Το χθεσινό στο «Βήμα» (31.5.2026). Μάλλον θα χρειαστεί να επανέλθω, όμως, με κάτι ευρύτερο. ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΩΡΙΣ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ Ο Τζορτζ Στάινερ είχε πει κάποτε ότι ως συνταξιούχος επαναλάμβανε καθημερινά ένα...
Το χθεσινό στο «Βήμα» (31.5.2026). Μάλλον θα χρειαστεί να επανέλθω, όμως, με κάτι ευρύτερο. ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΩΡΙΣ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ Ο Τζορτζ Στάινερ είχε πει κάποτε ότι ως συνταξιούχος επαναλάμβανε καθημερινά ένα παιχνίδι για να κρατάει το μυαλό του σε εγρήγορση: διάλεγε τυχαία μία παράγραφο και τη μετέφραζε στις πέντε γλώσσες που ήξερε.
Η πνευματική αυτή άσκηση για ένα παιδί που έχει στη διάθεσή του την τεχνητή νοημοσύνη ή έστω το Google Translate για να του κάνουν τη δουλειά, είναι σωστός παραλογισμός (όπως και κάθε έννοια ηθελημένης στέρησης). Αλλά έτσι, κάθε σπουδή καθίσταται αχρείαστη: ελάχιστοι μαθητές Λυκείου πλέον μπορούν να κάνουν διαίρεση ή πολλαπλασιασμό ή να βρουν το όνομά τους σ’ έναν αλφαβητικό κατάλογο – έχουν ξεχάσει την προπαίδεια και ασφαλώς δεν έχουν αποστηθίσει την αλφαβήτα.
Τα περισσότερα παιδιά, επίσης, δεν μπορούν να διαβάσουν την ώρα σε αναλογικό ρολόι με δείκτες, ενώ αρκετοί μαθητές αδυνατούν να εντοπίσουν την Ελλάδα στον παγκόσμιο άτλαντα.
Αλλά μήπως κι εμείς οι ενήλικες δεν δυσκολευόμαστε να διαβάσουμε έναν έντυπο χάρτη από τότε που μάθαμε το GPS; Υπάρχει μια βαθιά αλλαγή κουλτούρας γύρω μας, μια διαπιστωμένη στατιστικά προϊούσα εξηλιθίωση του κόσμου – και μας περιλαμβάνει όλους.
Την επιτάχυνε προφανώς η περίοδος εγκλεισμού, που μας εξανάγκασε να ζήσουμε διαμεσολαβημένα τον κόσμο μέσα από τις διαδικτυακές πλατφόρμες κι όταν βγήκαμε δεν ήμασταν απλώς εξαρτημένοι, η τραυματική εμπειρία της αποχής από την πραγματική ζωή μάς έσπρωξε όλους σε μια απολύτως αντιπνευματική και ηδονοθηρική εξωστρέφεια.
Αντίστοιχα, είναι άλλο το σχολείο προ κόβιντ και άλλο μετά.
Τρεις καθημερινές διαπιστώσεις: Κάθε χρονιά αυξάνεται ο αριθμός των παιδιών που παρουσιάζουν διάσπαση προσοχής ή μαθησιακές δυσκολίες – προφανώς όταν, προκειμένου να εξασφαλίσεις την ησυχία σου, προσδίδεις ρόλο νταντάς στο κινητό, αυτό είναι αναμενόμενο.
Επιπλέον, ένας μεγάλος αριθμός κουρασμένων ή αδιάφορων γονιών παρκάρει τα παιδιά του στο σχολείο χωρίς να νοιάζεται για το τι ακριβώς κάνουν εκεί και τα αφήνει να μεγαλώνουν κυριολεκτικά στους δρόμους και τις πλατείες.
Όταν τα καμάρια τους όμως, επειδή ακριβώς δεν έχουν μάθει σε κανενός είδους οριοθέτηση, επιδεικνύουν αγενή, επιθετική ή παραβατική συμπεριφορά, φταίει πάντοτε ο δάσκαλος, τον οποίο οι γονείς θα προπηλακίσουν ή και θα μηνύσουν χωρίς δεύτερη σκέψη.
Το όριο συνταξιοδότησης των εκπαιδευτικών έχει ανέβει στα 67 έτη, είναι βέβαιο ότι τα επόμενα χρόνια οι παραιτήσεις για λόγους υγείας θα πολλαπλασιαστούν, κανείς δεν μπορεί να αντέξει σε τόσο πιεστικές συνθήκες εργασίας.
Τέλος, είναι πλέον συνηθισμένο να μπαίνεις στην τάξη και να έχεις μαθητ(ρι)ές που κοιμούνται πάνω στο θρανίο επειδή όλο το βράδυ έπαιζαν διαδικτυακά παιχνίδια, ερωτοτροπούσαν στα ΜΚΔ ή χάζευαν βίντεο στο ΤikTok.
Υπάρχουν δύο κυρίως κατηγορίες ανθρώπων που ασκούν κριτική στη σημερινή εκπαίδευση, επηρεάζοντας την κοινή γνώμη: είναι αφενός εκείνοι που επιδιώκουν την παλινόρθωση της εποχής που «οι απόφοιτοι του Δημοτικού είχαν περισσότερες γνώσεις από τους σημερινούς απόφοιτους Λυκείου» και θεωρούν ότι, φορτώνοντας ακόμα περισσότερο το πρόγραμμα με ύλη και εξετάσεις, θα επαναφέρουν το σχολείο στον ορθό δρόμο, ανάλογο με εκείνον των εξιδανικευμένων παιδικών τους χρόνων.
Αφετέρου υπάρχουν εκείνοι που οραματίζονται το σχολείο σαν ένα είδος διαθεματικού λούνα-παρκ, όπου υποτίθεται οι μαθητές θα διασκεδάζουν ατέρμονα και την ίδια στιγμή θα μαθαίνουν, αβίαστα καθότι βιωματικά και προπαντός άκοπα, τα πάντα.
Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση, ή και όχι.
Ακροβατώντας μεταξύ ακραίου συναισθηματισμού και κυνισμού, τα σημερινά παιδιά ξέρουν από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα ότι η γνώση είναι περιττή σε μια κοινωνία κλειστών οριζόντων, όπου κυριαρχεί η αναξιοκρατία και το πελατειακό σύστημα.
Αν από κάπου θα πρέπει να ξεκινήσει η μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης, είναι από την αλλαγή της συλλογικής μας νοοτροπίας.
Για την ώρα, και προκειμένου κανείς να μην ξεβολευτεί, γονείς και «ειδικοί» καταστρέφουν μεθοδικά και απερίσκεπτα το μέλλον μας.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους