Από τον «Δήμο - Επιχείρηση» στον Δήμο των Κοινωνικών Αναγκών Η καθημερινότητα ως πεδίο ταξικής πάλης και λαϊκής ηγεμονίας Η δημόσια συζήτηση συχνά εγκλωβίζεται σε αυτό που ονομάζεται «σκάνδαλο». Κάθε...

Πλήρες Κείμενο:

Από τον «Δήμο - Επιχείρηση» στον Δήμο των Κοινωνικών Αναγκών Η καθημερινότητα ως πεδίο ταξικής πάλης και λαϊκής ηγεμονίας Η δημόσια συζήτηση συχνά εγκλωβίζεται σε αυτό που ονομάζεται «σκάνδαλο». Κάθε φορά που μια τραγωδία, μια καταστροφή ή μια θεσμική εκτροπή έρχεται στο φως, παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα κακών χειρισμών, ανικανότητας ή διαφθοράς ορισμένων προσώπων.

Όμως η πραγματικότητα είναι βαθύτερη. Τα Τέμπη, οι πλημμύρες στη Θεσσαλία, οι καταστροφικές πυρκαγιές, η υποβάθμιση της δημόσιας Υγείας, η στεγαστική κρίση, η εμπορευματοποίηση του νερού και της Ενέργειας, η διαρκής επιβάρυνση των λαϊκών στρωμάτων με φόρους και τέλη δεν αποτελούν ασύνδετα γεγονότα.

Αποτελούν διαφορετικές εκφράσεις μιας ενιαίας κοινωνικής και πολιτικής λογικής.

Μιας λογικής που αντιμετωπίζει τις κοινωνικές ανάγκες ως κόστος, τις δημόσιες υπηρεσίες ως πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας και το κράτος ως μηχανισμό διασφάλισης της ομαλής λειτουργίας της αγοράς και της κερδοφορίας του κεφαλαίου.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να διαβαστεί και ο νέος Κώδικας Δήμων και Περιφερειών.

Δεν πρόκειται απλώς για μια διοικητική μεταρρύθμιση.

Πρόκειται για έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα μετασχηματισμού του κράτους και των θεσμών του σύμφωνα με τις ανάγκες της αγοράς, της ανταγωνιστικότητας και της επιχειρηματικής λειτουργίας. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση μετατρέπεται σταδιακά από χώρο κάλυψης κοινωνικών αναγκών σε χώρο οικονομικής διαχείρισης, αναζήτησης εσόδων και επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Η λεγόμενη «τοπική αυτονομία» δεν σημαίνει μεγαλύτερη δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να αποφασίζουν για τις ανάγκες τους.

Σημαίνει, στην πράξη, ότι το κράτος αποσύρεται ακόμη περισσότερο από τη χρηματοδότηση βασικών υπηρεσιών και μεταφέρει το κόστος στους δημότες μέσω τελών, φόρων και ανταποδοτικών επιβαρύνσεων.

Ο δήμος καλείται να λειτουργήσει ως επιχείρηση.

Να ισοσκελίζει προϋπολογισμούς.

Να αναζητά έσοδα.

Να αξιολογείται με όρους «αποτελεσματικότητας». Να αναζητά επενδυτές.

Να δημιουργεί αναπτυξιακούς οργανισμούς που λειτουργούν ως ανώνυμες εταιρείες.

Να μεταφέρει ολοένα περισσότερες κοινωνικές υπηρεσίες σε ευέλικτα σχήματα, προγράμματα περιορισμένης διάρκειας και ιδιωτικοοικονομικές μορφές λειτουργίας.

Ο νέος Κώδικας αποτυπώνει με ιδιαίτερη καθαρότητα αυτή τη στρατηγική.

Η μείωση της κρατικής χρηματοδότησης δεν αντιμετωπίζεται με ενίσχυση των δήμων αλλά με νέα τέλη, νέες μορφές τοπικής φορολογίας και μεγαλύτερη μεταφορά βαρών στα λαϊκά νοικοκυριά.

Η υποστελέχωση των υπηρεσιών δεν αντιμετωπίζεται με μόνιμες προσλήψεις αλλά με ευέλικτες μορφές εργασίας, διαδημοτικές συνεργασίες, συμβάσεις έργου και αναπτυξιακούς οργανισμούς.

Οι κοινωνικές δομές δεν ενισχύονται ως δημόσια δικαιώματα αλλά λειτουργούν όλο και περισσότερο ως προσωρινές παροχές, εξαρτημένες από χρηματοδοτικά προγράμματα.

Η δημοκρατική λειτουργία των συλλογικών οργάνων περιορίζεται, ενώ ενισχύονται οι μηχανισμοί εποπτείας, ελέγχου και πειθάρχησης.

Ο δημότης μετατρέπεται σταδιακά από πολίτη με κοινωνικά δικαιώματα σε πελάτη υπηρεσιών.

Όμως εδώ ακριβώς εμφανίζεται μια βαθιά κοινωνική αντίφαση.

Διότι όσο περισσότερο η καθημερινή ζωή εμπορευματοποιείται, τόσο περισσότερο αποκαλύπτεται ο ταξικός χαρακτήρας αυτών των επιλογών.

Όταν ο εργαζόμενος πληρώνει περισσότερα τέλη αλλά δεν έχει ασφαλείς δρόμους, όταν οι γειτονιές πλημμυρίζουν επειδή δεν έγιναν τα αναγκαία έργα, όταν τα σχολικά κτίρια υποβαθμίζονται, όταν οι κοινωνικές υπηρεσίες λειτουργούν οριακά, όταν το νερό και η Ενέργεια μετατρέπονται σε πεδία κερδοφορίας, τότε η πολιτική παύει να είναι μια αφηρημένη συζήτηση.

Γίνεται καθημερινή εμπειρία.

Γίνεται βίωμα.

Και ακριβώς εκεί αρχίζει να διαμορφώνεται η κοινωνική και ταξική συνείδηση.

Η ταξική πάλη δεν διεξάγεται μόνο στους χώρους παραγωγής ή στις μεγάλες πολιτικές αναμετρήσεις.

Διεξάγεται και στις γειτονιές.

Στη διεκδίκηση ενός ασφαλούς σχολείου.

Στην απαίτηση για καθαρό και φθηνό νερό.

Στην προστασία του δημόσιου χώρου.

Στην υπεράσπιση των κοινωνικών υπηρεσιών.

Στην πάλη για αντιπλημμυρικά και αντισεισμικά έργα.

Στην απαίτηση για δημόσια Υγεία και κοινωνική φροντίδα.

Σε κάθε σημείο όπου συγκρούονται οι ανάγκες των πολλών με τη λογική του κόστους και της κερδοφορίας.

Ακριβώς γι' αυτό ο νέος Κώδικας Δήμων και Περιφερειών δεν αποτελεί μόνο μια αντιλαϊκή μεταρρύθμιση.

Αποτελεί ταυτόχρονα και μια πολιτική ευκαιρία.

Οχι για την κυβέρνηση ή τα επιχειρηματικά συμφέροντα που προσδοκούν να επωφεληθούν από τις νέες ρυθμίσεις.

Αλλά για το εργατικό και λαϊκό κίνημα.

Διότι τα προβλήματα που παράγει δεν αφορούν μόνο τους εργαζόμενους στους δήμους ή τις δημοτικές παρατάξεις.

Αφορούν κάθε εργαζόμενο, άνεργο, συνταξιούχο, νέο άνθρωπο, μικροεπαγγελματία και λαϊκή οικογένεια.

Αφορούν τον γονιό που βλέπει το σχολείο του παιδιού του να υποβαθμίζεται.

Τον κάτοικο που φοβάται την επόμενη πλημμύρα.

Τον συνταξιούχο που αδυνατεί να πληρώνει συνεχώς νέες επιβαρύνσεις.

Τον νέο άνθρωπο που βλέπει τις πόλεις να γίνονται ολοένα πιο αφιλόξενες και άνισες.

Εδώ βρίσκεται ίσως μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις της εποχής.

Η μετατροπή της κοινωνικής δυσαρέσκειας σε συλλογική δράση.

Η μετατροπή της αγανάκτησης σε οργάνωση.

Η μετατροπή της ατομικής διαμαρτυρίας σε κοινωνικό κίνημα.

Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο η αποκάλυψη του χαρακτήρα του νέου Κώδικα.

Είναι η σύνδεσή του με τα πραγματικά προβλήματα της καθημερινότητας.

Η σύνδεση της μεγάλης πολιτικής με τη ζωή του ανθρώπου της γειτονιάς.

Η σύνδεση της κριτικής στον καπιταλισμό με τα συγκεκριμένα κοινωνικά αδιέξοδα που βιώνει ο λαός.

Αυτό προϋποθέτει την ανάπτυξη επιτροπών κατοίκων, συλλογικοτήτων γειτονιάς, πρωτοβουλιών για το νερό, το περιβάλλον, τα σχολεία, την Υγεία, την Πολιτική Προστασία και τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Προϋποθέτει τη διαμόρφωση μορφών λαϊκής συμμετοχής που δεν θα εξαντλούνται στην εκλογική διαδικασία αλλά θα παρεμβαίνουν ενεργά στην καθημερινή ζωή των πόλεων και των χωριών.

Γιατί τελικά το πραγματικό ερώτημα που αναδεικνύεται μέσα από τον νέο Κώδικα είναι βαθύτερο.

Ποιος αποφασίζει για τον κοινωνικά παραγόμενο πλούτο; Ποιος καθορίζει τις προτεραιότητες μιας κοινωνίας; Οι ανάγκες των πολλών ή τα συμφέροντα των λίγων; Το ερώτημα αυτό ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Αφορά τον χαρακτήρα του ίδιου του κράτους.

Αφορά τη δημοκρατία.

Αφορά την εξουσία.

Και γι' αυτό η μάχη γύρω από τους δήμους και τις περιφέρειες δεν είναι μια δευτερεύουσα πολιτική αντιπαράθεση.

Είναι ένα από τα πεδία μέσα στα οποία μπορεί να βαθύνει η ταξική πάλη, να συγκροτηθούν νέες κοινωνικές συμμαχίες και να ωριμάσει η συνείδηση ότι τα προβλήματα της καθημερινής ζωής δεν είναι φυσικά φαινόμενα ούτε ατομικές αποτυχίες.

Είναι το αποτέλεσμα συγκεκριμένων κοινωνικών σχέσεων, πολιτικών επιλογών και οικονομικών συμφερόντων.

Και ακριβώς γι' αυτό μπορούν να αλλάξουν μόνο μέσα από τη συλλογική δράση και τον κοινωνικό μετασχηματισμό.

Η συζήτηση για τον νέο Κώδικα Δήμων και Περιφερειών δεν αφορά λοιπόν απλώς την Αυτοδιοίκηση.

Αφορά το ποια κοινωνία θέλουμε να οικοδομήσουμε.

Μια κοινωνία όπου οι ανάγκες των ανθρώπων θα προσαρμόζονται στις απαιτήσεις της αγοράς ή μια κοινωνία όπου η οικονομία, οι θεσμοί και η πολιτική θα υπηρετούν τις ανάγκες των ανθρώπων. Νίκος Σκαρίπας

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους