ΟΤΑΝ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΦΟΒΑΤΑΙ ΝΑ ΠΕΙ «ΟΧΙ» WHEN CRITICISM IS AFRAID TO SAY “NO” (English text follows) «Ανεπανάληπτες», «μοναδικές», «απίστευτες», «συγκλονιστικές», «καθηλωτικές», «εκρηκτικές», «μνημειώδεις...

Πλήρες Κείμενο:

ΟΤΑΝ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΦΟΒΑΤΑΙ ΝΑ ΠΕΙ «ΟΧΙ» WHEN CRITICISM IS AFRAID TO SAY “NO” (English text follows) «Ανεπανάληπτες», «μοναδικές», «απίστευτες», «συγκλονιστικές», «καθηλωτικές», «εκρηκτικές», «μνημειώδεις», «ιστορικές», «αριστουργηματικές», «θριαμβευτικές», «απόλυτα επιτυχημένες», «sold out»: είναι μερικές μόνο από τις λέξεις που συνοδεύουν σήμερα σχεδόν κάθε θεατρική παράσταση στα κριτικά σημειώματα, στα ρεπορτάζ και, βεβαίως, στα δελτία Τύπου.

Αν τις πιστέψει κανείς όλες, τότε μάλλον ζούμε στη χρυσή εποχή του θεάτρου.

Κάτι που όλοι γνωρίζουμε πως δεν ισχύει.

Και αφού δεν ισχύει, προς τι όλη αυτή η σχεδόν ανταγωνιστική κλιμάκωση των επιθέτων; Γιατί αυτή η επίμονη, η σχεδόν "υστερική" κούρσα εντυπώσεων; Σε ποιο βαθμό οι υπερβολές αυτές βοηθούν πράγματι το θέατρο και τους καλλιτέχνες να προχωρήσουν; Ή μήπως είναι απλώς "θόρυβος" που λειτουργεί καθησυχαστικά, επειδή κανείς δεν ενοχλείται; Μήπως αυτή η τάση της υπερβολής εκφράζει ενσυναίσθηση και σεβασμό προς την τέχνη ή αποτελεί μια μορφή κριτικής χωρίς κόστος; Δηλαδή δείγμα έλλειψης και ενσυναίσθησης και σεβασμού; Μήπως είναι ένας «διπλωματικός» τρόπος να αποφεύγεται η ουσιαστική κρίση; Και αν ναι, ποιος είναι τελικά ο ρόλος της κριτικής; Να επιβεβαιώνει υπερβάλλοντας ή να αντιστέκεται; Ο Μπέρναρντ Σω είχε γράψει ότι «η κριτική είναι η καταγραφή της αντίστασης ενός μυαλού απέναντι σε ένα έργο τέχνης». Σήμερα αυτή η αντίσταση μοιάζει να εξαφανίζεται.

Το «όχι» γίνεται ολοένα και πιο δυσεύρετο.

Μαζί του, όμως, χάνεται και ο ουσιαστικός, εποικοδομητικός διάλογος ανάμεσα στους κριτικούς και τους καλλιτέχνες.

Όταν παντού κυριαρχεί το «ναι», ακυρώνεται και η δυνατότητα του αντίλογου και της γόνιμης συζήτησης.

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που με απασχολούν στο κείμενο που φιλοξενεί η Parallaxi.

Περισσότερα στο πρώτο σχόλιο.

------------------------------------------------------------------- WHEN CRITICISM IS AFRAID TO SAY “NO” “Unforgettable,” “unique,” “incredible,” “stunning,” “mesmerizing,” “explosive,” “monumental,” “historic,” “masterful,” “triumphant,” “sold out”: these are just some of the words that now accompany almost every theatre production in reviews, feature articles and, of course, press releases.

If we were to believe all of them, we would have to conclude that we are living through a golden age of theatre.

Yet we all know that this is not the case.

And if it is not, then why this almost competitive escalation of superlatives? Why this persistent—almost hysterical—race to impress? To what extent do these exaggerations actually help theatre and artists move forward? Or are they simply a form of noise, one that reassures everyone because no one is ever challenged? Does this tendency toward hyperbole express empathy and respect for the art form, or is it merely a form of criticism without consequences? Could it be that, rather than demonstrating empathy and respect, it reveals a lack of both? Could it be a “diplomatic” way of avoiding genuine judgment? And if so, what is the true role of criticism? To affirm through exaggeration, or to resist? Bernard Shaw once wrote that “criticism is the record of a mind's resistance to a work of art.” Today, that resistance seems to be disappearing.

The word “no” is becoming increasingly rare.

Along with it, the possibility of meaningful and constructive dialogue between critics and artists is fading as well.

When “yes” dominates everywhere, the possibility of counterargument and productive debate disappears.

These are some of the questions I explore in an article recently published by Parallaxi. More in the first comment

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους