βασιλιάς ή αυτοκράτορας του κόσμου ολόκληρου, μιας και ο καλλιτέχνης ως ελεύθερο πνεύμα επιθυμούσε να αποδώσει βαθύτερα νοήματα στο μεγαλείο και την αιώνια επιρροή του μεγαλύτερου ναού της ορθοδοξίας.

Λίγα λόγια για έναν καλλιτέχνη και αρχιτέκτονα στον οποίο οφείλει η Αγία Σοφία την «επανεμφάνιση» πολλών ψηφιδωτών και διακοσμητικών στοιχείων του ναού που είχαν καλυφθεί με σοβά μετά την Άλωση της Πόλης. Ο Γκασπάρε γεννήθηκε στην Ελβετία και ήταν γόνος οικογένειας αρχιτεκτόνων.

Σπούδασε στην Ακαδημία της Μπρέρα (Accademia di Brera) και εν συνεχεία περιηγήθηκε καταγράφοντας τις εντυπώσεις του σε λιθογραφίες.

Εγκαταστάθηκε το 1833 στην Αγία Πετρούπολη, όπου διέπρεψε.

Έκανε τα σχέδια της Ιταλικής εκκλησίας στην Μόσχα, μιας άλλης εκκλησίας στην Κροστάνδη, και την έπαυλη Μπερναρδάκη στην Μόσχα.

Αναγορεύτηκε αρχιτέκτων στην αυλή του Τσάρου το 1836 ο οποίος του εμπιστεύθηκε την κατασκευή της ρωσικής πρεσβείας στην Κωνσταντινούπολη και έτσι το 1837 ταξίδευσε στην Κωνσταντινούπολη.

Στα εγκαίνια της πρεσβείας ανάμεσα στους καλεσμένους ήταν και ο Σουλτάνος Αμπντούλ Μετζίτ Α΄, ο οποίος μαγεύτηκε από την αρχιτεκτονική του κτηρίου και ζήτησε να γνωρίσει τον δημιουργό.

Εκμυστηρεύθηκε στον Γκασπάρε μια επιθυμία που είχε και δεν μοιράστηκε ποτέ με κανέναν άλλο, να πραγματοποιηθεί συντήρηση και μερική αποκατάσταση του Ναού της Αγίας Σοφίας.

Έτσι, το 1847 ο Γκάσπαρε μαζί με τον αδελφό του Τζουζέπε ανέλαβαν το έργο της αποκατάστασης της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη.

Ο ναός δεν είχε συντηρηθεί για αιώνες και το συνεργείο του Φοσσάτι, αποτελούμενο από πάνω από 800 εργάτες, κατάφερε σε δύο χρόνια να πραγματοποιήσει πολύ σημαντικό έργο, επιδιορθώνοντας πολλές φθορές και καθαρίζοντας πολλά ψηφιδωτά και διακοσμητικά στοιχεία που είχαν καλυφθεί με σοβάδες.

Το 1852 δημοσίευσε στο Λονδίνο μια σειρά από υδατογραφίες που δημιούργησε ο ίδιος με τα έργα της αποκατάστασης, τα οποία δείχνουν την μεγαλοπρέπεια τόσο του εξωτερικού όσο και του εσωτερικού του ναού (FOSSATI, Gaspard. Aya Sofia Constantinople, As recently restored by Order of H.M. the Sultan Abdul Medjid, Λονδίνο, P. & C. Colhaghi, 1852). Στην είσοδο της Αγίας Σοφίας βλέπει κανείς μια επιγραφή που αναφέρει τον Γκασπάρε Φοσσάτι ως αρχιτέκτονα και υπεύθυνο για την πλήρη αποκατάσταση, το 1847, μιας από τις παλαιότερες εκκλησίες του Χριστιανισμού.🌹📿📿🌹 Βαγγελιτσα Βασιλειου Νικολιτσα Κατσικη @κορυφαίοι θαυμαστές

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους