Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΔΑΣΟΥΣ: ΚΘΒΕ 2026 MONGA: Η ΒΙΑ ΤΗΣ ΜΑΤΙΑΣ ΚΑΙ Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ MONGA: THE VIOLENCE OF THE GAZE AND THE BODY'S ACT OF RESISTANCE (English text follows) Σειρά παίρνει αυτή την εβδομάδα στο Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους το MONGA της Βραζιλιάνας Jessica Teixeira, η οποία κινείται, χορεύει και δρα στο μεταίχμιο ανάμεσα στην περφόρμανς και τη θεατρική εγκατάσταση, θέτοντας στο επίκεντρο το βλέμμα του θεατή και τη σχέση του με το «διαφορετικό: Πώς κοιτάμε αυτό το «άλλο» σώμα; Γιατί κοιτάμε; Τι αναζητούμε άραγε όταν κοιτάμε; Αντλώντας από προσωπικές, ιστορικές και πολιτισμικές αναφορές, όπως η περίπτωση της Julia Pastrana, της Μεξικανής γυναίκας του 19ου αιώνα που μετατράπηκε σε έκθεμα των περιβόητων «σόου φρικιών» εξαιτίας της εμφάνισής της, αλλά και από τη φιγούρα της «γυναίκας-λύκου» στα βραζιλιάνικα τσίρκο της δεκαετίας του 1980, η Teixeira δημιουργεί έναν σκηνικό κόσμο όπου η έννοια της «παραμόρφωσης» και της εκθεσιακής θέασης επανεξετάζεται κριτικά, χωρίς αναστολές και ωραιοποιήσεις.

Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που η Jessica Teixeira στρέφει το ενδιαφέρον της προς τα σώματα που η κοινωνία επιχειρεί να ορίσει, να ταξινομήσει ή να περιθωριοποιήσει.

Η καλλιτεχνική της πορεία χαρακτηρίζεται από μια επίμονη διερεύνηση της διαφορετικότητας και των μηχανισμών μέσω των οποίων αυτή μετατρέπεται σε θέαμα, στίγμα ή αντικείμενο ελέγχου.

Με εργαλεία την περφόρμανς, το θέατρο και τη σωματική δράση, αναμετριέται συστηματικά με τις έννοιες της ορατότητας και της αναγνώρισης, δίνοντας φωνή σε εμπειρίες που συχνά παραμένουν στο περιθώριο της κυρίαρχης αφήγησης.

Μέσα από ένα έντονα σωματικό και ταυτόχρονα ποιητικό σόλο, η περφόρμερ δεν αναπαριστά απλώς ιστορικά θεάματα· τα ανατρέπει εκ των έσω.

Το σώμα της γίνεται ταυτόχρονα αντικείμενο και υποκείμενο του βλέμματος.

Εκτίθεται, αντιστέκεται και επαναοικειοποιείται την εικόνα του.

Ένα δρων σώμα.

Ένα τολμηρό σώμα.

Ένα σώμα σε διαρκή διαπραγμάτευση με όσα οι άλλοι προβάλλουν επάνω του.

Και καθώς επιτελεί, αναδεικνύει τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στη θέαση και την εκμετάλλευση, την ενσυναίσθηση και την αποστασιοποίηση, τον θύτη και το θύμα. Στο MONGA, το βλέμμα δεν λειτουργεί ως ουδέτερη πράξη παρατήρησης.

Γίνεται μηχανισμός εξουσίας.

Η σκηνή μετατρέπεται σε έναν χώρο όπου δοκιμάζονται τα όρια ανάμεσα στην περιέργεια και την ηδονοβλεψία, την αναγνώριση και τη στιγματοποίηση, την επιθυμία για κατανόηση και την ανάγκη επιβολής πάνω σε αυτό που θεωρείται «διαφορετικό». Η Teixeira δεν καταγγέλλει απλώς αυτή τη διαδικασία.

Την εκθέτει μπροστά μας και μας εμπλέκει σε αυτήν.

Υπ' αυτη την έννοια, το MONGA δεν λειτουργεί ως αναπαράσταση τσίρκου ούτε ως ντοκιμαντερίστικο θέατρο.

Αντίθετα, προτείνει μια ποιητική και βαθιά πολιτική επανα-γραφή της ιστορίας του «θεάματος του άλλου», επιχειρώντας να μετατρέψει την εμπειρία της έκθεσης σε χώρο αυτοπροσδιορισμού και χειραφέτησης.

Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η δύναμη της παράστασης.

Δεν επιτρέπει στον θεατή να παραμείνει ασφαλής μέσα στις ηθικές του βεβαιότητες.

Τον καλεί να αναμετρηθεί με τη δική του θέση απέναντι στο θέαμα, με τις δικές του προκαταλήψεις, με τον τρόπο που εκπαιδεύτηκε να κοιτάζει τα σώματα που αποκλίνουν από την κυρίαρχη κανονικότητα. Το MONGA δεν μιλά μόνο για όσους κάποτε εκτέθηκαν ως αξιοπερίεργα θεάματα.

Μιλά και για εμάς που τα κοιτάζαμε — ή συνεχίζουμε να τα κοιτάζουμε — μέσα από νέες, συχνά πιο εκλεπτυσμένες μορφές κοινωνικής έκθεσης.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η παράσταση θέτει κρίσιμα ερωτήματα γύρω από το πώς κατασκευάζεται η διαφορετικότητα, ποιος έχει την εξουσία να κοιτάζει και με ποιους όρους το σώμα μπορεί να αντισταθεί στο να μετατραπεί σε απλό αντικείμενο θέασης.

Θα μπορούσαμε ίσως να πούμε ότι το MONGA συνιστά μια στοχαστική και συναισθηματικά φορτισμένη αναμέτρηση με τη βία της ματιάς και την ιστορία της έκθεσης ανθρώπινων σωμάτων.

Μια περφόρμανς που μετατρέπει τη σκηνή σε τόπο επαναδιεκδίκησης, μεταμόρφωσης και ελευθερίας.

Άλλη μία παράσταση που θεωρώ ότι αξίζει να δείτε στο φετινό Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους.

Μια παράσταση τολμηρή, προκλητική και βαθιά ανθρωποκεντρική.

Συμμετοχική χωρίς να γίνεται διδακτική, πολιτική χωρίς να καταφεύγει σε συνθήματα, ποιητική χωρίς να χάνει την οξύτητά της.

Δεν αναπαράγει στερεότυπα· τα αποδομεί.

Δεν αναζητά εύκολες συγκινήσεις· διεκδικεί μια πιο κριτική συνειδητοποίηση.

Ίσως γι’ αυτό το MONGA παραμένει στη μνήμη όχι ως μια ακόμη περφόρμανς γύρω από τη διαφορετικότητα, αλλά ως μια βαθιά στοχαστική εμπειρία για το ποιος κοιτάζει, ποιος εκτίθεται και ποιος τελικά έχει τη δύναμη να αφηγηθεί την ιστορία του.

Καθόλου τυχαία, η παράσταση τιμήθηκε στη Βραζιλία το 2025 με το βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας, επιβεβαιώνοντας την καλλιτεχνική ωριμότητα και τη διεθνή απήχηση ενός έργου που μετατρέπει τη σκηνή σε τόπο αντίστασης, χειραφέτησης επαναδιεκδίκησης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. https://vimeo.com/1094654300 ΥΓ Για την παράσταση "Farm Fatale", του Philippe Quesne , που επίσης θα παίζεται τη ίδια εβδομάδα, σε επόμενη ανάρτηση.

Άλλη μια σπουδαία δουλειά στο φετινό Φεστιβάλ. https://www.youtube.com/watch?v=vyEKpsEA7Ac

---------------------------------------------------- INTERNATIONAL FOREST FESTIVAL MONGA: THE VIOLENCE OF THE GAZE AND THE BODY'S ACT OF RESISTANCE The International Forest Festival now welcomes MONGA, a performance by Brazilian artist Jessica Teixeira, who continues and deepens her artistic exploration of the politics of the body on stage, investigating how the body becomes a carrier of identity, memory, and social projection.

Teixeira's body moves, dances, and performs at the intersection of performance art and theatrical installation, placing the spectator's gaze—and its relationship to otherness—at the center of the experience.

How do we look at a body deemed "different"? Why do we look? What is it that we seek when we do? Drawing from personal, historical, and cultural references, including the story of Julia Pastrana—the 19th-century Mexican woman exhibited in notorious freak shows because of her appearance—as well as the popular "wolf woman" attractions found in Brazilian circuses during the 1980s, Teixeira creates a theatrical universe in which notions of deformity, spectacle, and exhibition are critically revisited and reimagined.

Throughout her artistic practice, Teixeira has consistently explored questions of difference, visibility, and representation, examining the mechanisms through which certain bodies are transformed into spectacles, stigmas, or objects of control.

Through performance, theatre, and physical action, she gives voice to experiences often excluded from dominant narratives.

Through an intensely physical yet deeply poetic solo performance, Teixeira does not merely recreate historical spectacles; she dismantles them from within.

Her body becomes both the object and the subject of the gaze.

It is exposed, challenged, and reclaimed.

A body in action.

A body in defiance.

A body constantly negotiating the meanings imposed upon it by others.

In doing so, the performance reveals the fragile boundary between observation and exploitation, empathy and detachment, victimhood and complicity. In MONGA, the gaze is anything but neutral.

It emerges as a mechanism of power.

The stage becomes a space where the limits between curiosity and voyeurism, recognition and stigmatization, understanding and domination are put to the test.

Teixeira does not simply denounce these dynamics; she exposes them and implicates us within them.

MONGA is neither a circus reenactment nor a documentary-style theatre piece.

Instead, it offers a poetic and profoundly political rewriting of the history of the "spectacle of the other," transforming the experience of exposure into an act of self-definition and emancipation.

And this is precisely where the work derives its power.

It refuses to allow spectators the comfort of moral certainty.

Instead, it invites them to confront their own position within systems of looking, their own assumptions, and the ways they have been taught to perceive bodies that fall outside dominant norms.

MONGA speaks not only about those who were once displayed as curiosities, but also about us—the viewers—who continue, often through more sophisticated contemporary forms, to consume and scrutinize difference.

Through this process, the performance raises urgent questions about how otherness is constructed, who possesses the authority to look, and how the body can resist becoming merely an object of observation.

One might say that MONGA is a thoughtful and emotionally charged confrontation with the violence of the gaze and the long history of exhibiting human bodies.

A performance that transforms the stage into a site of resistance, transformation, and liberation.

This is undoubtedly one of the productions worth seeking out at this year's International Forest Festival.

Bold, provocative, and deeply human, it is participatory without becoming didactic, political without relying on slogans, and poetic without sacrificing its sharp critical edge.

It does not reproduce stereotypes; it dismantles them.

It does not pursue easy emotional responses; it demands awareness.

Perhaps this is why MONGA lingers in the memory not simply as another performance about difference, but as a profound meditation on who looks, who is seen, and who ultimately has the power to tell their own story.

It is no coincidence that MONGA received the 2025 Award for Best Direction in Brazil, confirming the artistic maturity and international significance of a work that transforms performance into an act of resistance, empowerment, and the reclaiming of human dignity. P.S. As for "Farm Fatale" by Philippe Quesne, which will also be presented during the same week, I'll return to it in a future post. Another remarkable production and one of the highlights of this year's Festival.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους