ΚΚΕ στις αρχές της Κατοχής: το πρώτο μανιφέστο του 1941 και η ιστορική συζήτηση γύρω από αυτό Μετά την γερμανική επίθεση και παρά την ηρωική αντίσταση του ελληνικού στρατού στη Γραμμή Μεταξά, η χώρα...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ένα από τα ζητήματα που συζητούνται έως σήμερα αφορά τη στάση του ΚΚΕ κατά τις πρώτες εβδομάδες της Κατοχής.

Την περίοδο εκείνη βρισκόταν ακόμη σε ισχύ το Σύμφωνο Ρίμπεντροπ – Μολότοφ, δηλαδή το γερμανοσοβιετικό σύμφωνο μη επίθεσης, που είχε υπογραφεί το 1939 μεταξύ της ναζιστικής Γερμανίας και της Σοβιετικής Ένωσης.

Μέσα σε αυτό το διεθνές πολιτικό πλαίσιο δημοσιεύθηκε, στις 3 Μαΐου 1941, το πρώτο Μανιφέστο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ υπό καθεστώς Κατοχής.

Το κείμενο περιλαμβάνεται στον 5ο τόμο των «Επίσημων Κειμένων του ΚΚΕ» και απευθύνεται τόσο στον ελληνικό λαό όσο και «στους στρατιώτες των δυνάμεων κατοχής». Στο μανιφέστο γίνεται αναφορά στις προπολεμικές εκτιμήσεις του ΚΚΕ ότι, πέρα από την Ιταλία, και η Γερμανία θα εμπλεκόταν τελικά στον πόλεμο στην περιοχή της Ελλάδας.

Παράλληλα, το κείμενο αποδίδει ευθύνες στην κυβέρνηση Μεταξά και στη σύνδεση της χώρας με τη Μεγάλη Βρετανία, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική αυτή οδήγησε στη γερμανική εισβολή.

Σε άλλο σημείο, το μανιφέστο αναφέρει ότι οι δηλώσεις του Χίτλερ και του Μουσολίνι υποστήριζαν πως στόχος τους δεν ήταν η υποδούλωση της Ελλάδας, αλλά η εκδίωξη της «αγγλόδουλης κυβέρνησης» και των βρετανικών δυνάμεων.

Το συγκεκριμένο σημείο έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονης ιστορικής και πολιτικής αντιπαράθεσης.

Το μανιφέστο δεν καλεί σε ένοπλη αντίσταση κατά των κατοχικών δυνάμεων.

Αντίθετα, επικεντρώνεται κυρίως σε κοινωνικά και εργασιακά αιτήματα, όπως επιδόματα και ενίσχυση των εφέδρων, συντάξεις για αναπήρους και θύματα πολέμου, συσσίτια και εργασία για ανέργους, καταπολέμηση της ακρίβειας, εφαρμογή του οκταώρου και αυξήσεις μισθών κατά 30%. Παράλληλα, ζητείται γενική αμνηστία για τους κομμουνιστές κρατουμένους, καθώς ήταν αντίθετη με την αντίσταση της Ελλάδος στον άξονα και πολιτικές και συνδικαλιστικές ελευθερίες.

Στο ίδιο κείμενο ασκείται κριτική στην κυβέρνηση Τσολάκογλου, ενώ γίνεται λόγος για τη δημιουργία ενός πολιτικού μετώπου με την ονομασία «Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας – Ειρήνης» για να κυβερνήσει την Ελλάδα.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, τον Ιούνιο του 1941, η γερμανική επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης άλλαξε πλήρως τη στάση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος.

Από εκείνο το σημείο και μετά, το ΚΚΕ άλλαξε τακτική και αντιμετώπιση αφού ο άξονας επιτέθηκε στην χώρα που αυτοί θεωρούσαν πατρίδα τους. Πηγές Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, Επίσημα Κείμενα ΚΚΕ, τόμος 5, Μανιφέστο της ΚΕ του ΚΚΕ, 3 Μαΐου 1941. Ιάκωβος Δ. Μιχαηλίδης, Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας, εκδόσεις Πατάκη. Χάγκεν Φλάισερ, Στέμμα και Σβάστικα, εκδόσεις Παπαζήση. Μαρκ Μαζάουερ, Στην Ελλάδα του Χίτλερ, εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Ιστορικά αρχεία και μελέτες για το Σύμφωνο Ρίμπεντροπ – Μολότοφ και την περίοδο της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους