Original Post

Πλήρες Κείμενο:

"ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ" – του Manos Epitropakis

------------------------------------------------------------------- Ας υποθέσουμε πως μια εταιρία παραγωγής μπύρας θέλει να κάνει έρευνα αγοράς για το προϊόν της, για την αγορά αλκοολούχων κτλ.

Προσλαμβάνει λοιπόν μια εταιρία για να κάνει την έρευνα.

Προφανώς η εταιρία έρευνας αγοράς θέλει να είναι όσο πιο αξιόπιστη γίνεται γιατί έτσι αυξάνει την πελατεία της.

Είναι όμως ίδια η περίπτωση μιας εταιρίας έρευνας αγοράς εμπορικού ενδιαφέροντος με μια εταιρία πολιτικών Δημοσκοπήσεων; Προφανώς και τις εταιρίες δημοσκοπήσεων τις ενδιαφέρει να είναι αξιόπιστες.

Αλλά υπάρχουν μερικές λεπτομέρειες που διαφοροποιούν τα πράγματα.

Μια εταιρία Δημοσκοπήσεων μπορεί να δείχνει αξιόπιστη, ακόμα και αν "μαγειρεύει" τα αποτελέσματα.

Προφανώς το περιθώριο "μαγειρέματος" δεν είναι άπειρο.

Αλλά υπάρχει.

Διότι πάντα υπάρχει η "δικαιολογία" πως "εγώ αυτό το δείγμα είχα, αυτό μου έβγαλε, τι θες τώρα εσύ; " Κι έτσι να βλέπουμε μια δημοσκόπηση να δείχνει την διαφορά Τσίπρας ΠΑΣΟΚ στην μισή μονάδα και μιά άλλη εταιρία στις 8 μονάδες.

Τι άλλο περιθώριο υπάρχει; Η Στάθμιση και το Στατιστικό σφάλμα.

Ακόμα και αν το δείγμα μου σε πρώτη ανάγνωση πχ δείχνει το ΠΑΣΟΚ ελάχιστα πιο πάνω από τον Σύριζα, μπορώ να δώσω την αντίστροφη πρόθεση ψήφου /εκτίμηση, πάλι με ελάχιστη διαφορά, πάντα μένοντας εντός του στατιστικού σφάλματος, αλλά δημιουργώντας εντελώς διαφορετικό αντίκτυπο στον δημόσιο διάλογο.

Αντίστοιχα περιθώρια αφήνει και η μέθοδος που επιλέγει κάθε εταιρία να κάνει την λεγόμενη "Εκτίμηση Ψήφου", το πως κατανέμει ι δηλαδή τους αναποφάσιστους.

Ακόμα και πολλές ερωτήσεις των λεγόμενων ποιοτικών στοιχείων, ή η σειρά των ερωτήσεων, μπορούν κι αυτές να σκιαγραφήσουν και να εκμαιεύσουν συγκεκριμένα αφηγήματα και απαντήσεις.

Κοιτάξτε τώρα μια άλλη λεπτομέρεια.

Οι δημοσκοπήσεις κατά βάση κρίνονται, ή να το πω αλλιώς, επιβεβαιώνονται ή όχι, κάθε τέσσερα χρόνια.

Στις εκλογές.

Στον ενδιάμεσο χρόνο δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος διάψευσης.

Γι’ αυτό και αν έχετε προσέξει, οι εταιρίες δημοσκοπήσεων ένα μήνα πριν τις εκλογές ως δια μαγείας αρχίζουν να συγκλίνουν.

Διότι ξέρουν πως στις εκλογές είναι που θα κριθεί η αξιοπιστία τους.

Και όταν κάποιος ασκήσει κριτική σε μια εταιρεία δημοσκοπήσεων για μια δημοσκόπηση που γίνεται σε νεκρό χρόνο, αυτή καταφεύγει στην τελευταία Δημοσκόπηση της πριν τις εκλογές ως κριτήριο αξιοπιστίας της.

Για όλες τις προηγούμενες δημοσκοπήσεις που διεξάγει, δεν μπορεί να επικαλεστεί κάτι.

Και πως να επικαλεστεί αφού δεν υπάρχει μέτρο επιβεβαίωσης.

Στο μεταξύ όμως, δημιουργούν κλίμα με τις αποκλίσεις που μπορούν να πειράξουν χωρίς να "καρφωθούν"... Προφανώς στο ενδιάμεσο, δεν μπορούν να βάζουν και αυθαίρετα ότι τους κατέβει στο κεφάλι τους ή ότι "παραγγείλει" ο πελάτης τους.

Διότι από την στιγμή που υπάρχουν πολλές εταιρείες, η κάθε εταιρία πρακτικά είναι το όριο αξιοπιστίας της άλλης.

Άρα στα βασικά μεγέθη πρέπει να βγάζουν τα ίδια πάνω κάτω μεγέθη, καθώς πρόκειται για στατιστική, για επιστήμη.

Γιαυτό έγραψα στην αρχή πως τα όρια ελευθερίας δεν είναι άπειρα.

Ωστόσο δεν είναι και ανύπαρκτα.

Όλα τα παραπάνω, περιγράφουν τα όρια ελευθερίας με τα οποία μπορεί να δείξει ευελιξία μια εταιρία Δημοσκοπήσεων, με δεδομένο ότι το δείγμα απαντά ειλικρινά.

Τα τελευταία όμως χρόνια ξέρουμε πως οι πολίτες είτε δεν απαντούν καθόλου στις δημοσκοπήσεις, είτε απαντούν στρατηγικά.

Χειραγωγούν δηλαδή και οι απαντώντες τις ίδιες τις δημοσκοπήσεις.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι, πως ακόμα και μια δημοσκόπηση που έχει γίνει με καθαρά επιστημονικά κριτήρια, να μην απεικονίζει μια εικόνα της κοινωνίας την συγκεκριμένη στιγμή, αλλά κάτι άλλο.

Την εικόνα του συγκεκριμένου δείγματος και μόνο.

Και με αυτήν την έννοια, μπορεί πράγματι μια δημοσκόπηση να έχει πολύ διαφορετικά έως και αντιφατικά αποτελέσματα συγκριτικά με τις άλλες εταιρίες, λόγω συγκεκριμένου δείγματος.

Σε αυτήν την περίπτωση, μια εταιρία μπορεί πράγματι να θιχτεί αν κάποιος την κατηγορήσει για "στήσιμο", αλλά αξιόπιστη εικόνα της κοινωνίας σίγουρα δεν μπορεί να είναι, αν οι υπόλοιπες δέκα εταιρίες διαφωνούν.

Είναι αυταπόδεικτο.

Οι πολιτικές δημοσκοπήσεις δεν γίνονται ιδιωτικά.

Αν ένα κόμμα παράγγελνε δημοσκόπηση για τον εαυτό του, προφανώς η εταιρεία δεν έχει λόγο να επηρεάσει τα αποτελέσματα υπέρ του πελάτη της.

Οφείλει να είναι όσο πιο αξιόπιστη επιστημονικά γίνεται.

Το ίδιο απαιτεί και το Κόμμα- Πελάτης.

Επίσης μια ιδιωτική δημοσκόπηση, που δεν δημοσιεύεται, είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα από μια δημοσκόπηση που δημοσιεύεται. Οι Πολιτικές δημοσκοπήσεις και αντανακλούν αλλά και διαμορφώνουν το πολιτικό κλίμα και τις τάσεις, ακριβώς επειδή δημοσιεύονται και γίνονται μέρος του δημοσίου σχολιασμού.

Παραγγέλνονται για αυτό το σκοπό μάλιστα.

Τα περισσότερα ΜΜΕ είναι ταγμένα σε κάποιο πολιτικό στρατόπεδο.

Υπάρχει διαπλοκή Ολιγαρχών - ΜΜΕ - Πολιτικής.

Άρα το κάθε μέσο, ανάλογα και με τον αυτοσεβασμό του, θέλει να παραγγέλνει και δημοσκόπηση με την επιθυμία να μπορέσει να υπηρετήσει το δικό του αφήγημα, στο όριο φυσικά και του αυτοσεβασμού της εταιρίας.

Και ευτυχώς υπάρχουν τέτοιες εταιρίες.

Βασικά οι περισσότερες είναι σοβαρές εταιρείες.

Και ξέρουν και να αυτοπροστατεύονται.

Αλλά βλέπουμε να ξεφυτρώνουν και εταιρίες από την μία μέρα στην άλλη, ανάλογα με την επικαιρότητα... Υπάρχει κι άλλο "κόλπο". Μια εταιρία , βγάζει κάθε βδομάδα δημοσκόπηση αντί για κάθε μήνα, ώστε να επηρεάζει τον μέσο όρο των δημοσκοπήσεων του μήνα υπέρ των αποτελεσμάτων που την συμφέρουν. . Συνοψίζοντας: Ναι, οι περισσότερες εταιρίες είναι σοβαρές, αλλά έχουν εκείνα τα περιθώρια που χρειάζονται ώστε να χτίσουν το επιθυμητό για τον πελάτη τους αφήγημα, χωρίς να εκτεθούν.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους